Ngành ngân hàng đã có những bước tăng tốc ngoạn mục trong năm 2025 khi nhiều nhà băng ghi nhận con số lợi nhuận kỷ lục, tín dụng toàn ngành tăng cao nhất trong những năm gần đây với trên 19%, đưa tổng dư nợ toàn ngành kinh tế đạt hơn 18,58 triệu tỷ đồng.

Bước sang năm Bính Ngọ 2026, khi nền kinh tế hướng đến mục tiêu lập chuỗi tăng trưởng kinh tế hai chữ số trong 5 năm (2026 - 2030), ngân hàng tiếp tục được xem là một trong những chú ngựa đầu đàn cung cấp sức kéo lớn nhất cho cỗ xe tăng trưởng kinh tế.

Năm 2026, ngành ngân hàng được kỳ vọng duy trì vai trò kênh dẫn vốn chủ lực khi kinh tế phục hồi và chính sách tiền tệ theo hướng hỗ trợ. Tín dụng có thể tăng tốc, biên lãi thuần (NIM) cải thiện, trong khi chất lượng tài sản phát tín hiệu tích cực nhờ nợ xấu hạ nhiệt và thị trường bất động sản hồi phục.

Yếu tố được nhiều chuyên gia cho rằng sẽ là động lực tăng trưởng chính của ngành ngân hàng 2026 là tăng trưởng tín dụng, cùng với đó là những hỗ trợ từ việc áp dụng những chính sách mới và thu hồi nợ xấu.

Theo ước tính của nhiều chuyên gia, để nền kinh tế có thể đạt mức tăng trưởng 10%, tăng trưởng tín dụng phải đạt khoảng 18 - 20%. Mức tăng trưởng tín dụng này là cần thiết để bảo đảm nguồn vốn đầu tư cho các dự án hạ tầng, năng lượng và thúc đẩy sản xuất kinh doanh.

Kết thúc năm 2025, tăng trưởng GDP và tăng trưởng tín dụng đạt lần lượt 8,02% và 19,01%, các chuyên gia của Yuanta Việt Nam ước tính để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% trong năm 2026 thì mức tăng trưởng tín dụng trung bình cần đạt 26,33% và mức thấp nhất là 16,44%.

Các chuyên gia cũng chỉ ra 4 động lực của tăng trưởng tín dụng năm 2026 gồm: sự khởi sắc của thị trường bất động sản, đầu tư công bứt phá, tiêu dùng phục hồi và mặt bằng lãi suất ở ngưỡng hỗ trợ nền kinh tế...

Theo đó, chính sách tiền tệ tiếp tục nới lỏng với lãi suất điều hành ở mức thấp sẽ kích thích nhu cầu tín dụng, đặc biệt tại phân khúc tiêu dùng và cho vay mua nhà với kỳ hạn dài. Đầu tư công tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng kinh tế cùng pháp lý bất động sản được tháo gỡ tiếp tục tạo ra hiệu ứng lan tỏa đối với các nhóm ngành xây dựng, vật liệu xây dựng.

Bên cạnh tín dụng, mảng thu ngoài lãi cũng là một nhân tố quan trọng tạo nên những bước đà lớn khi các chuyên gia VCBS cho rằng thu hồi nợ xấu sẽ giúp đưa tốc độ tăng trưởng của mảng này đạt trên 50% trong năm 2026.

Xu hướng phát triển hệ sinh thái gồm các công ty chứng khoán, bảo hiểm nhân thọ, quản lý quỹ…của nhiều ngân hàng cũng góp phần hỗ trợ làm giảm bớt mức độ phụ thuộc vào hoạt động tín dụng truyền thống trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt khiến NIM thu hẹp.

Đặc biệt, sự xuất hiện của các mô hình kinh doanh mới "vàng và tài sản số"được kỳ vọng tạo ra nguồn thu nhập tích cực cho ngân hàng khi khung pháp lý đang dần được hoàn thiện. 

"Chúng tôi kỳ vọng những bước triển khai ban đầu này sẽ giúp các ngân hàng củng cố mối quan hệ với nhóm khách hàng có giá trị tài sản ròng cao và gia tăng nguồn thu từ phí dịch vụ", báo cáo của VCBS nhận định.

Không có cuộc đua nào mà chỉ toàn thuận lợi, để tới được đích đến của mình, các chú ngựa ngân hàng cần phải vượt qua nhiều chướng ngại vật, rào cản.

