Từ Vingroup đến Techcombank, VPBank: Thế hệ kế cận bắt đầu bước ra ánh sáng

Báo cáo quản trị bán niên 2026 của Vingroup ghi nhận một điểm mới khi bà Phạm Nhật Minh Anh lần đầu xuất hiện trong bộ máy quản trị với vai trò Thành viên HĐQT CTCP Vin New Horizon. Dù không trực tiếp nắm giữ cổ phần Vingroup hay các doanh nghiệp niêm yết, sự kiện này đánh dấu lần đầu cả ba người con của Chủ tịch Phạm Nhật Vượng đều hiện diện trong hệ sinh thái tập đoàn.

Trước đó, ông Phạm Nhật Quân Anh và ông Phạm Nhật Minh Hoàng đã tham gia điều hành tại hàng loạt doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực xe điện, robot, vật liệu và quỹ đầu tư công nghệ VinVentures. Với sự xuất hiện của bà Minh Anh, bức tranh chuyển giao thế hệ tại tập đoàn tư nhân lớn nhất Việt Nam ngày càng rõ ràng hơn.

Không riêng Vingroup, nhiều tập đoàn tư nhân lớn cũng đang từng bước đưa thế hệ kế cận tham gia vào cơ cấu quản trị hoặc sở hữu doanh nghiệp.

Quan sát các doanh nghiệp niêm yết cho thấy, thế hệ Gen Z (những người sinh trong khoảng thời gian từ năm 1997 đến năm 2012) hiện diện theo hai xu hướng rõ rệt. Một nhóm được trao vị trí lãnh đạo ngay từ rất sớm, tham gia Hội đồng quản trị hoặc ban điều hành. Nhóm còn lại chưa xuất hiện trong bộ máy quản trị nhưng đã trở thành cổ đông lớn với khối tài sản chứng khoán lên tới hàng nghìn tỷ đồng.

Ai sở hữu khối tài sản chứng khoán lớn nhất trong dàn Gen Z?

Nếu xét về giá trị tài sản trên sàn chứng khoán, hai con gái của Chủ tịch HĐQT Techcombank Hồ Hùng Anh đang dẫn đầu nhóm GenZ được thống kê.

Theo đó, bà Hồ Minh Anh (sinh năm 2003) hiện sở hữu khoảng 344,7 triệu cổ phiếu TCB. Với thị giá khoảng 29.200 đồng/cổ phiếu trong phiên giao dịch sáng 7/8, khối tài sản chứng khoán của bà được ước tính đạt hơn 10.000 tỷ đồng.

Trong khi đó, chị gái là bà Hồ Thùy Anh (sinh năm 2001) nắm giữ khoảng 144 triệu cổ phiếu TCB, tương ứng giá trị khoảng 4.200 tỷ đồng. Dù đều nằm trong nhóm cổ đông lớn của Techcombank, cả hai hiện chưa đảm nhiệm chức vụ quản trị hay điều hành được tại ngân hàng Techcombank.

Đứng tiếp theo là hai người con của ông Nguyễn Đức Thụy (Bầu Thụy), Phó chủ tịch thường trực HĐQT Sacombank.

Bà Nguyễn Ngọc Mỹ Anh (sinh năm 2001) và ông Nguyễn Xuân Thái (sinh năm 2003) hiện mỗi người sở hữu khoảng 190 triệu cổ phiếu Chứng khoán LPBank (LPBS), tương đương 13,49% vốn điều lệ sau IPO. Với mức giá tham chiếu 30.000 đồng/cổ phiếu khi doanh nghiệp chuẩn bị niêm yết trên HOSE, mỗi người đang nắm giữ khối tài sản khoảng 5.700 tỷ đồng.

Khác với nhiều trường hợp chỉ sở hữu cổ phần, cả hai đều đã tham gia hoạt động quản trị và điều hành tại các doanh nghiệp. Bà Nguyễn Ngọc Mỹ Anh hiện là Trợ lý Tổng Giám đốc Sacombank, đồng thời giữ cương vị Chủ tịch CLB Bóng đá Ninh Bình. Trong khi đó, ông Nguyễn Xuân Thái là Thành viên HĐQT Chứng khoán LPBank và đảm nhiệm nhiều vị trí tại các doanh nghiệp trong lĩnh vực đầu tư, thể thao và tài sản số.

