Tối 5/8, một phiên livestream đã nhanh chóng trở thành tâm điểm trên TikTok. Ngay từ thời điểm bắt đầu lúc 20h, lượng người xem đã tăng rất nhanh. Chỉ chưa đầy 10 phút, phiên livestream đạt khoảng 2 triệu lượt xem khi đông đảo người dùng đổ vào theo dõi những chia sẻ liên quan đến các câu chuyện và tranh luận đang thu hút sự chú ý trên mạng xã hội.

Sau khi kết thúc, ngoài nội dung phát sóng, một chủ đề khác cũng được bàn luận sôi nổi là số tiền mà người phát trực tiếp có thể thu về từ lượng quà tặng khổng lồ.

Theo thống kê hiển thị sau khi kết thúc phiên phát trực tiếp kéo dài 1 giờ 9 phút, phiên livestream ghi nhận khoảng 15 triệu lượt xem, hơn 84.000 tài khoản gửi quà tặng và thu hút trên 512.000 người theo dõi mới. Giá trị các món quà ảo được ước tính lên tới hàng trăm triệu đồng.

Thực tế, đây không phải là trường hợp đầu tiên TikTok Live chứng minh sức mạnh tạo doanh thu từ quà tặng ảo. Với những tài khoản có sức ảnh hưởng lớn, hàng chục nghìn người cùng gửi quà trong một phiên phát sóng có thể tạo ra nguồn thu lên tới hàng trăm triệu đồng, biến TikTok Live trở thành một trong những "mỏ vàng" mới của nền kinh tế sáng tạo.

Khác với những nền tảng mạng xã hội truyền thống, TikTok xây dựng một hệ sinh thái riêng cho livestream, nơi người xem có thể sử dụng tiền thật để mua "Xu TikTok" (TikTok Coin), sau đó dùng số xu này đổi lấy các món quà ảo gửi trực tiếp cho người phát sóng.

Danh mục quà tặng trên TikTok rất đa dạng, từ những biểu tượng đơn giản như hoa hồng, trái tim, gấu trúc đến các vật phẩm giá trị cao như sư tử hay vũ trụ TikTok. Giá trị mỗi món quà dao động từ vài trăm đồng đến cả chục triệu đồng tùy loại.

Trong phiên livestream nói trên, người xem liên tục gửi những món quà có giá trị lớn. Chẳng hạn, "Vũ trụ TikTok" lên tới 44.999 xu, tương đương khoảng 11,7 triệu đồng; quà "Sư tử" có giá khoảng 29.999 xu, tương đương khoảng 7,8 triệu đồng.

Việc hàng chục nghìn người cùng gửi quà, kể cả những món quà có giá trị nhỏ, cũng đủ tạo nên nguồn doanh thu rất lớn chỉ sau một buổi phát sóng.

Tuy nhiên, số tiền người xem bỏ ra không đồng nghĩa với số tiền người livestream nhận được.

Theo cơ chế hoạt động của TikTok, khi người dùng mua Xu bằng tiền thật rồi gửi quà, món quà sẽ được quy đổi thành "Kim cương" (Diamond) trong tài khoản của nhà sáng tạo. Kim cương là đơn vị nội bộ để TikTok tính toán khoản thanh toán hoặc phần thưởng dành cho người sáng tạo nội dung.

Nền tảng sẽ giữ lại một tỷ lệ doanh thu đáng kể dưới dạng phí dịch vụ trước khi thanh toán phần còn lại cho người phát sóng. Trên thực tế, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế sáng tạo cho biết streamer thường chỉ nhận khoảng 40-50% số tiền mà người xem đã chi để mua quà.

Ví dụ, nếu người xem bỏ ra 10.000 đồng để mua và gửi quà, người livestream có thể chỉ nhận về khoảng 4.500-5.000 đồng sau khi quy đổi.

Ngoài khoản khấu trừ của TikTok, nếu người xem thanh toán thông qua App Store hoặc Google Play, các kho ứng dụng này cũng có thể thu thêm phí xử lý giao dịch. Vì vậy, số tiền cuối cùng nhà sáng tạo nhận được có thể tiếp tục giảm.

Dù vậy, với những livestream thu hút hàng chục nghìn hoặc hàng trăm nghìn người xem, nguồn thu từ quà tặng vẫn có thể lên tới hàng chục triệu, hàng trăm triệu, thậm chí cao hơn chỉ trong vài giờ phát sóng.

Đây cũng là lý do ngày càng nhiều nhà sáng tạo nội dung đầu tư nghiêm túc cho hoạt động livestream thay vì chỉ tập trung sản xuất video ngắn như trước.

Theo TikTok, quà tặng LIVE là một tính năng tương tác, cho phép người xem thể hiện sự yêu thích và ủng hộ đối với nhà sáng tạo theo thời gian thực. Những món quà này có thể được gửi trong các buổi biểu diễn, trò chuyện, chia sẻ kiến thức, bán hàng hoặc bất kỳ hoạt động nào diễn ra trong phiên phát trực tiếp.

Đối với người xem, việc tặng quà được xem như một cách bày tỏ sự yêu mến, tương tự việc nhấn "Thích" nhưng ở mức độ gắn kết cao hơn. Trong khi đó, nhà sáng tạo có thể phản hồi bằng cách cảm ơn, nhắc tên hoặc tương tác trực tiếp với người gửi quà.

Không phải tài khoản nào cũng có thể bật tính năng nhận quà. TikTok yêu cầu nhà sáng tạo phải đáp ứng đủ một số điều kiện như: từ 18 tuổi trở lên (19 tuổi tại Hàn Quốc), sinh sống tại khu vực hỗ trợ tính năng, duy trì tài khoản ở trạng thái tốt và tuân thủ các chính sách của nền tảng.

Đối với tính năng nhận quà trên video, TikTok còn yêu cầu tài khoản phải có tối thiểu 10.000 người theo dõi, hoạt động ít nhất 30 ngày và đã đăng video công khai trong khoảng thời gian này.

Một điểm đáng chú ý khác là theo chính sách vật phẩm trong ứng dụng của TikTok, quà tặng sau khi đã được gửi sẽ không thể hoàn trả hoặc hoàn tiền trong bất kỳ trường hợp nào. Giá trị món quà được trừ khỏi tài khoản người gửi và chuyển thành Kim cương trong tài khoản của nhà sáng tạo.

Sự phát triển của TikTok Live cho thấy mô hình kinh tế sáng tạo đang thay đổi nhanh chóng. Nếu trước đây doanh thu của các KOL hay nhà sáng tạo chủ yếu đến từ hợp đồng quảng cáo hoặc bán hàng, thì nay quà tặng ảo đã trở thành một nguồn thu độc lập với quy mô ngày càng lớn.

Dẫu vậy, những phiên livestream thu về hàng trăm triệu đồng từ quà tặng vẫn chỉ là trường hợp cá biệt. Để tạo ra nguồn thu này, người phát sóng thường phải sở hữu lượng người theo dõi lớn, khả năng duy trì tương tác cao cùng nội dung đủ sức giữ chân hàng chục nghìn người xem trong thời gian dài. Chính cộng đồng người hâm mộ trung thành, chứ không chỉ những món quà ảo, mới là nền tảng tạo nên "mỏ vàng" thực sự của TikTok Live.