Khả năng tiếp tục phi với tốc độ cao như những gì các ngân hàng đã đạt được trong năm trước được nhận định là khó duy trì trong năm 2026 khi toàn ngành đứng trước nhiều thách thức. Tín dụng khó tăng trưởng mạnh khi mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng, NIM gặp áp lực khi các yêu cầu về an toàn vốn lại được tăng cường.

Theo ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, tăng trưởng tín dụng cao trong năm 2025 khiến dư địa tăng trưởng năm 2026 có thể bị thu hẹp.

Theo chuyên gia, cơ hội sẽ không phân bổ đồng đều giữa các ngân hàng mà có sự phân hóa rõ rệt. Những ngân hàng có bộ đệm vốn tốt, tăng trưởng tín dụng năm nay tích cực sẽ được hưởng lợi, trong khi các nhà băng có nền tảng vốn mỏng, tăng trưởng tín dụng chưa đạt kỳ vọng sẽ chịu nhiều áp lực hơn.

Sự điều chỉnh giảm về tăng trưởng tín dụng trong năm 2026 cũng đồng thời phản ánh một sự điều chỉnh lành mạnh, thể hiện sự chuyển hướng từ mở rộng quy mô sang tăng trưởng chất lượng của các ngân hàng.

Bên cạnh đó,rủi ro về chậm tiến độ thu hồi và xử lý nợ xấu vẫn hiện hữu đối với các khoản vay cũ được bảo đảm bằng những dự án bất động sản còn đang gặp trục trặc pháp lý. "Chúng tôi cũng lưu ý rằng rủi ro về chậm tiến độ thu hồi và xử lý nợ xấu vẫn hiện hữu đối với các khoản vay cũ được bảo đảm bằng những dự án BĐS còn đang gặp trục trặc pháp lý", VCBS nhận định.

Đồng thời, việc chuẩn bị áp dụng Basel III cũng đang khiến nhiều ngân hàng phải chạy đua tăng vốn, đặc biệt nhóm ngân hàng quốc doanh (Big4),...

Trong báo cáo triển vọng ngành ngân hàng mới công bố, VCBS dự báo tăng trưởng lợi nhuận trước thuế 2026 của toàn ngành đạt khoảng 20% nhưng sẽ có sự phân hoá rõ nét giữa các nhóm ngân hàng.

Cụ thể, nhóm ngân hàng quốc doanh có lợi nhuận tăng trưởng khả quan hơn nhờ triển vọng mở rộng biên lãi thuần từ nửa sau 2026 và nâng cao chất lượng tài sản, giảm tỷ trọng trích lập dự phòng.

Nhóm ngân hàng tư nhân năng động được hưởng lợi từ chính sách khuyến khích kinh tế tư nhân, nhờ đó tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận vượt trội. Nhóm này cũng chứng kiến nhiều câu chuyện nổi bật như IPO, tái cơ cấu, tăng vốn chiến lược nước ngoài, thu hồi nợ.

Các chuyên gia cho rằng nhóm ngân hàng tư nhân lớn sở hữu hệ sinh thái đa dạng cùng tập khách hàng cá nhân dồi dào, nhờ triển vọng hồi phục về nhu cầu và khả năng trả nợ của phân khúc bán lẻ sẽ giúp tối ưu hóa nguồn vốn, cải thiện NIM, kiểm soát chất lượng tài sản và có thể gia tăng thu nhập từ phí nhờ bán chéo sản phẩm.

Còn đối với nhóm ngân hàng quy mô nhỏ từng chứng kiến mức tăng trưởng mạnh mẽ trong 2025 nhờ đẩy mạnh tín dụng bất động sản từ mức nền thấp hay tăng tốc xử lý nợ xấu thì sang năm 2026 được dự báo sẽ tăng trưởng chậm lại. Một phần do mức nền cao năm trước, một phần do tăng trưởng tín dụng có thể bị hạn chế bởi các quy định mới và rủi ro nợ xấu cao có thể làm tăng trích lập dự phòng.

Với động lực tăng trưởng chính đến từ tín dụng, những ngân hàng được ưu thế về "room", đặc biệt nhóm các ngân hàng có tham gia tái cơ cấu, nhận chuyển giao bắt buộc các ngân hàng yếu kém, được dự báo sẽ có những bước tăng trưởng đột phá trong năm 2026.

Mới đây, nhiều ngân hàng cũng đã công bố kế hoạch năm 2026 với mức tăng trưởng mạnh mẽ, hứa hẹn sẽ là những chiến mã của toàn ngành.

VPBank, ngân hàng tư nhân có vốn điều lệ lớn nhất hệ thống, công bố kế hoạch kinh doanh năm 2026 với lợi nhuận trước thuế đạt 41.323 tỷ đồng, tăng 35% so với năm 2025, là ngân hàng tư nhân đầu tiên đề ra kế hoạch lãi hợp nhất trên 40.000 tỷ một năm.

