Trái phiếu chính phủ tại nhiều nước đang phát triển đang giữ giá tốt hơn so với trái phiếu kho bạc Mỹ. (Ảnh minh họa: MarketWatch).
Trước làn sóng bán tháo trên thị trường trái phiếu toàn cầu, các thị trường mới nổi đang chống chịu tốt hơn các nền kinh tế phát triển. Lý do là giới đầu tư tin rằng nhiều thị trường mới nổi không còn dễ bị tổn thương trước nguy cơ dòng vốn tháo chạy khi lãi suất Mỹ gia tăng.
Sau nhiều năm kiên trì thực hiện các cải cách tài khóa khó khăn, đồng thời sẵn sàng nâng lãi suất sớm để kiểm soát lạm phát, nhiều nền kinh tế mới nổi hiện có nền tảng vững chắc hơn để ứng phó với lợi suất toàn cầu tăng và đồng USD mạnh lên.
Ông Werner Gey van Pittius, Đồng Giám đốc đầu tư chứng khoán trả thu nhập cố định tại Ninety One, bình luận: “Trái phiếu các thị trường mới nổi vững vàng hơn nhiều những gì bạn tưởng. Vào đầu năm nay, nếu tôi nói lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ sẽ tăng hơn 110 điểm cơ bản (bps), chắc chắn bạn sẽ đoán giá trái phiếu thị trường mới nổi sẽ sụp đố. Nhưng điều đó đã không xảy ra”.
Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ đã tăng từ 4,8% lên 5,3% trong tháng 9. Nhưng tại Nam Phi, Chile và nhiều nước đang phát triển lớn khác, lợi suất trái phiếu chính phủ lại tăng ít hơn đáng kể. Thậm chí, tại Brazil và một số nước khác, lợi suất còn giảm, tờ Financial Times (FT) cho biết.
Diễn biến trên cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ giữa trái phiếu của các nền kinh tế mới nổi và các nước phát triển trong những năm gần đây. Giá và lợi suất trái phiếu biến động ngược chiều.
Bà Eva Sun-Wai, nhà quản lý danh mục tại M&G, đánh giá: “Có thể nói các quốc gia mới nổi đã thi hành kỷ luật tài khóa tốt hơn các nước phát triển. Họ đã khá thành công trong việc tăng cường uy tín thể chế... cách họ kiểm soát lạm phát trong giai đoạn hậu đại dịch đã mang lại sự an tâm cho nhà đầu tư”.
Theo một chỉ số của JPMorgan, trái phiếu chính phủ phát hành bằng đồng nội tệ tại các thị trường mới nổi đã tăng 18% trong năm 2025 và tăng 3,5% trong năm nay tính đến cuối tháng 8.
Đợt bán tháo trên toàn cầu vào tháng 9 đã khiến chỉ số này đi ngang tính từ đầu năm đến nay. Tuy nhiên, kết quả này vẫn cho thấy hiệu suất vượt trội đáng kể so với trái phiếu tại các thị trường phát triển - vốn đã giảm 4,5% trong cùng kỳ theo chỉ số của Bloomberg.
Đối với các khoản nợ bằng nội tệ, giá dầu tăng và lạm phát trong năm nay đã khiến ngân hàng trung ương tại nhiều quốc gia duy trì lãi suất ở mức cao. Qua đó, lợi suất thực - tức lợi suất sau khi điều chỉnh theo lạm phát - vẫn tương đối hấp dẫn, sau nhiều năm các nền kinh tế mới nổi kiểm soát giá cả tốt hơn các thị trường phát triển.
Bà Harriet Ballard, nhà quản lý danh mục đầu tư đa tài sản tại Aviva Investors, nhận định: “Các thị trường mới nổi vẫn đang đứng vững”
Bà đang đặt cược vào việc nội tệ của các thị trường mới nổi sẽ tăng giá mạnh hơn so với đồng USD, nhờ có “triển vọng tăng trưởng kinh tế tích cực hơn”.
"Xét về uy tín tài khóa và tăng trưởng, nhiều thị trường mới nổi đang ở vị thế tốt so với các thị trường phát triển”, bà nói tiếp.
Một số nhà đầu tư vẫn kiên định với các lựa chọn còn “ngách” hơn, chẳng hạn như các thị trường cận biên giàu dầu mỏ với mức lãi suất đặc biệt cao. Một chỉ số mới của JPMorgan cho thấy giá trái phiếu bằng nội tệ tại các thị trường cận biên đã tăng khoảng 7% - 8% trong năm nay.
Chỉ số này bao gồm các quốc gia xuất khẩu dầu thô như Nigeria và Kazakhstan - những nước ghi nhận mức tăng giá mạnh nhất của đồng nội tệ so với đồng USD trong năm nay.
Các nhà phân tích của S&P Global cho biết những quốc gia như Argentina và Ai Cập đặc biệt dễ bị tổn thương bởi đà tăng của lợi suất, do họ có nhu cầu đảo nợ các khoản vay ngắn hạn lớn. Trong khi đó, tại Nam Phi, Thái Lan và Malaysia, nguồn vốn nội địa dồi dào giúp giảm bớt nhu cầu vay bằng USD.
Theo S&P Global, đồng USD mạnh lên cùng lợi suất trái phiếu Mỹ gia tăng “sẽ làm lộ rõ sự phân hóa ngày càng lớn” giữa một bên là những quốc gia có thị trường nội địa vững mạnh và dư địa chính sách linh hoạt, với một bên là các nền kinh tế phụ thuộc vào nguồn vốn nước ngoài và có nhu cầu tái cấp vốn lớn.
Các nhà phân tích của Bank of America gần đây lưu ý rằng trong quá khứ, nhà đầu tư có xu hướng bán tháo trái phiếu bằng đồng USD của các thị trường mới nổi khi lợi suất theo chỉ số JPMorgan chạm mức 8%. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy rủi ro bắt đầu lấn át sức hấp dẫn của mức lợi suất cao hơn. Hiện tại, lợi suất tham chiếu đó đang ở mức 7,2%.
Ông Sergei Strigo, nhà quản lý quỹ tại Amundi, cảnh báo: “Hiện tại, các thị trường mới nổi phần nào vẫn miễn nhiễm trước những vấn đề của các thị trường phát triển. Tuy nhiên, nếu chênh lệch lợi suất tại các thị trường phát triển nới rộng đáng kể, thì các thị trường mới nổi sẽ không thể mãi đứng ngoài tác động đó”.
Các chỉ số chính của chứng khoán Mỹ đồng loạt tăng trong phiên giao dịch cuối tuần khi báo cáo việc làm ôn hòa giúp nâng hy vọng rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 10.
Nền kinh tế Mỹ tạo ra số lượng việc làm thấp hơn nhiều so với dự kiến trong tháng 9, cho thấy sự suy yếu bất ngờ của thị trường lao động.
Sau ngày 3/11, cuộc chiến Iran có thể bước sang một giai đoạn mới, kéo theo những biến động mạnh đối với giá năng lượng toàn cầu.
Bà bà Lorie Logan, Chủ tịch Fed chi nhánh Dallas, cho biết ngân hàng trung ương cần tiếp tục tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát, đồng thời lưu ý lợi suất gia tăng cũng có thể góp phần làm giảm tốc nền kinh tế.
