Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, cả nước hiện có khoảng 2.340 km đường bộ cao tốc được đầu tư theo quy mô phân kỳ cần tiếp tục mở rộng để đáp ứng quy hoạch.

Trong số này, 1.675 km đã đưa vào khai thác hoặc thông xe kỹ thuật, còn 665 km đang được triển khai xây dựng. Đối với các tuyến đã khai thác, có 170 km cao tốc 2 làn xe và 1.505 km cao tốc 4 làn xe hạn chế. Các dự án đang thi công gồm 88 km cao tốc 2 làn xe và 577 km cao tốc 4 làn xe hạn chế.

Theo tính toán sơ bộ, để hoàn thiện toàn bộ số tuyến cao tốc này theo quy mô quy hoạch sẽ cần khoảng 444.434 tỷ đồng.

Nhấn mạnh để bảo đảm hiệu quả đầu tư, Bộ Xây dựng kiến nghị ưu tiên mở rộng trước các tuyến cao tốc 2 làn xe, đồng thời tập trung vào những dự án đang thi công hoặc có chi phí mở rộng thấp so với tổng mức đầu tư đã được phê duyệt.

Các dự án được đề xuất ưu tiên gồm Dầu Giây - Tân Phú, Tân Phú - Bảo Lộc, Bảo Lộc - Liên Khương và Mỹ An - Cao Lãnh, với nhu cầu bổ sung từ ngân sách Trung ương khoảng 3.500 tỷ đồng.

Đối với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, Bộ Xây dựng tiếp tục đề xuất ưu tiên mở rộng với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 154.000 tỷ đồng, trong đó nhu cầu vốn từ kế hoạch đầu tư công trung hạn khoảng 103.000 tỷ đồng.

Trường hợp nguồn lực chưa đáp ứng ngay, Bộ kiến nghị trước mắt ưu tiên mở rộng các đoạn thuộc giai đoạn đầu tư 2017-2020, gồm Mai Sơn - Bãi Vọt và Nha Trang - Dầu Giây, với tổng chiều dài khoảng 534 km và tổng mức đầu tư khoảng 64.000 tỷ đồng.

Bộ Xây dựng cũng đưa ra 6 tiêu chí ưu tiên dự án. Một là, cao tốc 2 làn xe cần hoàn thiện để bảo đảm an toàn và đồng bộ mạng lưới.

Hai là, các tuyến thuộc hành lang kinh tế, vùng động lực tăng trưởng.

Ba là, tuyến có lưu lượng giao thông lớn.

Bốn là, tuyến kết nối các trung tâm kinh tế, cảng biển, khu kinh tế.

Năm là, dự án có điều kiện triển khai thuận lợi như đã giải phóng mặt bằng hoặc đang thi công

Sáu là, các dự án có khả năng huy động thêm nguồn lực ngoài ngân sách hoặc được địa phương chủ động bố trí vốn.