Theo dữ liệu của Cục Thống kê Lao động Mỹ, giá cà phê bán lẻ trong tháng 8 tăng gần 21% so với cùng kỳ năm ngoái. Một phần nguyên nhân đến từ thuế nhập khẩu mới mà chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng: từ 50% với Brazil, 20% với Việt Nam, đến 10% với Colombia, theo CNN.

Mỹ hiện nhập khẩu hơn 99% lượng cà phê tiêu thụ, theo Hiệp hội Cà phê Quốc gia. Trong đó, Brazil chiếm 30,7%, Colombia 18,3% và Việt Nam 6,6%, dựa trên dữ liệu của UN Comtrade.

Giá trung bình của một cốc cà phê thường tại các nhà hàng tháng 8 tăng 10 cent so với cùng kỳ, lên 3,52 USD, theo dữ liệu của công ty phần mềm quản lý nhà hàng Toast.

Một số nghị sĩ Mỹ đang tìm cách tháo gỡ áp lực này. Tháng 9 vừa qua, Hạ nghị sĩ Don Bacon (đảng Cộng hòa, bang Nebraska) và Ro Khanna (đảng Dân chủ, bang California) đã giới thiệu dự luật lưỡng đảng mang tên “No Coffee Tax Act”, nhằm miễn thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm cà phê.

Tuy vậy, mức giá tăng vẫn có thể khiến người tiêu dùng cân nhắc pha cà phê tại nhà nhiều hơn.
“Người tiêu dùng có thể đổi thương hiệu, săn khuyến mãi hoặc chọn sản phẩm kém chất lượng hơn để tiết kiệm,” bà Erin McLaughlin, chuyên gia kinh tế cao cấp tại tổ chức phi lợi nhuận Conference Board, nhận định.

Người rang xay ở Washington DC chịu sức ép, khách hàng vẫn phải 'gánh'

Tại thủ đô Washington, giá cà phê cũng đang leo thang. Theo Toast, một cốc cà phê nóng thông thường có giá 4,21 USD trong tháng 8, tăng 4% so với năm ngoái; cà phê lạnh (cold brew) giá 5,35 USD, tăng 3,7%.

Ông Mark Warmuth, chủ chuỗi Swing’s Coffee Roasters (thành lập từ năm 1916, có ba cửa hàng tại Virginia và Washington, DC), cho biết mức thuế cao cùng các yếu tố môi trường và chi phí lao động đã khiến việc kinh doanh “trở nên thực sự khó khăn”.

“Người tiêu dùng đang phải gánh phần chi phí đó,” ông nói. “Người thua duy nhất trong cuộc chơi này là khách hàng.”

Ông Warmuth ước tính mỗi cốc cà phê có thể tăng thêm 10–15 cent, dù chi phí nhập khẩu tăng tới 50%. Tuy nhiên, ông cho rằng mức tăng này chưa đủ lớn để khiến người dân Washington từ bỏ thói quen uống cà phê.

“Cà phê vẫn được coi là một món xa xỉ vừa túi tiền. Dù giá có tăng từ 3 USD lên 3,5 USD, điều đó chưa đủ để họ thay đổi thói quen,” ông nói.

Tại Vigilante Coffee Company, sở hữu hai cửa hàng ở California và Maryland, giá cà phê hạt trung bình tăng từ 4 USD lên 6 USD/pound. Với người tiêu dùng, mỗi túi 12 ounce có thể đắt hơn 50 cent đến 1 USD.

Chủ công ty, ông Chris Vigilante, cho biết phần lớn cà phê được nhập từ Brazil, còn lại đến từ Indonesia, Ethiopia và Colombia. Trước bối cảnh sa thải nhân viên liên bang và áp lực chi phí tại khu vực DC, Vigilante đang cân nhắc đa dạng hóa nguồn nhập khẩu để giữ giá bán phù hợp.

Dù vậy, ông vẫn lạc quan: “Vẫn còn nhiều cách để mọi người thưởng thức cà phê đặc sản ngon mà không làm đau ví.”

Mức thuế 50% với Brazil – nhà cung cấp cà phê lớn nhất cho Mỹ, hiện bị hạn chế sản lượng vì hạn hán – là gánh nặng lớn nhất đối với các doanh nghiệp.

Ông Doug Ilg, chủ Celtic Cup Coffee Roasting ở Maryland, cho biết đã ngừng nhập cà phê Brazil vì mức thuế quá cao. Dù không trực tiếp nhập khẩu, ông nhận thấy chi phí tăng đáng kể trong 8 tháng qua, khi mua lại từ các nhà cung cấp trung gian.

“Thuế của ông Trump đã thực sự thay đổi cục diện,” Ilg nói. Theo ông, giá cà phê tăng khoảng 63 cent/pound kể từ tháng 1 do tác động của thuế.

Sức ép này càng nặng nề hơn với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, vốn phải bỏ nhiều vốn đầu tư ban đầu, bà McLaughlin cho biết.

Ông Joel Finkelstein, chủ Qualia Coffee – đơn vị bán cà phê tại các chợ nông sản quanh DC – thừa nhận rất khó dự đoán tình hình kinh doanh trong 1–2 năm tới.

“Mỗi doanh nghiệp nhỏ, trừ khi thật sự may mắn, đều đang tự hỏi liệu có còn hợp lý để tiếp tục hoạt động hay không,” ông chia sẻ.