Mới đây, Thượng viện Mỹ đã phê chuẩn ông Kevin Warsh(56 tuổi) giữ chức Chủ tịch Fed nhiệm kỳ 4 năm. Lễ nhậm chức dự kiến sẽ diễn ra trong vài ngày tới.

Kevin Warsh vốn là người chỉ trích gay gắt Fed trên mọi phương diện: từ cách cơ quan này giám sát lạm phát, xu hướng sẵn sàng giải cứu thị trường cho đến chiến lược truyền thông. Những thay đổi mà ông dự định thực hiện không chỉ dừng lại ở các cải cách kỹ thuật trong phân tích kinh tế, mà còn là bước chuyển mình nhạy cảm trong cách Fed đối thoại với thị trường tài chính và công chúng - những vấn đề vốn được coi cực kỳ khó thay đổi.

Sự chuyển giao đầy sóng gió

Nhiệm kỳ của ông diễn ra ngay sau giai đoạn đầy biến động của người tiền nhiệm Jerome Powell. Tổng thống Donald Trump từng nhiều lần xung đột với ông Powell, từ việc gây áp lực cắt giảm lãi suất đến những nỗ lực bãi nhiệm Thống đốc Lisa Cook, hay cuộc điều tra hình sự của Bộ Tư pháp nhắm vào ông Powell mà nhiều người coi là đòn tấn công vào tính độc lập của Fed.

Nhiệm kỳ của ông Powell kết thúc vào thứ Sáu này, nhưng ông đã quyết định vẫn giữ ghế trong Hội đồng Thống đốc cho đến khi các cuộc điều tra khép lại hoàn toàn, một phần nhằm bảo vệ Fed trước các cuộc tấn công pháp lý từ chính quyền.

Ở tuổi 56, Kevin Warsh có thể sẽ thay đổi ngay lập tức tông giọng của Fed. Nhiều khả năng ông sẽ cắt giảm các buổi họp báo, đưa Fed trở lại phong cách kín đáo và bí ẩn vốn có trước cuộc suy thoái 2007-2009. Đây là sự đảo ngược so với xu hướng công khai hóa và định hướng dự báo (forward guidance) mà các lãnh đạo Fed gần đây vẫn dùng để dẫn dắt thị trường.

Tuy nhiên, giáo sư kinh tế Randall Kroszner từ Đại học Chicago nhận định: “Warsh không muốn làm xáo trộn thị trường. Ông ấy có quá nhiều việc muốn làm và sẽ cần thời gian để xử lý tất cả. Sẽ không có chuyện ‘xử’ ngay lập tức hay đưa bảng cân đối kế toán về 4 nghìn tỷ USD chỉ sau một đêm”.

Thách thức vượt xa câu chuyện lãi suất

Thử thách trước mắt của Warsh là điều hòa giữa yêu cầu cắt giảm lãi suất từ ông Trump và các dữ liệu kinh tế thực tế vốn không cho phép làm vậy. Tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ vẫn ở mức thấp (4,3%), trong khi lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2% và có xu hướng tăng trở lại.

Tại cuộc họp chính sách đầu tiên vào tháng 6 tới, nhiệm vụ của Warsh thậm chí có thể là ngăn chặn các đồng nghiệp trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) kêu gọi tăng lãi suất. Xu hướng này đang gia tăng khi lạm phát lan rộng ra ngoài tầm kiểm soát của các yếu tố như thuế quan hay giá dầu.

Những rào cản từ thực tế

Các cựu quan chức Fed nhận định bước đi đầu tiên của Warsh có thể là yêu cầu rà soát nội bộ, sau đó mới thảo luận tại FOMC về các quy định dự trữ ngân hàng hay thay đổi dữ liệu lạm phát.

Đặc biệt, Warsh muốn cải tổ các công cụ truyền thông như biểu đồ “dot plot” (dự báo lãi suất). Tuy nhiên, các cuộc khảo sát cho thấy giới chuyên gia và học thuật vẫn coi họp báo và biểu đồ dự báo là cực kỳ hữu ích. Cựu Chủ tịch Fed St. Louis, James Bullard, cảnh báo: “Họp báo đã trở thành tiêu chuẩn quốc tế để giải trình chính sách, sẽ rất khó để thay đổi điều đó”.

Hơn nữa, những giả thuyết của Warsh về tác động của AI đối với lạm phát cũng đang vấp phải những quan điểm trái chiều. Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee lập luận rằng: Nếu mọi người kỳ vọng quá mức vào cuộc cách mạng AI, họ có thể chi tiêu mạnh tay ngay từ bây giờ, từ đó đẩy lạm phát lên cao và buộc Fed phải tăng lãi suất thay vì cắt giảm.

Cuộc tranh luận tại Fed dưới thời Kevin Warsh sẽ không còn thuần túy về việc tăng hay giảm, mà là cuộc chiến về tầm nhìn, rủi ro. Thị trường đang nín thở chờ xem liệu vị kiến trúc sư mới này sẽ dẫn dắt nền kinh tế lớn nhất thế giới đi theo hướng nào trong 4 năm tới.