Nếu hỏi một nhà đầu tư bất kỳ về các đồng tiền trú ẩn an toàn, hầu hết sẽ đề cử đồng USD, franc Thuỵ Sỹ và yen Nhật. Trong quá khứ, các nhà đầu tư kỳ vọng cả ba đồng tiền này sẽ giữ vững giá trị khi tình hình kinh tế hoặc địa chính trị trở nên bất ổn.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, cả ba cũng trải qua biến động. Đồng USD và yen Nhật đều lao dốc trong năm 2025 và tiếp tục rớt giá trong năm 2026, CNBC lưu ý.

Ở chiều ngược lại, đồng franc Thuỵ Sỹ mạnh lên nhưng đây lại là thách thức đối với một quốc gia có tỷ lệ lạm phát thấp bất thường và phụ thuộc khá nhiều vào hoạt động xuất khẩu.

Đồng USD lung lay

Năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tái cấu trúc hoạt động thương mại toàn cầu bằng chính sách thuế quan, từ đó khơi mào làn sóng bán tháo tài sản Mỹ, bao gồm cả USD, đồng tiền dự trữ của thế giới.

Sự thay đổi liên tục của ông Trump - áp đặt, rút lại và tái áp đặt các loại thuế quan khác nhau - khiến áp lực lên đồng bạc xanh tiếp tục duy trì.

Tuy nhiên, trong một báo cáo hồi tháng 12, ngân hàng tư nhân Thuỵ Sỹ Julius Baer cho rằng “chính sách thương mại thất thường” chỉ là một trong những nguyên nhân gây khó khăn cho đồng USD.

Các nhà phân tích của Julius Baer cảnh báo “Đạo luật to đẹp” của ông Trump đã đẩy Mỹ vào “một quỹ đạo nợ không bền vững”, gián tiếp gây hại cho đồng USD.

Ngoài ra, việc ông Trump liên tục gây áp lực lên Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell cũng làm suy yếu niềm tin của các nhà đầu tư vào đồng USD, báo cáo lưu ý thêm.

Chỉ số USD dùng để đo lường giá trị của đồng bạc xanh so với rổ tiền tệ chính đã giảm 9,37% trong năm 2025 và tiếp tục đi xuống trong năm 2026.

Trong một báo cáo vào ngày 11/2, ông George Saravelos, trưởng bộ phận nghiên cứu ngoại hối của Deutsche Bank, cho biết vị thế trú ẩn an toàn của đồng USD chỉ là “lời đồn”.

Vị chuyên gia của Deutsche Bank đã phản bác quan điểm cho rằng đồng USD “thường tăng giá khi các nhà đầu tư muốn tránh né rủi ro”.

“Một biểu đồ đơn giản về mối tương quan giữa USD và cổ phiếu cho thấy điều đó là không đúng. Mối tương quan giữa cả hai hiện gần bằng 0 và trong vài năm qua USD đã một lần nữa không còn mối liên hệ với chỉ số S&P 500”, ông Saravelos giải thích.

Trong một cuộc phỏng vấn với CNBC vào cuối tháng 1, ông Cole Smead - Giám đốc điều hành kiêm nhà quản lý danh mục tại Smead Capital Management - dự đoán đồng USD sẽ tiếp tục suy yếu.

“Về lâu dài, chúng ta đang ở trong một thị trường gấu đối với đồng bạc xanh. Nếu nhìn lại những cơn sốt đầu tư tại Mỹ, nếu nhìn lại bong bóng viễn thông và bong bóng công nghệ vào cuối những năm 1990, bạn sẽ thấy đồng USD đạt đỉnh vào năm 2002 và trong vòng 6 năm sau đó, đồng USD đã rớt xuống mức đáy chưa từng thấy trong một thời gian rất dài”, ông Smead cho hay.

Trên thực tế, chỉ số USD đã lao dốc khoảng 41% trong giai đoạn từ năm 2002 đến mức thấp nhất trong năm 2008.

Đồng yen bất ổn

Đồng yen Nhật đã biến động mạnh trong suốt năm 2025 và thị trường hiện đang đồn đoán về khả năng chính phủ các nước sẽ can thiệp vào đồng tiền trú ẩn an toàn của châu Á.

Vào đầu năm ngoái, đồng yen từng giao dịch quanh mức 156 yen đổi 1 USD. Đồng nội tệ của Nhật Bản mạnh lên khi ngân hàng trung ương nước này (BoJ) phát tín hiệu sẽ tăng lãi suất. Nhưng đồng tiền vẫn duy trì quanh mức 150 yen đổi 1 USD trong phần lớn quý II và III.

