Trong bối cảnh dòng tiền của người dân tiếp tục chảy vào hệ thống ngân hàng, khu vực doanh nghiệp lại ghi nhận xu hướng ngược chiều trong những tháng đầu năm.

Số liệu mới công bố của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy đến cuối tháng 3/2026, tiền gửi của các tổ chức kinh tế đạt hơn 6,01 triệu tỷ đồng, giảm 166.275 tỷ đồng so với cuối năm 2025, tương đương giảm 2,69%. Trong khi đó, tiền gửi dân cư đạt trên 10,56 triệu tỷ đồng, tăng gần 226.000 tỷ đồng, tương ứng tăng 2,19%.

Sự phân hóa này phản ánh bức tranh dòng tiền khá khác biệt giữa doanh nghiệp và hộ gia đình. Nếu người dân tiếp tục ưu tiên gửi tiết kiệm, doanh nghiệp lại có xu hướng sử dụng nguồn tiền tích lũy từ cuối năm trước cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh và thanh toán.

Khác với tiền gửi dân cư thường tăng trưởng tương đối ổn định, tiền gửi của các tổ chức kinh tế có tính chu kỳ rõ nét hơn. Quy mô tiền gửi của nhóm này thường biến động theo hoạt động sản xuất, đầu tư, xuất nhập khẩu và nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp trong từng giai đoạn.

Đáng chú ý, tiền gửi doanh nghiệp giảm nhưng không đồng nghĩa dòng tiền rời khỏi nền kinh tế. Đến cuối tháng 3, tổng phương tiện thanh toán vẫn đạt hơn 19,6 triệu tỷ đồng, tăng gần 1% so với cuối năm trước. Bên cạnh đó, tăng trưởng tín dụng tiếp tục duy trì đà đi lên trong những tháng đầu năm.

Điều này cho thấy vấn đề hiện nay không nằm ở quy mô tiền trong hệ thống mà ở tốc độ luân chuyển của dòng vốn. Nguồn tiền vẫn hiện diện trong nền kinh tế nhưng chưa tạo được sự lan tỏa mạnh mẽ sang hoạt động đầu tư và sản xuất.

Chia sẻ về vấn đề này, tại Vietnam Investment Forum 2026 – Summer Summit, ông Nguyễn Duy Linh, Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), cho biết tín dụng/GDP hiện ở mức khoảng 140 - 150%, phản ánh lượng tiền trong nền kinh tế ở quy mô lớn. Tuy nhiên, đến cuối tháng 5, tăng trưởng tín dụng mới đạt khoảng 6%. "Tiền trong thị trường rất nhiều song vòng quay thì chậm", ông Linh nhận định.

Theo vị chuyên gia, câu hỏi đặt ra hiện nay không phải nền kinh tế có thiếu tiền hay không mà là có chỗ để giải ngân tiền hay không. Ông cho rằng thực trạng này xuất phát từ câu chuyện tài sản thanh khoản kém trong chu kỳ xử lý trái phiếu trước đây, trong khi các vấn đề pháp lý vẫn chưa được giải quyết hết.

Một yếu tố khác được ông Linh nhấn mạnh là niềm tin của doanh nghiệp. Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến số, từ xung đột thương mại đến những bất định của môi trường kinh doanh, nhiều doanh nghiệp có xu hướng phòng thủ nhiều hơn thay vì mở rộng đầu tư.

Theo ông Linh, để cải thiện khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, cần đồng thời đẩy mạnh đầu tư công, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý và phát triển đồng bộ thị trường vốn. Đây được xem là những điều kiện quan trọng để dòng tiền lưu thông hiệu quả hơn trong thời gian tới.