Theo số liệu từ Cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3/2026 bất ngờ tăng 1,23% so với tháng trước do giá xăng dầu trong nước tăng cao theo giá nhiên liệu thế giới, cùng với giá vật liệu xây dựng tăng do chi phí nguyên liệu đầu vào và vận chuyển gia tăng.

So với tháng 12/2025, CPI tháng 3 tăng 2,44% và tăng 4,65% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng CPI cao nhất của tháng 3 so với cùng kỳ năm trước trong 5 năm qua.

Dù vậy, tính chung quý I/2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản đạt 3,63%.

Đáng chú ý, trong mức tăng 1,23% của CPI tháng 3/2026 so với tháng trước, có 9 nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá tăng và hai nhóm hàng có chỉ số giá giảm. 

Trong đó, nhóm giao thông tăng phi mã 12,85% (tác động làm CPI chung tăng 1,28 điểm %), chủ yếu do giá xăng dầu tăng mạnh.

Chỉ số giá xăng trong tháng 3 đã tăng 29,72%; giá dầu diesel tăng 57,03% do giá xăng dầu thế giới tăng cao trong bối cảnh xung đột vũ trang tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung toàn cầu. Chi phí vận tải tăng, làm giá dịch vụ giao thông công cộng cũng tăng tới 6,53%.

Giá dầu hỏa cũng tăng 62,35%, giá gas tăng 5,56%,..tác động làm nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 0,77% (đóng góp 0,17 điểm % vào mức tăng chung của CPI tháng 3).

Còn lại, các nhóm hàng hoá, dịch vụ khác tăng nhưng không quá đáng kể. Cụ thể, nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,38% (làm CPI chung tăng 0,02 điểm %); Nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 0,37%; Nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,33%; Nhóm thông tin và truyền thông tăng 0,18%; Nhóm giáo dục tháng 3 tăng 0,1%; Nhóm may mặc, mũ nón, giày dép tăng 0,01% và nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,13%.

Chi phí xăng dầu tăng khiến người dân lo ngại, thắt chặt chi tiêu. Từ đó, nhóm văn hóa, giải trí và du lịch ghi nhận giảm 0,05% và nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,59% (tác động làm CPI chung giảm 0,21 điểm %).

Tính chung cả quý I/2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng bình quân quý I/2026 tăng 5,69% so với cùng kỳ năm trước, tác động làm CPI chung tăng 1,29 điểm %.

Chỉ số giá nhóm giáo dục tăng 3,21%, làm CPI chung tăng 0,19 điểm %; Chỉ số giá nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 2,80%, làm CPI chung tăng 0,05 điểm %; Chỉ số giá nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 2,13%, làm CPI chung tăng 0,11 điểm %; Chỉ số giá nhóm văn hoá, giải trí và du lịch tăng 1,83%, nhóm may mặc, mũ nón, giày dép tăng 1,63%, cùng tác động làm CPI chung tăng 0,06 điểm %.

Chỉ số giá nhóm giao thông quý I ghi nhận tăng 1,07%, làm CPI chung tăng 0,11 điểm %, trong đó giá nhiên liệu tăng 0,23% chủ yếu do giá xăng dầu tăng mạnh trong tháng 3/2026 (Chỉ số giá nhóm nhiên liệu tháng 3 tăng 21,6% so với cùng kỳ năm trước), đảo chiều xu hướng giảm của hai tháng đầu năm so với cùng kỳ năm trước.

Ngược lại, các yếu tố góp phần kiềm chế tốc độ tăng CPI quý I/2026 là chỉ số giá nhóm thông tin và truyền thông quý I/2026 giảm 0,20% so với cùng kỳ năm trước, tác động làm CPI chung giảm 0,01 điểm %.

Lạm phát cơ bản tháng 3/2026 đạt 0,47% so với tháng trước và ở mức 3,96% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân quý I/2026, lạm phát cơ bản ở mức 3,63% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 3,51% của CPI bình quân chung, chủ yếu do giá lương thực là yếu tố tác động giảm CPI chung nhưng được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản