Không ít người cho rằng mình chỉ "thích mua sắm online", nhưng trên thực tế, hành vi mua hàng đã bắt đầu vượt khỏi nhu cầu thông thường. Điều đáng nói là tình trạng này thường diễn ra âm thầm và rất khó nhận biết, bởi mỗi đơn hàng riêng lẻ đều có giá trị không quá lớn.

Lướt sàn thương mại điện tử ngay cả khi không có nhu cầu

Một dấu hiệu phổ biến là thường xuyên mở các ứng dụng mua sắm không phải để tìm một sản phẩm cụ thể, mà đơn giản chỉ để xem có chương trình khuyến mãi nào mới.

Nhiều người hình thành thói quen lướt sàn thương mại điện tử giống như cách lướt mạng xã hội. Ban đầu chỉ là vài phút xem sản phẩm, nhưng sau đó dễ bị cuốn vào các chương trình giảm giá, livestream bán hàng hoặc gợi ý sản phẩm cá nhân hóa.

Khi việc "xem cho vui" diễn ra thường xuyên, khả năng phát sinh những đơn hàng ngoài kế hoạch cũng tăng lên đáng kể.

Mua vì khuyến mãi chứ không phải vì cần

Một trong những biểu hiện dễ gặp là quyết định mua hàng chỉ vì mức giảm giá hấp dẫn.

Những thông điệp như "Flash Sale", "Mua 1 tặng 1", "Chỉ còn vài sản phẩm" hay "Ưu đãi kết thúc sau 30 phút" thường tạo cảm giác nếu không mua ngay sẽ bỏ lỡ cơ hội.

Thực tế, nhiều người không mua vì cần sản phẩm, mà vì muốn tận dụng chương trình khuyến mãi. Sau khi hàng được giao, không ít món đồ lại ít sử dụng hoặc bị bỏ quên.

Liên tục nhận hàng nhưng không nhớ mình đã đặt gì

Đây là dấu hiệu khá điển hình của việc mua sắm mất kiểm soát.

Không ít người rơi vào tình huống mỗi ngày đều có đơn hàng được giao nhưng đến lúc nhận mới nhớ mình từng đặt sản phẩm đó. Thậm chí, có trường hợp mua nhiều món tương tự vì quên rằng ở nhà đã có.

Khi số lượng đơn hàng nhiều đến mức không còn theo dõi được mình đã mua gì, đó là lúc thói quen mua sắm cần được xem xét lại.

Mua sắm để giải tỏa cảm xúc

Căng thẳng trong công việc, áp lực cuộc sống hay tâm trạng buồn chán là những nguyên nhân khiến nhiều người tìm đến mua sắm như một cách giải tỏa.

Việc đặt hàng có thể mang lại cảm giác hào hứng trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, cảm giác này thường nhanh chóng qua đi, trong khi khoản tiền đã chi và những món đồ không cần thiết vẫn còn đó.

Nếu mỗi lần căng thẳng đều muốn mở ứng dụng mua sắm và thêm sản phẩm vào giỏ hàng, rất có thể việc mua sắm đã trở thành cách xử lý cảm xúc thay vì đáp ứng nhu cầu thực tế.

Chi nhiều hơn dự tính mỗi tháng

Một đặc điểm của mua hàng online là các khoản chi thường được chia nhỏ.

Một đơn hàng vài chục nghìn, một món đồ giảm giá vài trăm nghìn hay một lần miễn phí vận chuyển đều không tạo cảm giác tốn kém. Tuy nhiên, khi cộng dồn hàng chục đơn hàng trong tháng, tổng số tiền có thể vượt xa ngân sách ban đầu.

Đây cũng là lý do nhiều người có thu nhập ổn định nhưng vẫn cảm thấy không hiểu vì sao cuối tháng tài khoản gần như không còn dư.

Luôn có cảm giác phải mua ngay

Các nền tảng thương mại điện tử được thiết kế để tạo cảm giác cấp bách thông qua đồng hồ đếm ngược, số lượng sản phẩm còn lại hoặc thông báo có người khác vừa đặt hàng.

Nếu thường xuyên cảm thấy phải đưa ra quyết định mua ngay mà không có thời gian cân nhắc, người tiêu dùng rất dễ rơi vào những khoản chi mang tính bốc đồng.

Trong khi đó, phần lớn sản phẩm đều sẽ tiếp tục được giảm giá hoặc có chương trình ưu đãi khác trong tương lai.

Làm thế nào để kiểm soát thói quen mua sắm online?

Nghiện mua hàng online không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc chi tiêu quá khả năng tài chính. Điều đáng lo hơn là thói quen này có thể khiến người tiêu dùng mất dần khả năng kiểm soát các quyết định mua sắm.

Để hạn chế tình trạng này, mỗi người có thể áp dụng một số nguyên tắc đơn giản như chỉ mở ứng dụng khi có nhu cầu mua cụ thể, chờ 24 giờ trước khi thanh toán các món đồ không cấp thiết, đặt ngân sách mua sắm theo tháng và thường xuyên rà soát những món đồ đã mua nhưng ít sử dụng.

Tiện lợi không đồng nghĩa với mua nhiều hơn

Mua sắm trực tuyến là thành quả của công nghệ và mang lại nhiều lợi ích cho cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên, sự tiện lợi cũng khiến việc chi tiêu trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Nhận biết sớm những dấu hiệu của việc mua sắm mất kiểm soát sẽ giúp mỗi người chủ động điều chỉnh hành vi tiêu dùng, tránh để những đơn hàng nhỏ lẻ trở thành nguyên nhân khiến kế hoạch tài chính bị ảnh hưởng về lâu dài.