Giá sầu riêng có thể giảm 5-10%

Trao đổi với chúng tôi, bà Ngô Tường Vy, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuất - Nhập khẩu Trái cây Chánh Thu cho rằng, giá sầu riêng hiện nay đang ở mức thấp hơn so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này được đánh giá là bình thường, trong bối cảnh sản lượng năm nay dồi dào, nhưng hoạt động xuất khẩu vẫn gặp khó khăn.

“Tôi cho rằng, mỗi năm giá sầu riêng có thể sẽ giảm đi từ 5-10% so với mức giá tham chiếu của năm trước đó”, bà Vy nói.

Theo bà Vy, giá sầu riêng tại mỗi khu vực cũng sẽ khác nhau, tuỳ vào thời điểm thu hoạch và mức độ trùng vụ với các nước xuất khẩu khác. Vì một khi nguồn cung trên thị trường nhiều sẽ tạo áp lực khiến giá giảm.

Đơn cử, giá bán sầu riêng của bà con Tây Nguyên sẽ có lợi hơn các tỉnh Đông Nam bộ, khi vụ thu hoạch lại rơi vào thời điểm thị trường thiếu nguồn cung, còn các nước xuất khẩu lớn như Thái Lan đã vào cuối vụ.

Nói về nguyên nhân giá giảm, bà Vy cho rằng một phần lớn đến từ sản lượng sầu riêng của Việt Nam ra thị trường mỗi năm đều tăng. Nguồn cung hiện được đánh giá là đang rất dồi dào. 

Báo cáo từ Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho thấy, nếu như năm 2015, sản lượng sầu riêng của Việt Nam chỉ đạt khoảng 366 nghìn tấn, đến năm 2024 con số này đã đạt hơn 1,5 triệu tấn.

Nghĩa là chỉ trong 9 năm, sản lượng sầu riêng Việt Nam đã tăng hơn 4 lần. Trong khi đó, vào những thời điểm Thái Lan, Malaysia và một số quốc gia khác cũng vào vụ thu hoạch, dẫn đến một lượng lớn sầu riêng ra thị trường, và khi nguồn cung vượt cầu, giá bán khó tránh khỏi xu hướng giảm.

Dưới góc độ thu mua, ông Trịnh Văn Quang, Quản lý thu mua Công ty Xuất nhập khẩu Hoàng Thắng, cho chúng tôi biết, ngoài yếu tố cung - cầu, thời tiết năm nay tại khu vực Đông Nam bộ và Tây Nguyên cũng đang làm ảnh hưởng đến chất lượng trái sầu riêng, nhiều vườn không đạt yêu cầu để doanh nghiệp thu mua.

“Mưa liên tục trong vòng 10 ngày liền đã khiến sầu riêng bị sượng, cơm không ngon, dẫn đến hàng đạt chất lượng rất ít”, ông Quang cho biết.

Theo ông Quang, trong 10 xe hàng chở sầu riêng về kho, cũng chỉ có 4-5 xe đạt yêu cầu về chất lượng để xuất khẩu. Nghĩa là tỷ lệ đạt chỉ chiếm 50%, còn lại được xem là hàng dạt, giá bán vì thế cũng sẽ thấp, có lúc giảm sâu.

 Thời điểm này, đa phần các doanh nghiệp lựa chọn sự an toàn, thu mua có chọn lọc, vừa đủ, không lấy hàng nhiều để hạn chế các rủi ro dẫn đến thiếu sự cạnh tranh nên giá vì thế cũng bị giảm đi.

“Năm ngoái thời điểm này, mỗi ngày công ty xuất khẩu 3-4 container nhưng nay chỉ khoảng 1-2 container. Chúng tôi thu mua có tuyển chọn, để làm sao đảm bảo sầu riêng khi xuất khẩu đạt được yêu cầu về chất lượng, giữ được uy tín của thương hiệu sầu riêng Việt”, ông Quang chia sẻ thêm.

Thực tế, giá sầu riêng tại các tỉnh Tây Nguyên một tuần qua không biến động và có xu hướng đi ngang, với sầu riêng loại A dao động quanh mức từ 60.000 - 65.000 đồng/kg. Điều đó cho thấy, sự trầm lắng của thị trường sầu riêng tại các khu vực đang thu hoạch trên cả nước.

Chuẩn hoá truy xuất nguồn gốc

Nhiều doanh nghiệp nhận định, tình hình tiêu thụ sầu riêng sẽ gặp nhiều khó khăn. Giá bán có thể không được như kỳ vọng của nông dân.

 Tuy nhiên, giá có thể cải thiện và duy trì ở mức ổn định nếu chất lượng được kiểm soát ngay từ đầu. Nghĩa là sản phẩm làm ra phải minh bạch, có thể truy xuất nguồn gốc, tạo sự tin tưởng và an tâm cho các nhà nhập khẩu.

 Theo bà Cai Jianfei, Nhà sáng lập iFresh, đơn vị tổ chức triển lãm và hội chợ hàng đầu tại Trung Quốc cho chúng tôi biết, tại 10 chợ đầu mối đang tiêu thụ trái cây của iFresh, trong đó có mặt hàng sầu riêng, đều đưa ra yêu cầu đầu tiên là sản phẩm có chất lượng ổn định. Đây cũng là tiêu chí quan trọng, để nhiều doanh nghiệp Trung Quốc lựa chọn đối tác thu mua sầu riêng, trong đó có các đơn vị cung cấp đến từ Việt Nam.  

Để đáp ứng yêu cầu này, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang tập trung hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, điều kiện bắt buộc đối với sầu riêng xuất khẩu.

 Theo bà Vy, truy xuất nguồn gốc giúp kiểm soát chất lượng ngay từ khâu sản xuất.

 "Giá trị của sản phẩm nằm ở chất lượng mang đến cho người tiêu dùng. Vì vậy, cải thiện chất lượng chính là chìa khóa duy nhất để nâng cao giá trị trái sầu riêng", bà Vy nói.

 Ông Lê Anh Trung, Chủ tịch Hiệp hội sầu riêng tỉnh Đắk Lắk nói với chúng tôi rằng, việc áp dụng truy xuất nguồn gốc 100 % tại các vườn trồng, sẽ giúp nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng, phát hiện sớm các rủi ro và bảo đảm tính minh bạch của từng lô sầu riêng trước khi xuất khẩu.

 Hiệp hội đã thực hiện mô hình mẫu trên 1 ngàn ha và gặt hái được những thành công.

 “Sắp tới chúng tôi sẽ thực hiện chiến dịch 30 ngày đêm, để làm sao đảm bảo mục tiêu số hoá và truy xuất nguồn gốc cho cả hệ thống sản xuất. Mục đích là tạo ra một vùng kiểu mẫu an toàn”, ông Trung nói.

 Ông Trung hy vọng rằng, với những sự thay đổi tích cực đến nhiều doanh nghiệp, HTX, nông dân trồng sầu riêng, sản lượng xuất khẩu sầu riêng trong thời gian tới sang thị trường lớn nhất là Trung Quốc dự báo đạt trên 300 ngàn tấn.

 Một khi, sản lượng xuất khẩu tốt, giá bán thời gian tới sẽ được cải thiện, tạo động lực để người nông dân đầu tư vào sản xuất, tạo ra được sản phẩm chất lượng, có nguồn gốc minh bạch. Qua đó, góp phần tăng độ nhận diện sản phẩm sầu riêng Việt trên thị trường thế giới.