Sau một thập kỷ phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, khu vực ASEAN đang đứng trước cơ hội chuyển sang một mô hình thương mại mới, trong đó AI không chỉ hỗ trợ con người mà còn có thể chủ động thực hiện nhiều công việc trong toàn bộ quá trình giao dịch.

Đáng chú ý, sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo tác nhân (agentic AI), AI có khả năng hiểu mục tiêu, tự lên kế hoạch, tương tác với nhiều hệ thống, ra quyết định và duy trì quy trình dài hạn mà không cần con người can thiệp thường xuyên.

Agentic AI được kỳ vọng sẽ tạo ra những thay đổi đáng kể trong hoạt động thương mại xuyên biên giới. Từ việc tìm kiếm và lựa chọn sản phẩm, hỗ trợ mua sắm, tương tác với khách hàng đến điều phối logistics, thanh toán và hỗ trợ tuân thủ các quy định liên quan, AI có thể giúp đơn giản hóa nhiều khâu trong quá trình giao dịch.

Đối với các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs), việc ứng dụng AI được kỳ vọng sẽ mở ra nhiều cơ hội tiếp cận thị trường khu vực và toàn cầu với chi phí thấp hơn.

AI có thể hỗ trợ doanh nghiệp dịch nội dung giới thiệu sản phẩm sang nhiều ngôn ngữ, nâng cao khả năng tiếp cận khách hàng quốc tế, cung cấp thông tin chính xác hơn về thời gian giao hàng và tối ưu hóa quy trình vận hành.

Qua đó, AI có thể góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các doanh nghiệp có quy mô và năng lực công nghệ khác nhau, đồng thời thúc đẩy sự tham gia sâu rộng hơn của MSMEs vào thương mại xuyên biên giới.

Tuy nhiên, cùng với những cơ hội mới, thương mại dựa trên AI cũng đặt ra nhiều yêu cầu về chính sách và quản trị, đặc biệt trong các lĩnh vực bảo vệ người tiêu dùng, quản trị dữ liệu, cạnh tranh, trách nhiệm giải trình và khả năng tương tác giữa các hệ thống.

Trong khuôn khổ chuỗi sự kiện thuộc Chương trình Ngày mua sắm trực tuyến ASEAN lần thứ 7 (AOSD), Diễn đàn Chính sách Khu vực lần thứ 3 sẽ tập trung thảo luận về xu hướng chuyển đổi từ thương mại số sang thương mại dựa trên AI, qua đó góp phần thúc đẩy xây dựng một môi trường thương mại số đáng tin cậy, an toàn, có khả năng tương tác và bao trùm.

Đây cũng là cơ hội để các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp, nhà cung cấp công nghệ, giới học thuật và các tổ chức quốc tế cùng trao đổi về giải pháp tận dụng AI để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của ASEAN trong nền kinh tế số.