Đồng yen bắt đầu suy yếu mạnh sau tháng 10, khi bà Sanae Takaichi trở thành Thủ tướng Nhật Bản. Lập trường tài khoá mở rộng của bà Takaichi đã kích hoạt một đợt bán tháo đồng yen, kéo lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản dài hạn lên cao.

Đồng yen giảm thêm 5,9% trong giai đoạn từ khi bà Takaichi lên nắm quyền đến ngày 23/1. Tiếp đến, sau khi Fed chi nhánh New York “kiểm tra tỷ giá” cho cặp tiền tệ này vào ngày 23/1, đồng yen đã bật tăng lên 152 yen đổi 1 USD.

Song, sau đó đồng nội tệ của Nhật Bản vẫn suy yếu trở lại và tụt xuống mức 157 yen đổi 1 USD. Sau khi đảng của bà Takaichi chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử sớm vào đầu tháng 2, đồng yen mới phục hồi trở lại.

Các nhà phân tích của Citi cho rằng đồng yen khó có thể suy yếu qua mức 160 yen đổi 1 USD, vì mốc này có thể dẫn đến sự can thiệp của chính phủ Nhật Bản hoặc chính phủ Mỹ.

Đồng franc mạnh lên sai thời điểm

Trái ngược với Mỹ và Nhật Bản, đất nước Thuỵ Sỹ không quá lớn nhưng sự ổn định chính trị, quy mô nợ công thấp và hoạt động kinh tế đa dạng đã giúp đồng franc trở thành một tài sản trú ẩn an toàn.

Xu hướng tìm kiếm hầm trú ẩn trong năm qua của các nhà đầu tư đã mang lại lợi ích cho đồng franc. So với USD hay yen, đồng franc giữ giá trị tốt hơn nhiều.

Đồng franc tăng gần 13% so với đồng bạc xanh trong năm 2025 và tiếp tục mạnh lên trong năm 2026, chạm mức cao nhất trong 11 năm. Đồng tiền của Thuỵ Sỹ cũng đạt mức đỉnh 11 năm so với đồng euro vào đầu tháng 2.

Diễn biến của đồng franc cũng có biến động. Hôm 30/1, khi vàng bạc bị bán tháo mạnh, các nhà đầu tư cũng chuyển hướng khỏi franc, khiến đồng tiền này giảm khoảng 1,2% so với đồng bạc xanh. Tuy nhiên, đây chỉ là một trong 10 phiên giao dịch trong năm qua mà đồng franc sụt giá so với đồng USD.

Đà tăng của đồng franc đang gây ra vấn đề tại Thuỵ Sỹ. Và nếu đồng tiền này tiếp tục mạnh lên, các quan chức Thuỵ Sỹ có thể phải can thiệp để kiềm chế tác động của một đồng tiền nóng đối với nền kinh tế chung.

Không giống các nền kinh tế phát triển khác, Thuỵ Sỹ đang vật lộn với lạm phát thấp và đồng franc mạnh lên có thể tạo thêm áp lực thiểu phát cho quốc gia định hướng xuất khẩu này.

Tỷ lệ lạm phát của Thuỵ Sỹ hiện dao động quanh mức 0,1% và Ngân hàng Quốc gia Thuỵ Sỹ (SNB) đang neo lãi suất chuẩn ở mức 0%.

Trong bối cảnh các quan chức không muốn tái áp đặt lãi suất âm, đồng franc mạnh lên đang làm phức tạp thêm bài toán chính sách tiền tệ của SNB. Ngân hàng trung ương Thuỵ Sỹ từng duy trì lãi suất âm trong giai đoạn năm 2015 - 2022.

Trước đây, các quan chức Thuỵ Sỹ đã can thiệp vào thị trường ngoại hối bằng cách bán đồng franc và mua ngoại tệ. Song, áp dụng biện pháp này bây giờ tiềm ẩn nhiều rủi ro khi chính quyền ông Trump phản đối sự can thiệp của SNB.

Chia sẻ với CNBC bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos tháng trước, Chủ tịch SNB Martin Schlegel lưu ý ngân hàng trung ương Thuỵ Sỹ “sẵn sàng can thiệp thị trường ngoại hối nếu cần thiết”.

Song, các nhà kinh tế của UBS cho rằng SNB khó phản ứng mạnh. “Can thiệp ngoại hối nhỏ lẻ là có thể, nhưng chưa chắc SNB sẽ can thiệp trên quy mô lớn do rủi ro giảm phát khiêm tốn, triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu lạc quan và đồng franc không tăng giá quá mạnh”, nhóm chuyên gia viết trong báo cáo mới đây.