Tại vùng cao nguyên xanh tốt ở phía đông Cộng hòa Dân chủ Congo, những cây cà phê đang thối rữa và héo úa khi cuộc xung đột kéo dài hàng thập kỷ tại khu vực này leo thang, khiến nông dân không thể chăm sóc vườn cây trong năm nay, theo Reuters.

Các cuộc giao tranh giữa chính phủ và lực lượng nổi dậy M23 do Rwanda hậu thuẫn đã bùng phát dữ dội từ đầu năm, khi nhóm nổi dậy chiếm giữ nhiều thành phố lớn tại các tỉnh Bắc Kivu và Nam Kivu — những vùng trồng cà phê nổi tiếng với hạt arabica chất lượng cao.

Làn sóng bạo lực mới đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và hàng trăm nghìn người khác, trong đó có nhiều nông dân, phải rời bỏ nhà cửa. Các tuyến đường xuất khẩu cũng bị phong tỏa, đe dọa làm gián đoạn quá trình phục hồi đầy ấn tượng của ngành cà phê Congo sau nhiều năm suy thoái.

Theo số liệu của Liên Hợp Quốc, sản lượng cà phê nhân của Congo từng vượt 100.000 tấn mỗi năm vào cuối những năm 1980, nhưng đã giảm mạnh trong thập niên 1990 khi lực lượng DRC và nhiều nhóm vũ trang khác tham gia trong các cuộc nội chiến tàn khốc bắt nguồn từ cuộc diệt chủng Rwanda năm 1994. Sản lượng đã tăng trở lại trong thập kỷ qua, đạt hơn 62.000 tấn vào năm 2023, theo dữ liệu của Liên Hợp Quốc.

Các hợp tác xã như SOPACDI ở tỉnh Nam Kivu từng được quốc tế ghi nhận về chất lượng hạt cà phê, đồng thời đã có nhiều cải thiện trong phương pháp sản xuất và kết nối thị trường toàn cầu. Giờ đây, những thành quả đó đang bị đe dọa.

Tại nhà máy cà phê do nhà nước điều hành ở thành phố Bukavu, thủ phủ tỉnh Nam Kivu, những dãy giàn phơi nằm trống trơn trong chuyến thăm của Reuters đầu tháng này.

François Kambale Nzanzu, giám đốc cơ quan nông nghiệp nhà nước phụ trách xuất khẩu, cho biết dù cây cà phê năm nay nở hoa nhiều, các cuộc giao tranh và gián đoạn trong hệ thống ngân hàng đã làm ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu.

“Chúng tôi có rất nhiều cà phê, nhưng năm nay lại không có nhiều nhà xuất khẩu,” Nzanzu nói.

Tại Muganzo, cũng thuộc Nam Kivu, nông dân Mudekereza Kashugushu Celestin đứng nhìn vườn cà phê tiêu điều, cây đổ ngổn ngang, hạt cà phê teo tóp nằm rải rác trên mặt đất.

“Chẳng còn gì từ số cà phê tôi từng có. Những quả còn sót lại cũng đã thối và khô cả rồi,” ông nói.

Thiệt hại khiến ông chật vật nuôi sống gia đình và đóng học phí cho con.
“Tôi từng thu hoạch được lượng cà phê trị giá 300 USD mỗi năm, nhưng năm nay tôi chỉ được có 50 USD,” ông chia sẻ.