Warren Buffett, Chủ tịch Berkshire Hathaway. (Ảnh: Getty Images).
Trong tháng 1, nhiều nhà đầu tư đã đi đến cùng một kết luận: họ cần thực hiện chiến lược “Sell America” - bán tháo cổ phiếu, trái phiếu Mỹ và đồng USD.
Phiên giao dịch 20/1 đánh dấu mức giảm sâu nhất của chứng khoán Mỹ kể từ tháng 10 năm ngoái. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vọt lên mức đỉnh kể từ tháng 8/2025. Đồng USD suy yếu rõ rệt, trong khi đó giá vàng và bạc - những tài sản an toàn truyền thống - lại lập kỷ lục mới.
Nỗi lo của thị trường xuất phát từ căng thẳng địa chính trị và thương mại giữa Mỹ và châu Âu. Với mong muốn kiểm soát Greenland, vào ngày 17/1, Tổng thống Donald Trump đe dọa sẽ áp thuế quan bổ sung lên 8 nước châu Âu nếu Mỹ không đạt được thỏa thuận mua lại hòn đảo Bắc Cực này.
Giới lãnh đạo châu Âu cân nhắc những động thái đáp trả mạnh mẽ, từ sử dụng thuế quan đến kích hoạt công cụ chống cưỡng ép kinh tế.
Nếu sự ổn định địa kinh tế của liên minh phương Tây rạn nứt, Mỹ khó tránh khỏi những tổn thất đáng kể. Vì vậy, nhiều nhà đầu tư đã quyết định phòng ngừa nguy cơ suy yếu của nền kinh tế Mỹ bằng cách ồ ạt bán ra các tài sản tài chính của nước này.
Nhưng thị trường đã đảo chiều nhanh chóng. Vào ngày 21/1, trên nền tảng Truth Social, ông Trump thông báo Mỹ và NATO đã đạt khung thoả thuận về Greenland, đồng thời tuyên bố hoãn áp thuế châu Âu. Chứng khoán Mỹ phục hồi mạnh mẽ, lợi suất trái phiếu kho bạc giảm xuống, chỉ số USD đi lên.
Tưởng là khởi đầu cho một cuộc tháo chạy kéo dài khỏi các tài sản tài chính Mỹ, rốt cuộc những biến động vừa qua chỉ là một kịch bản quen thuộc: nhà đầu tư bán tháo theo tâm lý đám đông, rồi nhanh chóng "quay xe" khi rủi ro không lớn như lo ngại ban đầu.
“Sell America” được nhắc đến nhiều nhất vào tháng 4/2025, khi ông Trump công bố thuế đối ứng. Chỉ hai ngày sau khi ông Trump công bố các mức thuế quan cao hơn hẳn dự đoán của các nhà quan sát, vốn hóa các công ty thuộc S&P 500 đã bốc hơi 5.000 tỷ USD. Các thị trường trên toàn thế giới cũng đồng loạt lao dốc.
Tuy nhiên, kịch bản bi quan đã nhanh chóng đảo ngược khi Nhà Trắng tạm hoãn thời điểm áp thuế và khởi động đàm phán với hàng chục quốc gia nhằm hạ thấp mức thuế. Tính chung cả năm 2025, chỉ số S&P 500 vẫn đạt tỷ suất sinh lời 16,4%.
Những nhà đầu tư bị cuốn vào cơn hoảng loạn trong phiên 20/1 đã mắc phải một sai lầm cơ bản: bán ra khi giá giảm mạnh và mua lại khi thị trường đã phục hồi. Nếu nhớ tới lời khuyên nổi tiếng của tỷ phú Warren Buffett, họ có thể đã tránh được tổn thất không đáng có.
“Đừng bao giờ đặt cược chống lại nước Mỹ” là thông điệp mà Buffett nhấn mạnh trong bức thư gửi cổ đông Berkshire Hathaway năm 2021, khi đại dịch COVID-19 vẫn đang hoành hành.
Chủ tịch Berkshire viết: “Trong 232 năm tồn tại ngắn ngủi… Mỹ đã dẫn đầu thế giới với tư cách là vườn ươm giải phóng tiềm năng con người.
Bất chấp một số giai đoạn gián đoạn nghiêm trọng, tiến trình phát triển kinh tế của Mỹ vẫn diễn ra một cách đáng kinh ngạc. Chúng tôi đã rút ra một kết luận và nó sẽ mãi mãi không thay đổi: Đừng bao giờ đặt cược chống lại nước Mỹ”.
Buffett ra đời vào tháng 8/1930 - giữa lúc Mỹ chìm sâu trong Đại Khủng hoảng. Trong suốt sự nghiệp đầu tư kéo dài hơn 60 năm, ông đã chứng kiến hàng loạt biến cố tưởng như có thể làm chệch hướng nền kinh tế lớn nhất thế giới: lạm phát đình trệ thập niên 1970, bong bóng dot-com đầu những năm 2000, hay cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Sau mỗi cuộc khủng hoảng, nền kinh tế và thị trường chứng khoán Mỹ lại phục hồi và trở nên mạnh mẽ hơn trước. Diễn biến thị trường sau căng thẳng Greenland cho thấy lời khuyên cách đây 5 năm của huyền thoại đầu tư một lần nữa lại đúng.