Cùng với đó, ngân hàng dự kiến sẽ tăng trưởng tín dụng khoảng 34% đưa tổng dư nợ lên gần 1,3 triệu tỷ đồng, tăng trưởng huy động 40% đưa số dư tiền gửi khách hàng và giấy tờ có giá đạt hơn 1,03 triệu tỷ đồng.

Đối với các công ty con, mảng tài chính tiêu dùng FE Credit đặt mục tiêu lãi trước thuế 1.179 tỷ đồng, tăng 93% so với kết quả năm 2025. VPBankS với lợi nhuận trước thuế 6.453 tỷ đồng, tăng 44% và OPES dự kiến lãi trước thuế ở mức 936 tỷ đồng, tăng 47%. 

Hay một gương mặt khác được mệnh danh Top 5 thị trường (xếp về quy mô), Ngân hàng Quân đội (MB) cũng đặt ra kế hoạch tương đối tham vọng với lợi nhuận hợp nhất xấp xỉ 39.500 tỷ đồng, tăng 15% so với năm trước. Trong đó các công ty thành viên dự kiến đóng góp khoảng 12–13%.

Chia sẻ tại cuộc gặp nhà đầu tư mới đây, Chủ tịch Lưu Trung Thái cho biết ngân hàng khá tự tin vào khả năng hoàn thành các mục tiêu đã đề ra. Theo kế hoạch, lợi nhuận 2026 dự kiến tăng khoảng 15% nhưng MB sẽ phấn đấu đạt mức 20%.

Liên quan đến các động lực tăng trưởng mới, lãnh đạo MB cho biết ngân hàng sẽ mở rộng thêm một số mảng kinh doanh trong năm 2026, bao gồm phát triển mảng kinh doanh vàng và mở rộng phân khúc khách hàng FDI trên cơ sở tái cấu trúc mô hình kinh doanh phù hợp.

Đối với lĩnh vực tài sản số, MB hiện đang tích cực nghiên cứu và chuẩn bị để có thể tham gia thị trường. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực tiềm năng nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là rủi ro công nghệ. Do đó, việc triển khai sẽ được thực hiện trên cơ sở thận trọng, với điều kiện tiên quyết là đảm bảo an toàn ở mức cao nhất.

Trong nhóm Big4, BIDV và VietinBank cũng đã hé lộ về kế hoạch và triển vọng tăng trưởng của năm 2026.BIDV dự kiến tăng trưởng tín dụng từ 15-16%, kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới 1,5% và lợi nhuận trước thuế phấn đầu tăng trưởng 10% (lên gần 40.000 tỷ đồng). 

Là ngân hàng hiện có quy mô cho vay lớn nhất toàn ngành (2,37 triệu tỷ), việc BIDV đặt mức tăng trưởng tín dụng hai chữ số cũng là một thách thức không nhỏ, ước tính dư nợ cần phải tăng khoảng 356.000 - 380.000 tỷ đồng, xấp xỉ tổng quy mô cho vay của các ngân hàng tầm trung như LPBank (392.000 tỷ) hay VIB (382.000 tỷ).

Chia sẻ với báo chí tại cuộc gặp đầu năm, Chủ tịch VietinBank Trần Minh Bình cho biết ngân hàng đã ghi nhận sự tăng trưởng ngoạn mục trong năm 2025 với lợi nhuận trước thuế tăng 36,8%, cao nhất trong nhóm Big4, đạt 43.446 tỷ đồng, sát nút với quán quân lợi nhuận Vietcombank (44.020 tỷ đồng).

Mặc dù chưa tiết lộ con số kế hoạch tăng trưởng cụ thể nhưng ông bày tỏ sự tự tin với các hoạt động kinh doanh của ngân hàng trong năm nay: "Với đà tăng trưởng hiện tại, chúng tôi có niềm tin năm 2026 là tiếp tục sẽ là một năm thành công của VietinBank", Chủ tịch Trần Minh Bình nói.

Giống như cỗ xe kinh tế Việt Nam nói chung, ngành ngân hàng cũng đang phải tự tìm cho mình những động lực mới thay vì những trụ cột của giai đoạn trước. Và ngân hàng nào có thể biến thành "chiến mã" trong đường đua tuỳ thuộc vào sức mạnh nội tại, khả năng đổi mới và thích ứng, sự lựa chọn chiến lược phát triển và một phần may mắn của thời cuộc.