Tại báo cáo mới nhất, Ngân hàng HSBC cho biết mặc dù từng được đánh giá là một trong những nền kinh tế bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi rủi ro thuế quan ở châu Á, nhưng Việt Nam đã vượt qua và đạt tăng trưởng GDP trên 8% cho cả năm 2025. Mức tăng trưởng cao thứ hai trong vòng 15 năm gần đây đã đưa Việt Nam trở thành "quán quân" tăng trưởng năm 2025 của châu Á.
Cùng với tăng trưởng GDP cao, thương mại của Việt Nam lập kỷ lục 928 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước.
Theo các chuyên gia của HSBC, kết quả này không chỉ đến từ tác động mạnh mẽ của việc đẩy nhanh đơn hàng đặt trước, bởi xuất khẩu của Việt Nam vẫn tăng vượt trội, đạt khoảng 30% theo bình quân động 3 tháng, cao hơn nhiều so với các nền kinh tế khác.
Theo đó, một nguyên nhân quan trọng khác được đưa ra là cơ cấu xuất khẩu. Báo cáo nêu rõ nhu cầu toàn cầu về sản phẩm liên quan đến AI và bán dẫn gia tăng đã mở ra cơ hội cho hàng điện tử.
Nhờ đó, xuất khẩu điện tử của Việt Nam hiện chiếm 35% tổng kim ngạch, tăng mạnh từ mức 5% năm 2010, trong khi dệt may, giày dép giảm xuống chỉ còn hơn 10%, cho thấy Việt Nam đang bước lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị.
Tỷ trọng xuất khẩu hàng tiêu dùng điện tử của Việt Nam qua các năm từ 2000 - 2025. (Nguồn: HSBC).
Bên cạnh đó, Việt Nam đã giành được thị phần lớn hơn tại thị trường Mỹ. Xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ năm 2025 đã tăng vọt gần 30% so với cùng kỳ năm trước, bất chấp những lo ngại về thuế quan. Dù chịu mức thuế đối ứng 20%, Việt Nam vẫn giành thêm thị phần xuất khẩu sang Mỹ đối với các sản phẩm như điện thoại, dệt may và giày dép.
Ở góc độ khu vực, HSBC nhận định những lo ngại ASEAN nhập khẩu nhiều từ Trung Quốc không phản ánh đầy đủ thực tế. Trường hợp Việt Nam cho thấy khả năng tận dụng chiến lược “Trung Quốc + 1” khi thâm hụt thương mại với Trung Quốc lên tới 116 tỷ USD, nhưng thặng dư với các thị trường khác đạt 136 tỷ USD, giúp Việt Nam vẫn xuất siêu khoảng 20 tỷ USD.
HSBC nhận định tình hình FDI cũng là một nội dung đáng chú ý. Mặc dù vốn FDI đăng ký mới năm 2025 giảm 12% so với cùng kỳ năm trước nhưng giá trị vẫn ở mức cao so với tiêu chuẩn trước đây.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm đầu tư là FDI từ Hàn Quốc đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 14 năm. Tuy nhiên, FDI từ Trung Quốc đã phần nào bù đắp được sự thiếu hụt này, vươn lên vị trí hàng đầu với 30% thị phần, vượt Singapore.
Tuy vậy, các chuyên gia của HSBC nhấn mạnh rủi ro vẫn tồn tại, đặc biệt là khả năng Mỹ áp thuế 40% với “hàng hóa chuyển tải” và những bất định liên quan đến thuế quan trong lĩnh vực bán dẫn, có thể ảnh hưởng đến triển vọng thương mại của Việt Nam.
Không chỉ dựa vào xuất khẩu, nền kinh tế trong nước cũng được đánh giá là điểm tựa quan trọng. Năm 2025, tiêu dùng cá nhân tăng 8%, đầu tư tăng gần 9%, trong đó đầu tư hạ tầng tiếp tục là động lực then chốt.
