Thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bước ngoặt. Báo cáo "Doanh thu & Tiêu dùng thương mại điện tử Việt Nam 2025" do YouNet ECI công bố cho thấy tổng giá trị giao dịch (GMV) trên bốn sàn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki trong năm 2025 đã đạt mức 458.160 tỷ đồng, ghi nhận mức tăng 26% so với năm 2024.
TikTok Shop là nền tảng tăng trưởng nhanh nhất trong năm 2025. Ảnh: Đức Huy
Bức tranh thị phần TMĐT năm 2025 cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Shopee tiếp tục duy trì vị trí dẫn đầu với doanh thu tăng 6% so với năm trước, nắm giữ 57,5% thị phần.
Trong khi đó, TikTok Shop là tiêu điểm khi ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu lên tới 93%, nâng thị phần từ mức 26,9% của năm 2024 lên 39,6% vào năm 2025.
Ngược lại, nhóm đối thủ truyền thống bị thu hẹp mạnh: Lazada giảm 41% doanh thu và chỉ còn giữ 5,7% thị phần, trong khi Tiki đứng ở mức 1%.
Hệ quả là thị trường TMĐT Việt Nam hiện tại đang tập trung cao độ vào hai nền tảng Shopee và TikTok Shop với tổng cộng gần 98% giá trị giao dịch.
Hai hệ sinh thái này gần như bao phủ toàn bộ hành trình mua sắm của người tiêu dùng, từ khâu tìm kiếm, tham khảo thông tin, đến chốt đơn, thanh toán và đánh giá.
Khi thị phần đã được định hình vững chắc, chiến lược vận hành của các nền tảng cũng lập tức thay đổi.
Theo chia sẻ từ đại diện một sàn TMĐT tại Việt Nam, cả TikTok Shop lẫn Shopee đều đang đi theo con đường "đốt tiền" để có được tăng trưởng và người dùng.
Tuy nhiên, người này nhận định rằng đến một lúc nào đó, TikTok Shop và Shopee cũng phải dừng đua đốt tiền để đối diện với bài toán có lãi cho nhà đầu tư.
Thực tế đang chứng minh nhận định này. Các nền tảng hiện đang đồng loạt gia tăng chi phí, cho thấy sự nôn nóng với bài toán có lãi sau một thời gian dài duy trì các chính sách miễn phí nền tảng.
Tìm hiểu chính sách của TikTok Shop, có thể thấy nhà bán hàng đang phải gánh chịu rất nhiều chi phí, bao gồm cả phí cố định và phí theo tỷ lệ phần trăm, được khấu trừ trực tiếp vào khoản quyết toán của đơn hàng.
Thứ nhất, phí xử lý đơn hàng: Đây là khoản phí nền tảng phục vụ cho các dịch vụ kho vận, trợ lý AI... Khoản phí này bắt đầu được áp dụng từ ngày 27/10/2025 với mức thu cố định là 3.000 đồng (đã bao gồm thuế) cho mỗi đơn hàng đã giao thành công, áp dụng cho tất cả giá trị đơn và số lượng hàng trong đơn.
Đáng chú ý, các đơn đã giao thành công nhưng sau đó phát sinh hoàn tiền hoặc trả hàng vẫn bị thu khoản phí này.
Thứ hai, phí giao dịch: Kể từ ngày 9/5/2026, TikTok Shop áp dụng mức phí giao dịch là 6% tính trên số tiền khách hàng thanh toán (khấu trừ phần hoàn tiền).
Khoản phí này đã bao gồm thuế, ngoại trừ trường hợp nhà bán hàng là pháp nhân có mã số thuế đã đăng ký và được xác minh, khi đó phí thu sẽ không bao gồm thuế và nhà bán hàng tự có trách nhiệm nộp thuế.
Thứ ba, phí hoa hồng nền tảng: Đây là khoản phí có sự điều chỉnh tăng mạnh mẽ nhất, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 9/5/2026. Phí hoa hồng được tính dựa trên giá gốc của sản phẩm trừ đi chiết khấu của nhà bán hàng.
Theo bảng biểu phí mới, mức phí này được tăng đồng loạt trên mọi nhóm ngành hàng và phân hóa theo loại hình gian hàng (Tiêu chuẩn và Mall) như sau.
Ngành thời trang: Phí đối với nhà bán hàng Tiêu chuẩn tăng từ dải 11% - 13% lên 12,5% - 13,5%. Đối với nhà bán hàng Mall, mức phí tăng từ 12,5% - 14,6% lên ngưỡng 14,7% - 16,1%.
Ngành sức khỏe & làm đẹp: Gian hàng Tiêu chuẩn tăng phí từ 10,31% - 11,87% lên 12,5% - 14%. Gian hàng Mall tăng từ 11,5% - 15,8% lên 13,5% - 17,8%.
Ngành mẹ & bé: Gian hàng Tiêu chuẩn tăng từ 8,84% - 12,5% lên 10% - 13,5%. Gian hàng Mall tăng từ 10,5% - 14,5% lên 11,5% - 17,8%.
Ngành bách hóa: Gian hàng Tiêu chuẩn chịu mức tăng từ 6,87% - 11,78% lên 9% - 13%. Gian hàng Mall tăng từ 11,5% - 14,2% lên 12,6% - 16,1%.
