Theo Hiệp hội Doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quý I/2026 đạt mức 72,7 điểm, giảm 7,3 điểm so với mức đỉnh 80,0 ghi nhận vào Quý IV/2025. Con số này phản ánh tâm thế thận trọng hơn của cộng đồng doanh nghiệp trước những căng thẳng leo thang về địa chính trị.

Phân tích cụ thể, EuroCham cho biết, bất chấp những bất ổn địa chính trị kéo dài, 77% doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam vẫn duy trì hoặc gia tăng doanh thu trong năm 2025, trong đó có 40% ghi nhận sự tăng trưởng.

Dù có 23% doanh nghiệp gặp tình trạng sụt giảm, song phần lớn các mức giảm này đều ở diện vừa phải. Điều này cho thấy các căng thẳng toàn cầu chủ yếu làm chậm lại đà tăng trưởng, thay vì làm chệch hướng hoàn toàn tiến trình phát triển của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, bản chất của rủi ro đang có những sự chuyển dịch rõ rệt. Các doanh nghiệp không còn chỉ tập trung vào sự đứt gãy thương mại đơn thuần, mà ngày càng quan ngại về các tác động kinh tế hệ quả từ sự bất ổn toàn cầu, đặc biệt là xung đột kéo dài tại Trung Đông.

Sự biến động của giá năng lượng và nhiên liệu đã trở thành mối lo ngại hàng đầu, gây áp lực lên 75% doanh nghiệp được khảo sát. Tiếp theo đó là chi phí vận hành gia tăng (61%) và rủi ro sụt giảm nhu cầu tiêu dùng toàn cầu (55%). Nhìn chung, có tới 90% doanh nghiệp tham gia khảo sát xác định áp lực chi phí và các biến động địa chính trị là những rủi ro trọng yếu trong năm nay.

Sự chuyển dịch này làm nổi bật một cục diện lớn hơn đang định hình triển vọng kinh doanh năm 2026. Thách thức đối với các nhà đầu tư tại Việt Nam giờ đây không còn là câu hỏi liệu cơ hội có tồn tại hay không, mà là làm thế nào để nắm bắt những cơ hội đó một cách hiệu quả nhất trong một môi trường chịu tác động kép bởi chi phí tăng cao, các đợt tái cấu trúc chuỗi cung ứng, và sự phức tạp trong vận hành ngày càng gia tăng.

Sức hút dài hạn vẫn được bảo toàn

Tuy nhiên, khi nhìn vào bức tranh toàn cảnh, BCI vẫn duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với mức trung bình của 4 năm qua. Điều này khẳng định một thông điệp cốt lõi: dù những biến động toàn cầu có thể tác động đến tâm lý ngắn hạn, sức hút dài hạn của Việt Nam vẫn được bảo toàn.

Trên thực tế, 56% doanh nghiệp vẫn ghi nhận kết quả tích cực trong Quý I, một phần nhờ vào hiệu ứng cộng hưởng từ chu kỳ tiêu dùng cao điểm dịp Tết Nguyên đán. Thay vì một sự bi quan bao trùm, thị trường đang bước vào một giai đoạn "thanh lọc" tâm lý, nơi các kỳ vọng ngắn hạn dần trở nên thực tế và thận trọng hơn: quan điểm trung lập đã tăng lên mức 38%, trong khi các kỳ vọng tiêu cực chỉ nhích nhẹ lên ngưỡng 10%.

Đáng chú ý,  niềm tin vào Việt Nam như một điểm đến đầu tư vẫn duy trì mạnh mẽ. Một con số ấn tượng với 93% doanh nghiệp Châu Âu khẳng định họ sẽ giới thiệu thị trường này, mức bảo chứng thuộc hàng cao nhất trong lịch sử chỉ số BCI. Các nhà đầu tư châu Âu đang tách biệt rõ ràng những trở ngại vận hành ngắn hạn khỏi triển vọng chiến lược dài hạn của họ.

Xét theo lĩnh vực, niềm tin đặc biệt mạnh mẽ ở ngành Nông nghiệp và Thực phẩm; Du lịch và Khách sạn đều đạt tỷ lệ sẵn lòng giới thiệu tuyệt đối 100%. Sự khác biệt giữa các quy mô doanh nghiệp là không đáng kể, xác nhận rằng giá trị cốt lõi của Việt Nam có sức hấp dẫn rộng khắp bất kể quy mô công ty lớn hay nhỏ.

Những doanh nghiệp định vị Việt Nam là thị trường trọng tâm trong chiến lược khu vực có khả năng báo cáo kết quả hoạt động tích cực cao hơn đáng kể. Trong nhóm này, khoảng 65% đến 68% ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan và 96% sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư.

Ngược lại, những doanh nghiệp chỉ duy trì sự hiện diện hạn chế hoặc thận trọng tại Việt Nam lại cho thấy kết quả yếu hơn nhiều, với chỉ 23% báo cáo hoạt động tích cực và chưa đầy một nửa sẵn lòng giới thiệu thị trường này, khiêm tốn hơn hẳn khi so sánh với các chỉ số chung. 

Với kết quả này, Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert cho rằng nền kinh tế toàn cầu hiện nay giống như một hải trình đi qua những vùng biển động, đặc biệt là căng thẳng tại Trung Đông đang gây áp lực lên giá năng lượng và buộc các chuỗi cung ứng phải xoay trục.

Các doanh nghiệp luôn tìm kiếm những 'cảng bãi an toàn' để có thể cập bến một cách tự tin. Tại Việt Nam, dù 'thời tiết' địa chính trị bên ngoài có thể đang nhiều sóng gió, nhưng nền tảng kinh tế vẫn duy trì được sự kiên cường đáng kinh ngạc khi hơn 9 trên 10 doanh nghiệp khẳng định sự ủng hộ đối với thị trường này. Điều đó đã minh chứng cho tiềm năng tăng trưởng phi thường của Việt Nam.

Cùng với đó, sự bền bỉ của nền kinh tế với mức tăng trưởng GDP 7,83% trong Quý I/2026, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái, chính là nền tảng củng cố niềm tin này.

"Các số liệu thực chứng từ BCI đã chứng minh một chân lý: doanh nghiệp càng gắn kết sâu rộng hoạt động tại Việt Nam, họ càng sở hữu nội lực tài chính kiên cường, ngay cả khi bức tranh toàn cầu đang đối mặt với vô vàn rủi ro”,  Chủ tịch EuroCham khẳng định.