Trong tuần từ 11/5 - 15/5 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã tiếp tục hút ròng gần 5.900 tỷ đồng sau khi tuần trước vừa hơm ròng hơn 15.800 tỷ đồng. Tín hiệu này cho thấy áp lực thanh khoản trên thị trường liên ngân hàng đã giảm mạnh so với giai đoạn trước đó.
Cụ thể trong tuần trên thị trường mở (OMO), nhà điều hành đã cho các thành viên vay 33.000 tỷ đồng với lãi suất 4,5% trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá, trong khi đó khối lượng đáo hạn là gần 39.900 tỷ đồng.
Tổng lượng lưu hành của giấy tờ có giá qua kênh cho vay cầm cố (bơm tiền) hiện ở mức hơn 309.000 tỷ đồng trong khi đó trên kênh tín phiếu tiếp tục không có phát sinh giao dịch mới.
Cùng với việc khối lượng bơm hút ròng giảm, lãi suất liên ngân hàng trong thời gian từ tháng 4 trở lại đây cũng duy trì dao động trong khoảng hẹp. Tính đến cuối tuần trước, lãi suất qua đêm bình quân trên thị trường dừng ở mức 6,05%/năm.
Bên cạnh đó, lãi suất liên ngân hàng các kỳ hạn dài hơn cũng có sự ổn định không ghi nhận tăng đột biến.
Theo nhận định của Chứng khoánMirea Asset Việt Nam, lãi suất liên ngân hàng có phần bình ổn trong phần trước của quý I nhờ lãi suất huy động hỗ trợ xu hướng tăng trưởng tiền gửi dần tích cực, căng thẳng địa chính trị đi kèm với rủi ro lạm phát và tỷ giá phần nào ảnh hưởng đến các quyết định can thiệp thanh khoản từ phía NHNN.
Vì vậy, cơ cấu huy động của các ngân hàng gia tăng sự phụ thuộc vào kênh phát hành giấy tờ có giá cũng như là tiền gửi NHNN và Kho bạc Nhà nước (đa phần nhóm ngân hàng quốc doanh), trong khi huy động liên ngân hàng đi ngang.
Chuyên gia Mirea Asset dự báo trong bối cảnh lãi suất huy động thị trường 1 phù hợp, lộ trình tăng trưởng tín dụng được hoạch định, lạm phát được kiềm chế (điều tiết giá năng lượng), lãi suất thị trường 2 được kỳ vọng sẽ điều chỉnh về vùng khoảng 5-7%, giảm áp lực lên lợi nhuận của các ngân hàng về mặt chi phí vay.
Về áp lực thành khoản, trong báo cáo phân tích mới đây, Chứng khoán VNDirect cho rằng thanh khoản hệ thống vẫn là vấn đề cần theo dõi khi tăng trưởng tín dụng liên tục vượt tăng trưởng huy động, khiến tỷ lệ LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi) toàn ngành tăng lên mức kỷ lục 114% tại cuối quý I/2026 (so với mức 111% năm 2025).
Trong bối cảnh đó, NHNN đang dự thảo sửa đổi Thông tư 22 theo hướng tiệm cận Basel III, phản ánh thực chất hơn chất lượng nguồn vốn khi các khoản huy động ngắn hạn từ thị trường liên ngân hàng, giấy tờ có giá nắm giữ bởi các TCTD sẽ không còn được tính là nguồn vốn ổn định để hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, hướng tới phát triển hệ thống ngân hàng bền vững trong dài hạn.
Theo các chuyên gia phân tích, theo nội dung Dự thảo Thông tư mới, nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ, phụ thuộc nhiều vào vốn thị trường và có hạn chế trong huy động từ thị trường 1, sẽ chịu tác động mạnh nhất.
Khi nguồn vốn liên ngân hàng không còn được tính vào nguồn vốn ổn định, các ngân hàng này sẽ phải tăng huy động từ khách hàng hoặc kiểm soát tăng trưởng tín dụng, qua đó gây áp lực lên NIM.
Ngược lại một số ngân hàng với có lợi thế hơn về nguồn vốn quốc tế (HDBank, VPBank, VIB) và/hoặc có nền tảng huy động vốn mạnh mẽ, ít phụ thuộc vào thị trường liên ngân hàng (Vietcombank, BIDV, VietinBank) sẽ chịu tác động ít hơn.
