Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ tái khởi động cuộc chiến với Iran vào ngày 21/6, trong bối cảnh Phó Tổng thống JD Vance gặp mặt giới chức Tehran tại Thụy Sĩ.

Đây là vòng đàm phán đầu tiên được tổ chức theo các điều khoản của bản ghi nhớ (MOU) mà hai bên ký kết tuần trước nhằm chấm dứt giao tranh và gia hạn lệnh ngừng bắn thêm ít nhất 60 ngày.

MOU kêu gọi các bên ngừng phong tỏa eo biển Hormuz và chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon.

Nhưng trên thực tế, đồng minh của Mỹ là Israel vẫn tiếp tục chiến dịch quân sự ở Lebanon để đáp trả các đòn không kích của Hezbollah - nhóm phiến quân do Iran hậu thuẫn.

Phía Iran cáo buộc Mỹ đã không thực hiện được cam kết chấm dứt xung đột ở Lebanon. Với lý do này, vào cuối tuần trước Tehran đã một lần nữa đóng cửa eo biển Hormuz và tuyên bố các cuộc thảo luận vào ngày 21/6 sẽ không đề cập đến những vấn đề quan trọng như chương trình hạt nhân của Iran.

Ông Trump cảnh báo trên mạng xã hội Truth Social: “Iran phải lập tức ngăn các lực lượng ủy nhiệm của họ tại Lebanon gây rắc rối. Nếu không, chúng ta sẽ tấn công Iran giống như tuần trước, nhưng mạnh mẽ hơn nhiều!!”.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, Tổng thống Mỹ còn cảnh báo cứng rắn hơn. Ông cho biết đã nói với giới chức Iran rằng nếu Hormuz đóng lại thì họ “sẽ không còn đất nước nữa”, đồng thời đe dọa Mỹ có thể sẽ kiểm soát tuyến hàng hải này.

Tại Thụy Sĩ, ông Vance cố gắng hạ thấp tác động của các cuộc giao tranh tại Lebanon. Ông tuyên bố các bên vẫn đang đạt được tiến triển trong nỗ lực chấm dứt xung đột.

“Những việc kiểu này luôn đi kèm với chút rắc rối”, ông bình luận.

Bất chấp những lời đe dọa công khai từ ông Trump, ông Vance vẫn khẳng định vị tổng thống đã chỉ đạo phái đoàn đàm phán “mở ra trang mới” trong mối quan hệ với Iran.

Các đại diện của Mỹ và Iran đã không chụp ảnh chung tại cuộc gặp. Trước khi ông Vance phát biểu trước báo giới, Ngoại trưởng Iran bước vào phòng trong chốc lát và chào hỏi thân mật với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, một trong những trung gian quan trọng trong tiến trình hòa giải. Song, ông Araqchi không tương tác công khai với ông Vance.

Vào tối 21/6, một nhà ngoại giao Mỹ tiết lộ với Axios rằng trong buổi đàm phán, các bên đã đạt được tiến triển đáng kể về vấn đề Hormuz. Ngài ra, các cuộc thảo luận còn tập trung vào việc thực thi lệnh ngừng bắn ở Lebanon cũng như thỏa thuận hạt nhân.

Giá dầu bật tăng

Giá dầu đi lên rõ rệt sau những lời đe dọa mới nhất của ông Trump đối với Iran. Giá dầu thô Brent có thời điểm tăng tới 2,2% trong phiên đầu tuần, lên 82,3 USD/thùng, còn dầu WTI đã vượt mốc 78 USD/thùng.

Các mặt hàng năng lượng khác cũng lên giá. Hợp đồng tương lai xăng ở Mỹ và giá dầu diesel bật tăng mạnh. Hợp đồng tương lai khí đốt châu Âu có lúc tăng tới 3,9%.

Theo Bloomberg, các cuộc đàm phán ngày 21/6 nhiều khả năng chỉ là bước khởi đầu của một tiến trình thương lượng kéo dài, xoay quanh các vấn đề gai góc như chương trình hạt nhân của Iran và cơ chế bồi thường thiệt hại kinh tế cho Tehran.

Một quan chức giấu tên nhận định diễn biến tại Lebanon sẽ là yếu tố then chốt quyết định thành bại của tiến trình đàm phán Mỹ - Iran tại Thụy Sĩ.

Điều đó có nghĩa triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện sẽ phụ thuộc vào hành động của Israel. Chỉ khi giao tranh tại Lebanon chấm dứt và Israel rút quân khỏi nơi này, thỏa thuận tạm thời mới có cơ hội được nâng cấp thành một thỏa thuận lâu dài.

Israel từng lưu ý nước này không tham gia các cuộc đàm phán dẫn tới thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran và vì vậy không bị ràng buộc bởi văn kiện này.