Ngành nhà cửa & đời sống: Phí gian hàng Tiêu chuẩn tăng từ 1% - 13,5% lên 1,5% - 14%. Gian hàng Mall tăng từ 1,5% - 16,3% lên 1,5% - 17,8%.
Ngành thiết bị điện tử: Gian hàng Tiêu chuẩn tăng từ 1,47% - 9,82% lên mức 2% - 12%. Gian hàng Mall tăng từ 2% - 12,6% lên 2,5% - 14,7%.
Thứ tư, các khoản phí và điều chỉnh khác: Bên cạnh 3 loại phí cốt lõi, hệ thống của TikTok Shop còn có sự xuất hiện của Phí vận chuyển (nhà bán hàng phải chi trả nếu kích thước thực tế vượt quá kích thước niêm yết), Hoa hồng Affiliate (trả cho nhà sáng tạo nội dung), Phí dịch vụ SFP, cùng các khoản phạt nền tảng và khoản khấu trừ do nhà bán hàng chi trả nếu gây ra trải nghiệm tiêu cực.
Với cấu trúc thị trường tập trung 98% giá trị vào tay hai "ông lớn", các nhà bán hàng đang đứng trước một cán cân lệch hẳn về phía nền tảng.
Khi chi phí tăng, người bán gần như không có lựa chọn thay thế và buộc phải chấp nhận luật chơi mới. Biên lợi nhuận bị thu hẹp dẫn đến áp lực tăng giá bán lẻ.
Số liệu kinh doanh trên các sàn trong quý IV/2025 minh chứng rõ rệt cho hệ lụy này. Khi giá cả trên các sàn tăng nhanh (giá bán trung bình - ASP trên toàn thị trường tăng 33%), phản ứng tức thì từ thị trường là sản lượng tiêu thụ trong quý IV đã giảm 8% so với cùng kỳ năm trước.
Sự phân hóa tâm lý người dùng xuất hiện. Thế hệ Gen Y ưu tiên sản phẩm thiết yếu mang giá trị thực chất; trong khi Gen Z (với 64% có thu nhập dưới 30 triệu đồng/tháng) lại nhạy cảm cao về giá và khuyến mãi.
Áp lực chi phí cũng dẫn đến sự sàng lọc tự nhiên về mặt đối tác bán hàng. Số lượng nhà bán trên TMĐT trong năm 2025 đã giảm 5,6%, tuy nhiên, doanh thu trên mỗi nhà bán lại ghi nhận mức tăng 33%.
Một chuyên gia trong ngành cho hay, bản chất của việc các sàn thương mại điện tử lớn liên tục tăng phí là do các nền tảng này đã kết thúc giai đoạn đầu tư để chiếm lĩnh thị phần và chuyển sang mục tiêu tối ưu hóa lợi nhuận cũng như vận hành bền vững.
Sự thay đổi chiến lược này của các sàn gây áp lực rất lớn lên người bán khi biên lợi nhuận bị bào mòn đáng kể. Thực tế cho thấy, việc tăng phí sàn chỉ cần từ 1% - 3% cũng có thể khiến các doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị kinh doanh ngành hàng nông sản vốn có biên lợi nhuận thấp, rơi vào tình trạng từ có lãi chuyển sang thua lỗ.
"Điều này dẫn đến một cuộc thanh lọc thị trường khốc liệt, khiến hơn 70.000 nhà bán hàng nhỏ lẻ hoặc mô hình mua đi bán lại (C2C) phải rời bỏ cuộc chơi trong năm qua vì không thể chống chọi với chi phí vận hành và phí sàn tăng cao", người này cho biết.
Lời khuyên từ giới phân tích thị trường dành cho các thương hiệu trong năm 2026 là cần ngừng áp dụng các phương thức vận hành rập khuôn, thay vào đó cần tư duy chiến lược dài hạn dựa trên dữ liệu để tìm ra các "khoảng trắng" và tối ưu hóa doanh thu, trong bối cảnh kỷ nguyên bán hàng giá rẻ nhờ tiền trợ cấp của nền tảng đã chính thức khép lại.
Sun Group tiếp tục có lãi trong năm 2025, tuy nhiên mức lợi nhuận này ghi nhận sụt giảm đáng kể so với năm liền trước.
Mục đích khoản cho vay là bố sung vốn phục vụ các chi phí liên quan đến dự án đầu tư xây dựng nhà ở cao tầng để bán kết hợp dịch vụ thương mại trên lô đất CT05 và CT06 thuộc Khu đô thị Ciputra.
Tính hợp pháp, am hiểu thị trường khai thác cùng quy mô hoạt động là những điều các nhà đầu tư cần tìm hiểu trước khi tham gia mô hình nhượng quyền bưu cục.
Thực tế là mỗi nền tảng gọi xe công nghệ ở Việt Nam có cách tính phí và chiết khấu khác nhau, nhưng thường quanh ở mức 20% -30%, chưa kể phí nền tảng và thu hộ Thuế thu nhập cá nhân/Thuế VAT. Theo chuyên gia, mức hoa hồng kiểm soát từ 10% - 15% sẽ phù hợp hơn với thị trường Việt.
