"Khởi đầu năm tốt đẹp"

Nền kinh tế Trung Quốc đạt tốc độ tăng trưởng 5,4% trong quý đầu năm 2025, cao hơn dự kiến của các nhà phân tích do Reuters khảo sát là 5,1%. Nhờ các chương trình kích thích của chính phủ, nền kinh tế số hai thế giới đã duy trì được đà phục hồi mạnh mẽ bắt đầu từ cuối năm 2024.

Doanh số bán lẻ tháng 3 tăng 5,9% so với cùng kỳ năm ngoái, theo dữ liệu Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS) công bố ngày 16/4. Con số này cao hơn hẳn ước tính của giới phân tích là 4,2%. Sản lượng công nghiệp tăng 7,7% so với một năm trước, cũng vượt trội hơn dự báo 5,8%.

Đầu tư cho tài sản cố định tăng trưởng 4,2% trong quý I, nhỉnh hơn ước tính 4,1% theo khảo sát của Reuters. Trong khoản mục này, đầu tư cho bất động sản giảm 9,9%, nhưng được bù đắp bởi sự tăng tốc của đầu tư cho sản xuất và cơ sở hạ tầng.

Tỷ lệ thất nghiệp tại thành thị trong tháng 3 đạt 5,4%, giảm nhẹ từ mức cao nhất trong vòng hai năm hồi tháng 2 là 5,4%.

NBS nhận định nền kinh tế đã “có khởi đầu năm tốt đẹp và ổn định”, đồng thời nhấn mạnh sự đổi mới ngày càng đóng vai trò quan trọng. Hồi tháng 1, startup DeepSeek của Trung Quốc đã công bố bước đột phá trong lĩnh vực công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), sánh ngang với OpenAI của Mỹ.

Tuy nhiên, NBS cũng cảnh báo: “Môi trường bên ngoài đang trở nên phức tạp và nghiêm trọng hơn”. Cơ quan này cũng chỉ ra nhu cầu nội địa vẫn chưa đủ vững mạnh.

Giới lãnh đạo Trung Quốc đặt mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng “khoảng 5%” cho cả năm 2025. Các chuyên gia nhận định so với năm 2024, Trung Quốc sẽ gặp nhiều khó khăn hơn để hoàn thành mục tiêu do thương chiến căng thẳng với Mỹ và tiêu dùng nội địa yếu dai dẳng.

Tuyên bố của NBS viết: “Chúng ta phải thực hiện các chính sách vĩ mô chủ động và hiệu quả hơn, mở rộng và củng cố nền kinh tế nội địa… và ứng phó nhanh chóng với những bất ổn của môi tường bên ngoài”.

Khó khăn phía trước

Sau các đòn trả đũa thuế quan qua lại, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp tổng mức thuế quan 145% lên hàng hóa Trung Quốc, còn Bắc Kinh đánh thuế 125% với hàng nhập khẩu từ Mỹ.

Các mức thuế cao ngất ngưởng nhiều khả năng sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến lĩnh vực xuất khẩu và khiến tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc giảm vài điểm % trong năm nay.

Nhóm nhà kinh tế tại Morgan Stanley viết trong lưu ý hồi đầu tuần: “Nhiều khả năng tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc sẽ sụt giảm nhanh chóng kể từ quý II. Chúng tôi thấy có rất ít khả năng Mỹ - Trung sớm đàm phán để mở đường cho việc giảm thuế quan”.

Một số ngân hàng đầu tư Phố Wall đã hạ dự báo tăng trưởng của Trung Quốc trong năm nay. Đa số các nhà phân tích lo lắng Bắc Kinh sẽ bỏ lỡ mục tiêu tăng trưởng chính thức.

Vào ngày 15/4, UBS Group đưa ra dự báo bi quan nhất về Trung Quốc trong số các ngân hàng lớn. Cụ thể, UBS ước tính GDP nền kinh tế thứ hai thế giới sẽ chỉ tăng trưởng 3,4% trong năm 2025 trong bối cảnh lĩnh vực xuất khẩu bị thuế quan của Mỹ bóp nghẹt.

UBS dự kiến xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ sẽ giảm khoảng 66% trong những quý tiếp theo. Nhà băng này ước tính trong cả năm 2025, kim ngạch xuất khẩu tính theo USD của Trung Quốc sang Mỹ sẽ sụt 10%.

Tình hình đang gây áp lực buộc giới chức Trung Quốc tung ra thêm các biện pháp kích thích mạnh mẽ để thúc đẩy tiêu dùng nội địa và thị trường nhà đất, đồng thời giảm sự phụ thuộc của nền kinh tế vào xuất khẩu và đầu tư.

Ông Robin Xing, nhà kinh tế trưởng về Trung Quốc của Morgan Stanley, kỳ vọng giới chức Trung Quốc sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ trong quý II, bao gồm cắt giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc 50 điểm cơ bản (bps) và giảm lãi suất 15 bps.

Ông cũng dự đoán Bắc Kinh sẽ tiết lộ gói kích thích tài khóa mới trị giá khoảng 1.000 - 1.500 tỷ nhân dân tệ trong nửa cuối năm để bù đắp cú sốc thuế quan.