"Nhà hiền triết xứ Omaha" rút ra lời khuyên cho nhà đầu tư từ trải nghiệm của bản thân và lịch sử hàng trăm năm. Trong khi đó, CEO của UBS Group, ngân hàng tư nhân lớn nhất thế giới, gần đây đưa ra lời cảnh báo dựa trên đánh giá về tình hình toàn cầu và triển vọng tương lai của nước Mỹ.
Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg vào ngày 20/1, CEO Sergio Ermotti của UBS Group khẳng định Sell America là “ván cược nguy hiểm”. Ông chỉ ra: “Đa dạng hóa danh mục đầu tư khỏi Mỹ là điều bất khả thi".
Ông Ermotti nhấn mạnh: “Mọi thứ có thể thay đổi nhanh chóng. Trong khi đó, Mỹ là nền kinh tế mạnh nhất trên thế giới, có trình độ đổi mới cao nhất hiện nay”.
Ermotti thừa nhận môi trường tại đầu tư tại Mỹ hiện nay có phần “gập ghềnh”. Nhưng ông lập luận rằng nếu nhà đầu tư chỉ chăm chú vào biến động chính trị ngắn hạn, họ sẽ bỏ lỡ bức tranh tổng thể.
Sau đó, ông đưa ra số liệu để chứng minh tiềm năng đổi mới và tạo của cải của nền kinh tế Mỹ. Chỉ tính riêng năm 2025, Mỹ tạo ra 25 triệu triệu phú mới.
Nếu nhà đầu tư quay lưng với các tài sản tài chính Mỹ để chạy theo vàng, đó sẽ là động thái thiển cận, bỏ qua tiềm năng lâu dài của nền kinh tế số một toàn cầu.
Trong giai đoạn 1964 - 2024, tỷ suất sinh lời kép hàng năm của S&P 500 đạt 10,4%, dù nền kinh tế Mỹ trải qua 8 cuộc suy thoái. Điều đó chứng minh chứng khoán Mỹ có khả năng sinh lời đáng nể trong dài hạn, bất chất những biến động trong và ngoài nước.
Hàng loạt nghiên cứu chỉ ra rằng những nhà đầu tư kiên định với chứng khoán Mỹ trong dài hạn luôn đạt kết quả tốt hơn những người liên tục nhảy vào và ra thị trường theo cảm xúc.
Nghiên cứu của công ty quản lý quỹ đầu tư Hartford Funds, dựa trên số liệu của Morningstar, cho thấy nếu nhà đầu tư bỏ lỡ 10 ngày tốt nhất của thị trường chứng khoán Mỹ trong giai đoạn 1995 - 2024, lợi nhuận của họ sẽ chỉ bằng một nửa những người nắm giữ xuyên suốt thời gian đó.
Tệ hơn nữa, nếu bỏ lỡ 30 ngày tốt nhất, lợi nhuận của nhà đầu tư sẽ giảm 83%. Trong khi đó, đa phần những ngày thị trường tăng điểm mạnh nhất lại diễn ra những giai đoạn biến động cao - khi tâm lý hoảng loạn dễ khiến nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu.
Tất cả những điều trên cho thấy "Sell America" chỉ là một cú sốc ngắn hạn khi nhà đầu tư để nỗi sợ lấn át tầm nhìn dài hạn, chứ không phải sự đảo chiều mang tính cấu trúc của thị trường.
Năm 2021, khi Warren Buffett đưa ra lời khuyên nổi tiếng “Đừng bao giờ đặt cược chống lại nước Mỹ”, chỉ số S&P 500 vẫn đạt tỷ suất sinh lời gần 27% - ngay giữa một đại dịch thế kỷ.
Năm 2026, môi trường chính sách của Mỹ có thể hơi “gập ghềnh” - theo cách CEO Ermotti của UBS mô tả. Tuy vậy, nền kinh tế và thị trường chứng khoán Mỹ vẫn hội tụ nhiều yếu tố để tiếp tục tăng trưởng bền vững. Các cú sốc “Sell America” có thể sẽ còn lặp lại, nhưng chúng ít có khả năng kéo dài.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc ngân hàng JPMorgan và CEO Jamie Dimon đã đóng các tài khoản của ông vào năm 2021 với động cơ chính trị.
Lãnh đạo Greenland nhấn mạnh các bên không thể đạt thoả thuận nào liên quan đến Greenland mà không có sự tham gia của hòn đảo và vương quốc Đan Mạch.
Các chỉ số chính của chứng khoán Mỹ phục hồi trong phiên thứ hai liên tiếp khi nỗi lo về căng thẳng Greenland đã dịu bớt.
Các số liệu lạm phát mới nhất có thể sẽ thúc đẩy Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp chính sách tuần tới.
