Thành tích vượt trội

Tại Trung Quốc, các quỹ định lượng đang trở nên nổi tiếng đến mức dòng tiền của nhà đầu tư liên tục đổ vào.

Ubiquant, một trong những công ty lớn nhất trong mảng này, mở một quỹ mới vào tháng 5, đã huy động được tới 2,6 tỷ nhân dân tệ (khoảng 384 triệu USD) cho một quỹ mới chỉ trong chưa đầy hai giờ sau khi mở bán vào tháng 5, theo nguồn tin của Bloomberg.

Trong khi đó, hơn 100 triệu nhân dân tệ chứng chỉ quỹ của Shenzhen ChengQi Asset Management đã được nhà đầu tư mua hết chỉ trong vài giây, theo một đơn vị phân phối.

Chỉ trong chưa đầy một năm, tài sản đang quản lý (AUM) của các quỹ định lượng ở Trung Quốc đã tăng hơn gấp đôi lên 2.600 tỷ nhân dân tệ (gần 384 tỷ USD). Cơn sốt này được thúc đẩy bởi thành tích đầu tư vượt trội nhờ ứng dụng AI.

Tuy nhà đầu tư Trung Quốc vốn tin cậy các nhà quản lý quỹ nổi tiếng hơn là mô hình máy tính, nhưng năm ngoái hệ thống máy móc đã tạo ra mức sinh lời vượt các quỹ quản lý chủ động tới hơn 20 điểm %. Kết quả này khiến nhà đầu tư quay lưng với các chuyên gia chọn cổ phiếu và đổ tiền vào sản phẩm của các quỹ định lượng.

Ông Chen Xu, Giám đốc vận hành của BigQuant.cn, bình luận: “Khả năng bao quát hàng nghìn mã cổ phiếu của các quỹ định lượng đã vượt lên so với lợi thế nghiên cứu chuyên sâu của các nhà quản lý quỹ chỉ nắm vị thế mua. Các quỹ định lượng cuối cùng cũng đã trở nên phổ biến và xu thế này sẽ không thể bị đảo ngược”.

Nhu cầu tăng mạnh cũng kéo theo làn sóng ra mắt sản phẩm mới. Theo báo cáo tháng 1 của Industrial Securities, số lượng quỹ định lượng mới trong năm ngoái đã tăng hơn gấp đôi lên 6.296, chiếm 46% tổng số quỹ đầu cơ mới trên thị trường Trung Quốc.

Theo Citic Securities, các quỹ định lượng cổ phiếu chuyên nắm giữ vị thế mua đạt tỷ suất lợi nhuận 44,7% trong năm 2025, cao hơn các quỹ đầu tư chủ động tới 20,3 điểm %

Khoảng cách này lớn hơn đáng kể so với mức trung bình 13 điểm % trong 5 năm trước đó, đồng thời là mức chênh lệch lớn nhất kể từ năm 2021.

Sự trỗi dậy của các quỹ định lượng trong ngành quỹ đầu cơ trị giá 8.000 tỷ nhân dân tệ của Trung Quốc đánh dấu bước ngoặt lớn so với chỉ hai năm trước.

Khi đó, lĩnh vực này từng hứng chịu làn sóng chỉ trích từ các cơ quan quản lý nhà nước do hàng loạt sai phạm trong công tác quản lý. Các quỹ định lượng cũng bị cho là góp phần gây ra biến động thái quá và khuếch đại các đợt bán tháo trên thị trường.

Sau đó, các sở giao dịch đã mạnh tay siết giao dịch tần suất cao nhằm ngăn hành vi lách quy định, đồng thời tăng cường giám sát các sản phẩm sử dụng đòn bẩy.

Xu thế mới

Hiện nay, các quỹ định lượng hàng đầu đang tận dụng lợi thế từ việc đầu tư sớm vào AI, nguồn nhân lực và dữ liệu để xây dựng một "hào kỹ thuật" mà các công ty quy mô nhỏ rất khó vượt qua, theo Guolian Minsheng Securities Co.

Với nhà đầu tư, tiêu chí của họ cũng chuyển từ “chọn quỹ định lượng” đơn thuần sang “chọn quỹ định lượng với năng lực AI mạnh nhất”. Vì vậy, tiền đang tập trung đổ vào các tay chơi lớn.

Để duy trì lợi thế, các quỹ lớn đang cạnh tranh quyết liệt nhằm thu hút những sinh viên xuất sắc trong các lĩnh vực khoa học và kỹ thuật.

Các nhà đầu tư chọn lọc cổ phiếu theo phương thức truyền thống cũng đang khẩn trương tìm cách thích nghi. Shanghai Minority Asset Management là một ví dụ điển hình cho xu hướng ứng dụng AI.

Trong 5 năm qua, công ty đã chuyển từ phương pháp lựa chọn cổ phiếu dựa chủ yếu vào đánh giá của con người sang sử dụng các tác nhân AI (AI agents).

Họ huấn luyện các mô hình này dựa trên triết lý đầu tư cốt lõi của mình - rằng "lợi nhuận vượt trội đến từ những sai lệch nhận thức của số đông" - rồi sử dụng tác nhân AI để giúp nhận diện những sai lệch đó nhanh hơn.

Trong một bài viết đăng trên tài khoản WeChat vào tháng 5, Shanghai Minority dẫn lời nhà sáng lập Zhou Liang: “Hào nước từng bảo vệ nay đã trở thành nhà tù giam hãm chính chúng tôi. Tiến hóa không phải là một sự lựa chọn - đó là vấn đề mang tính sống còn”.