Tình hình đầu tư và tiêu dùng của Việt Nam từ năm 2019 - 2025. (Nguồn: HSBC).
Ở lĩnh vực du lịch, Việt Nam đón hơn 21 triệu lượt khách, với doanh thu đạt 40 tỷ USD, tương đương khoảng 7% GDP. Tốc độ phục hồi du lịch rất mạnh mẽ, với lượng khách du lịch gần đạt 120% so với năm 2019, phần lớn nhờ vào sự trở lại nhanh chóng của du khách Trung Quốc.
Ngoài ra, lạm phát vẫn được kiểm soát. Lạm phát chính tháng 12 tăng 0,2% so với cùng kỳ tháng trước và tăng 3,5% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do giá thực phẩm tăng 1%. Kết quả này phản ánh tình hình gián đoạn nguồn cung thực phẩm bắt nguồn lũ lụt trước đó và vẫn đang tiếp diễn nhưng tác động này dự kiến sẽ không kéo dài.
Nhìn chung, lạm phát năm 2025 vẫn ở mức vừa phải 3,3%, nhờ giá dầu thấp và chi phí thực phẩm ổn định, mặc dù chi phí thực phẩm gần đây có xu hướng tăng nhẹ.
Tình hình lạm phát các năm từ 2018 - 2025. (Nguồn: HSBC).
Sau một năm tăng trưởng ấn tượng dù nhiều biến động xảy ra, HSBC kỳ vọng năm 2026 sẽ mở ra giai đoạn phát triển mới của Việt Nam, với những dấu mốc chính trị quan trọng.
Nổi bật trong đó là Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng Cộng sản Việt Nam, dự kiến diễn ra từ ngày 19 - 25/1. Đại hội sẽ bầu ra ban lãnh đạo mới và xác định các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội cho 5 - 10 năm tới.
Trước đó, Quốc hội cũng đã thông qua các chỉ tiêu cho năm 2026 với mục tiêu tăng trưởng “ít nhất 10%” và GDP bình quân đầu người đạt 5.400 - 5.500 USD. HSBC nhấn mạnh mục tiêu hai con số này, đặt trên nền tăng trưởng cao của năm trước, đòi hỏi động lực mạnh mẽ từ thương mại, đầu tư và tiêu dùng.
Cuối cùng, các cải cách thể chế sẽ là yếu tố then chốt hỗ trợ tăng trưởng. Việc tái cơ cấu bộ máy nhà nước, sáp nhập đơn vị hành chính và tinh giản thủ tục, được đẩy mạnh trong năm 2025 sẽ giúp giảm bớt các rào cản hành chính và tinh giản quy trình quản lý.
Với những phân tích trên, Ngân hàng HSBC dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 của Việt Nam sẽ đạt 6,7% và lạm phát sẽ duy trì vừa phải ở mức 3,5%.
Ông Phạm Hồng Hải, Tổng giám đốc Ngân hàng OCB, thẳng thắn chỉ ra những nghịch lý trong nội tại nền kinh tế. Theo ông, muốn hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần sớm loại bỏ những điều vốn được coi là "bình thường" nhưng thực chất lại rất "bất thường" so với chuẩn mực thế giới.
Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Thanh tra Chính phủ sớm khắc phục vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ, tăng cường kết nối dữ liệu toàn quốc phục vụ cơ sở dữ liệu thanh tra kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức.
4 ngân hàng gồm Agribank, MB, BIDV và MBV cấp hạn mức tín dụng gần 25.500 tỷ đồng xây dựng đường Vành đai 4.
Thế giới ngày nay không còn luân phiên giữa “bình yên” và “khủng hoảng” nữa, mà tồn tại trong trạng thái biến động liên tục từ bất bình thường này đến bất bình thường khác. Trong sự thay đổi không ngừng đó, tốc độ thích nghi của nền kinh tế trở nên quan trọng hơn so tốc độ tăng trưởng.