Tối 1/2, Thủ tướng Canada Justin Trudeau tuyên bố nước này sẽ đáp trả chính sách thương mại của Tổng thống Mỹ Donald Trump bằng cách áp thuế quan 25% lên 155 tỷ đô la hàng hoá Mỹ.

Ông Trudeau không nêu rõ 155 tỷ đô này là giá trị sản phẩm tính theo đô la Canada (CAD) hay đô la Mỹ (USD). Theo NBC News, 155 tỷ CAD sẽ tương đương khoảng 106 tỷ USD.

Thủ tướng Canada đưa ra thông báo trên chỉ vài giờ sau khi ông Trump ký lệnh áp thuế quan đối với hàng hoá từ Canada, Mexico và Trung Quốc.

Theo quyết định của ông Trump, Mỹ sẽ áp thuế 25% đối với hàng nhập khẩu từ Canada và Mexico, trong khi áp thuế 10% đối với hàng hoá từ Trung Quốc. Riêng các sản phẩm năng lượng Canada sẽ chịu mức thuế 10%.

Trong cuộc họp báo tối 1/2, ông Trudeau cho biết Canada “sẽ ngay lập tức áp thuế quan với số hàng hoá trị giá 30 tỷ đô kể từ ngày 4/2”, trùng ngày chính sách thuế quan mới của Mỹ có hiệu lực.

Thủ tướng Trudeau cho biết phần thuế quan còn lại sẽ có hiệu lực trong ba tuần tới nhằm “hỗ trợ các doanh nghiệp và chuỗi cung ứng Canada tìm kiếm những giải pháp thay thế”.

“Giống như thuế quan của Mỹ, phản ứng của chúng tôi cũng sẽ có phạm vi rộng và bao gồm nhiều mặt hàng thường ngày như bia, rượu vang và rượu bourbon, trái cây và nước ép trái cây, rau củ, nước hoa, quần áo và giày dép”, ông Trudeau nói.

“Quyết định của chúng tôi sẽ bao gồm nhiều sản phẩm tiêu dùng lớn như đồ gia dụng, đồ nội thất và thiết bị thể thao, các vật liệu như gỗ và nhựa, cùng nhiều hàng hoá khác”, ông cho biết thêm.

Vị thủ tướng đã nhấn mạnh lịch sử lâu dài của mối quan hệ đồng minh Mỹ - Canada. Ông lập luận: “Nếu Tổng thống Trump muốn mở ra một ‘thời kỳ hoàng kim’ mới cho nước Mỹ, thì con đường tốt nhất là hợp tác với Canada, chứ không phải trừng phạt chúng tôi”.

Thủ tướng Canada cũng trực tiếp nhắn gửi người Mỹ. Ông nói rằng động thái của Tổng thống Trump “sẽ gây hậu quả thực cho người dân Mỹ”.

Bên cạnh đó, ông Trudeau cũng khuyến khích người dân Canada tìm cách “làm tròn trách nhiệm của mình”, chẳng hạn như lựa chọn các sản phẩm do Canada sản xuất thay vì hàng hoá Mỹ và thay đổi kế hoạch nghỉ hè.

Nhà Trắng không phản hồi ngay lập tức yêu cầu bình luận của NBC News về thông báo của ông Trudeau.

Canada có thể không phải là quốc gia duy nhất muốn áp dụng thuế quan trả đũa Mỹ. Trong một bài đăng bằng tiếng Tây Ban Nha trên nền tảng mạng xã hội X, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết bà đã chỉ đạo Bộ trưởng Bộ Kinh tế “thực hiện kế hoạch B”.

Giới chức Mexico đã nghiên cứu kế hoạch B này trong thời gian qua. Kế hoạch bao gồm các biện pháp thuế quan và phi thuế quan để bảo vệ lợi ích của Mexico.

Trong bài đăng, bà Sheinbaum cũng chỉ trích thuế quan của ông Trump và khẳng định “Mexico chẳng những không muốn ma tuý fentanyl đến Mỹ mà còn không muốn chúng đến bất cứ nơi nào”.

“Do đó, nếu Mỹ muốn chống lại các nhóm tội phạm buôn bán ma tuý và bạo lực, chúng ta phải hợp tác toàn diện, nhưng luôn theo các nguyên tắc về trách nhiệm, tin tưởng lẫn nhau, hợp tác chung và trên hết là tôn trọng chủ quyền của nhau... Chúng tôi đồng ý phối hợp với Mỹ, nhưng lệ thuộc vào Mỹ thì không”, bà viết.

Trong một tuyên bố, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết nước này sẽ đệ đơn kiện lên Tổ chức Thương mại Thế giới và “thực hiện những biện pháp đối phó cần thiết để bảo vệ vững chắc quyền và lợi ích của chính mình”.

“Trung Quốc kêu gọi Mỹ sửa chữa sai lầm của mình, hợp tác hướng đến sự thấu hiểu lẫn nhau, tham gia vào đối thoại thẳng thắn, tăng cường làm việc và kiểm soát những khác biệt dựa trên cơ sở bình đằng, tôn trọng lợi ích của nhau”, tuyên bố tiếp tục.