Ở VPBank, ông Ngô Chí Trung Johnny (sinh năm 2002) – con trai Chủ tịch HĐQT Ngô Chí Dũng – hiện sở hữu 70 triệu cổ phiếu VPB, tương đương giá trị khoảng 1.736 tỷ đồng theo thị giá hiện nay. Tuy nhiên, ông chưa tham gia Hội đồng quản trị hay ban điều hành ngân hàng.

Trong lĩnh vực thủy sản, bà Lê Thị Minh Ngọc (sinh năm 2002), con gái Chủ tịch Minh Phú Chu Thị Bình, sở hữu khoảng 11 triệu cổ phiếu MPC, có giá trị khoảng 165 tỷ đồng, nhưng cũng chưa đảm nhiệm vị trí quản trị tại doanh nghiệp.

Tài sản chưa đồng nghĩa với quyền lực

Nếu xếp hạng theo giá trị cổ phiếu nắm giữ, nhóm cổ đông Gen Z của Techcombank hay LPBS đang vượt trội. Tuy nhiên, xét ở góc độ quyền lực quản trị, bức tranh lại khác.

Một trong những trường hợp tiêu biểu là bà Trịnh Khánh Linh (sinh năm 1999), con gái ông Trịnh Văn Tuấn. Sau Đại hội đồng cổ đông bất thường của PC1 cuối tháng 7 vừa qua, bà được bầu làm Chủ tịch HĐQT, trở thành một trong những Chủ tịch trẻ nhất trong số các doanh nghiệp niêm yết.

Bà Linh chỉ trực tiếp sở hữu khoảng 4 triệu cổ phiếu PC1, tương đương giá trị hơn 80 tỷ đồng, thấp hơn rất nhiều so với nhiều GenZ khác trong danh sách. Tuy nhiên, bà đồng thời là người đại diện theo ủy quyền đối với hơn 87,9 triệu cổ phiếu, tương ứng 22,35% vốn điều lệ PC1.

Điều này cho thấy, giá trị tài sản cá nhân và quyền kiểm soát doanh nghiệp là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Trong nhiều trường hợp, người được gia đình trao quyền đại diện vốn sẽ nắm giữ vai trò quyết định trong hoạt động quản trị dù lượng cổ phần sở hữu trực tiếp không lớn.

Một ví dụ khác là ông Lê Đình Dương (sinh năm 2003), con trai cựu Chủ tịch Chứng khoán Hòa Bình Nguyễn Thị Loan. Ông Dương từng trở thành Chủ tịch HĐQT HBS khi mới 20 tuổi trước khi chuyển sang giữ chức Phó chủ tịch như hiện nay.

Hay tại Dược phẩm Bến Tre, bà Trần Ngô Minh Anh (sinh năm 2002) vừa được bầu làm Thành viên HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc dù chưa sở hữu cổ phiếu doanh nghiệp. Trước khi trở về Việt Nam, bà từng học ngành tài chính tại Mỹ và làm việc tại một ngân hàng ở California.

Có thể thấy, nhiều doanh nghiệp gia đình hiện không còn lựa chọn cách chuyển giao quyền lực sau khi thế hệ sáng lập rút lui, mà đang để lớp kế cận tham gia từ rất sớm vào các vị trí quản trị, tích lũy kinh nghiệm trong quá trình điều hành.

Tuy nhiên, sự khác biệt trong cách trao quyền cũng thể hiện khá rõ giữa các doanh nghiệp. Một số đơn vị như PC1, HBS hay LPBS trao vai trò quản trị khá sớm cho thế hệ kế cận. Trong khi đó, Techcombank, VPBank hay Minh Phú vẫn để các thành viên GenZ chủ yếu xuất hiện với tư cách cổ đông lớn.

Sự xuất hiện của bà Phạm Nhật Minh Anh không chỉ là câu chuyện nhân sự của riêng Vingroup mà còn phản ánh xu hướng chung tại nhiều doanh nghiệp gia đình lớn.

Khi quá trình chuyển giao quyền lực bước vào giai đoạn tăng tốc, khoảng cách giữa "người thừa kế" và "nhà quản trị" đang dần được thu hẹp. Thay vì chỉ nắm giữ cổ phần, thế hệ Gen Z đang được đưa vào bộ máy quản trị từ sớm để tích lũy kinh nghiệm, và danh sách những lãnh đạo GenZ tại các công ty trên sàn chứng khoán nói riêng cũng như trong giới doanh nghiệp nói chung, được dự báo sẽ còn tiếp tục nối dài trong những năm tới.