Theo các chuyên gia, vàng không hề mất đi sức hút dù giá có sự sụt giảm kể từ khi cuộc chiến giữa liên quân Mỹ-Israel với Iran nổ ra. Nhu cầu từ các ngân hàng trung ương và người mua tại châu Á được dự báo sẽ tiếp tục khiến nguồn cung thị trường trở nên khan hiếm.

Tại New York, giá vàng kỳ hạn tiêu chuẩn đã giảm tới 2%, xuống còn 4.100 USD/ounce vào cuối tháng 3 so với mức ghi nhận ngày 27/2 (thời điểm ngay trước khi Mỹ và Israel phát động tấn công Iran). Sau đó, giá đã phục hồi lên khoảng 4.800 USD, cao hơn mức cùng kỳ năm ngoái nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với đỉnh cao kỷ lục 5.586 USD thiết lập hồi tháng 1 năm nay.

Sự sụt giảm trong tháng 3 là một hiện tượng trái ngược với xu hướng thông thường, khi giá vàng thường tăng mạnh trong các giai đoạn khủng hoảng nhờ vai trò là tài sản trú ẩn an toàn.

Mối liên hệ giữa Dầu mỏ, Lạm phát và Lãi suất

Giá vàng chịu áp lực giảm trong bối cảnh giá dầu thô tăng vọt do chiến tranh. Lo ngại lạm phát leo thang từ giá dầu đã làm lu mờ khả năng cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Lãi suất duy trì ở mức cao khiến việc nắm giữ đồng USD trở nên hấp dẫn hơn so với vàng - một tài sản vốn không đem lại lợi suất.

Ngược lại, khi giá dầu giảm nhẹ sau tuyên bố ngừng bắn của Tổng thống Donald Trump vào tuần trước, giá vàng đã tăng trở lại. Ông Koichiro Kamei, Giám đốc điều hành Viện Chiến lược Thị trường tại Tokyo, cho biết các quỹ đầu tư đã thiết lập thuật toán AI để tự động mua hoặc bán vàng mỗi khi giá dầu biến động.

Dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy dòng vốn từ các quỹ ETF vàng tại Bắc Mỹ và châu Âu đã sụt giảm mạnh trong tháng 3, trong khi dòng vốn tại châu Á vẫn duy trì trạng thái dương.

Tâm lý nhà đầu tư

Ông Satoru Yoshida, nhà phân tích hàng hóa tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Chứng khoán Rakuten, nhận định: “Trong những thời điểm khủng hoảng cực độ (như cao điểm căng thẳng Trung Đông tháng 3 hay đại dịch COVID-19), nhà đầu tư có xu hướng chọn USD thay vì vàng vì họ ưu tiên tính thanh khoản của tiền mặt. Tuy nhiên, khi tình hình chuyển sang trạng thái khủng hoảng bình thường - nơi các rủi ro và bất ổn vẫn hiện hữu dai dẳng - họ sẽ quay lại nắm giữ vàng”. 

Ngay cả khi thỏa thuận ngừng bắn thành công, thế giới đã nhận ra rằng Iran có thể phong tỏa eo biển Hormuz bất cứ lúc nào, tạo ra một rủi ro thường trực cho nền kinh tế toàn cầu.

Động lực từ các Ngân hàng Trung ương

Các ngân hàng trung ương, điển hình là Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC), đã liên tục tích trữ vàng kể từ năm 2022. Các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Nga đã làm nổi bật rủi ro khi phụ thuộc quá lớn vào đồng USD.

Trong khi đó, Ba Lan tăng dự trữ thêm 20 tấn vàng vào tháng 2. Malaysia và Indonesia liên tục gia tăng tích trữ trong những tháng gần đây, trong khi PBOC đẩy mạnh lượng mua vào lên 5 tấn trong tháng trước.

Tuy nhiên, ông Shaokai Fan từ WGC cũng lưu ý rằng các ngân hàng trung ương có thể có ít dư địa đa dạng hóa sang vàng hơn so với năm ngoái, do họ đã phải chi dùng dự trữ ngoại hối để can thiệp nhằm hỗ trợ tỷ giá đồng nội tệ.

Dữ liệu từ Fed cho thấy lượng trái phiếu Chính phủ Mỹ do các thực thể nước ngoài nắm giữ tại Fed New York đã giảm mạnh xuống còn 2,69 nghìn tỷ USD vào đầu tháng 4, mức thấp nhất kể từ năm 2012.

Dự báo dài hạn

Ông Fan nhấn mạnh vàng thường là tài sản cuối cùng mà một quốc gia muốn bán đi vì những giá trị chiến lược và cả yếu tố tâm lý. “Nếu bạn bắt đầu bán vàng, đó là dấu hiệu cho thấy bạn đã cạn kiệt mọi phương án phòng thủ khác”. 

Tại các thị trường mới nổi như Trung Quốc và Ấn Độ, nhu cầu tiêu dùng (trang sức, vàng miếng, đồng xu) vẫn chiếm tới 60% tổng cầu toàn cầu năm 2025. Việc người dân và các ngân hàng trung ương cùng lúc gom mua đã thắt chặt cán cân cung - cầu.

Ông Yoshida dự báo trong dài hạn, giá vàng sẽ “liên tục bật tăng sau mỗi đợt giảm và thiết lập những đỉnh cao mới”. Trong bối cảnh thế giới ngày càng chia rẽ, sự thoái trào của các giá trị dân chủ và tầm ảnh hưởng của mạng xã hội sẽ càng thúc đẩy các cá nhân, nhà đầu tư và các quốc gia tìm đến vàng như một hầm trú ẩn cuối cùng.

Nhiều chuyên gia tin rằng giá vàng có thể đạt đỉnh mới trước cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ vào tháng 11 tới, khi các cuộc thảo luận về việc Fed cắt giảm lãi suất được nối lại, dẫn đến đồng USD yếu đi và vị thế của vàng được củng cố.