Tại Hội thảo “Kinh tế tư nhân trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” diễn ra sáng 6/5,ông Nguyễn Đức Thông - Tổng Giám đốc Chứng khoán SSI đã chỉ ra một số rào cản đối với doanh nghiệp trong huy động vốn.
Ông cho biết, "quy định doanh nghiệp phải có lãi hai năm liên tiếp mới được niêm yết trong Luật Chứng khoán đang là nút thắt ngăn cản các công ty công nghệ tiềm năng tiếp cận thị trường vốn". Bởi các "gã khổng lồ" toàn cầu như Apple, Tesla hay Amazon thời kỳ đầu lên sàn đều chưa có lãi, nhưng đó chính là lúc họ cần vốn nhất để bứt phá.
Lãnh đạo SSI cũng nhấn mạnh, thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đã hình thành quy mô đáng kể với mức vốn hóa tương đương khoảng 78% GDP và khoảng 1.600 doanh nghiệp niêm yết.
Tuy nhiên, khả năng tiếp cận của khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ – vẫn còn hạn chế, trong khi nhu cầu vốn của nhóm doanh nghiệp này được ước tính lên tới khoảng 49 tỷ USD.
"Thâm hụt vốn của các doanh nghiệp SME đang ở mức 21% GDP, tương đương chỉ mới đáp ứng được khoảng 75% tổng nhu cầu vốn thực tế," ông Thông nhấn mạnh.
Hội thảo “Kinh tế tư nhân trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. (Ảnh: Hạ An).
Theo ông Thông, một rào cản lớn khác là vấn đề tài sản đảm bảo. Các ngân hàng thường yêu cầu tài sản thế chấp khắt khe, trong khi các doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp chủ yếu sở hữu tài sản trí tuệ.
Hơn nữa, quy định doanh nghiệp phải có lãi hai năm liên tiếp mới được niêm yết cũng là nút thắt đối với các công ty công nghệ tiềm năng khi tiếp cận thị trường vốn.
Trước thực trạng này, TS. Nguyễn Đức Kiên, Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cũng cho rằng, điểm tắc đầu tiên trong thị trường vốn là thể chế.
Là một trong những thành viên chủ trì việc thẩm tra Luật Chứng khoán năm 2019, song ông Kiên thẳng thắn ở thời điểm đó, nhận thức của những người làm luật có giới hạn".
"Nhận thức của tất cả mọi người khi làm Luật Chứng khoán ở thời điểm 2019 nó chỉ đến thế. Gỡ cho chứng khoán như thế, nhưng một cái mảng rất lớn là các công ty công nghệ lại ứng xử như các công ty thương mại, như các công ty đầu tư", ông Kiên nói.
"Khi ấy, chúng ta không nhìn nhận được là đến năm 2020 khi đại dịch COVID bùng nổ thì sự phát triển của công ty công nghệ rất là lớn và nó tạo ra một cái sức hút cực kỳ mạnh. Trên thực tế, như ở Mỹ, Amazon, Tesla là lỗ triền miên hơn một chục năm nhưng họ vẫn huy động được vốn thông qua thị trường chứng khoán", TS. Kiên chỉ ra.
Ông cho biết, sắp tới Luật Chứng khoán sẽ được sửa đổi theo hướng cắt giảm điều kiện kinh doanh; tháo gỡ các vướng mắc trên thị trường, đặc biệt là hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động chào bán trái phiếu riêng lẻ trong nước và quốc tế.
Bên cạnh đó, để doanh nghiệp tư nhân thực sự phát triển, ông Kiên cũng kiến nghị sử dụng đầu tư công để thu hút đầu tư tư".
"Chúng ta dành ưu đãi như thế nào ở thời kỳ đầu tiên cho doanh nghiệp FDI, thì cũng nền dành ưu đãi như vậy cho doanh nghiệp tư nhân trong nước bắt đầu từ năm 2026", chuyên gia đề xuất.
Ông Nguyễn Đức Thông - Tổng Giám đốc Chứng khoán SSI. (Ảnh: BTC).
Còn theo lãnh đạo SSI, một trong những vấn đề hiện nay là thị trường đang thiếu các doanh nghiệp công nghệ đủ quy mô để thu hút dòng vốn quốc tế.
“Nhiều quỹ đầu tư nước ngoài muốn đầu tư vào doanh nghiệp công nghệ Việt Nam, nhưng lựa chọn trên thị trường hiện còn hạn chế”, ông Thông nói, đồng thời cho rằng cần có cơ chế để các doanh nghiệp công nghệ niêm yết dễ dàng hơn.
Ông nhấn mạnh, việc Việt Nam chính thức xác nhận sẽ được vào rổ chỉ số thị trường mới nổi (Emerging Markets) và có hiệu lực từ tháng 9/2026 sẽ giúp chúng ta thu hút khoảng 5-6 tỷ USD dòng vốn ngoại (cả chủ động và bị động), đồng thời thu hút sự chú ý của 30-40% nhà đầu tư quốc tế mới.
Vì vậy, Tổng Giám đốc SSI kỳ vọng những nỗ lực về công nghệ (nâng cấp hệ thống giao dịch mới) và chính sách sẽ giúp thị trường vốn ngày càng lớn mạnh, trở thành kênh huy động hiệu quả cho mọi loại hình doanh nghiệp.
Đây chính là thời điểm bước ngoặt cho thị trường vốn của chúng ta,giúp kinh tế Việt Nam đạt được mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn 2026 - 2030, CEO SSI đánh giá.
