Lực lượng Mỹ tuần tra Biển Arab vào ngày 20/4. (Ảnh: Hải quân Mỹ/Getty Images).
Vào ngày 23/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo ông đã lệnh cho Hải quân “bắn hạ và tiêu diệt” mọi tàu rải thủy lôi ở eo biển Hormuz.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: “Tôi đã chỉ thị Hải quân Mỹ bắn hạ và tiêu diệt mọi tàu thuyền rải thủy lôi trong eo biển Hormuz - dù chúng nhỏ đến đâu (Tất cả 159 tàu chiến của Iran đều đang nằm dưới đáy biển!). Không được phép do dự.
Thêm vào đó, các tàu quét thủy lôi của chúng ta đang rà soát Hormuz ngay lúc này. Tôi ra lệnh duy trì hoạt động này, nhưng với cường độ gấp ba lần!”
Theo tờ CNBC, bài đăng trên cho thấy Washington đang gia tăng áp lực lên Tehran. Kể từ khi Mỹ và Isreal mở màn chiến dịch tấn công Iran từ ngày 28/2, quốc gia Hồi giáo đã đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.
Ông Trump đã nhiều lần thúc ép Tehran mở cửa hoàn toàn eo biển như một phần của thỏa thuận ngừng bắn giữa hai nước. Mỹ hiện áp đặt phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran trong khu vực nhằm buộc Tehran phải quay lại bàn đàm phán.
Đêm 22/4, Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ cho biết đã buộc 31 tàu phải quay đầu hoặc quay trở lại cảng kể từ khi lệnh phong tỏa có hiệu lực.
Ông Trump khẳng định Mỹ đang kiểm soát Hormuz, chứ không phải Iran. Ông nhấn mạnh trong một bài đăng sau đó vào sáng 23/4: “Mỹ hoàn toàn kiểm soát eo biển Hormuz. Không tàu nào có thể ra vào nếu không có sự chấp thuận của Hải quân Mỹ. Eo biển này được ‘phong tỏa nghiêm ngặt’ cho đến khi Iran lập được một thỏa thuận!!!”.
Chưa đầy 15 phút sau, ông chia sẻ lại một bài viết bình luận trên tờ Washington Post có tiêu đề: “Ông Trump không cần một thỏa thuận để đạt được điều mình muốn từ Iran”. Tổng thống Mỹ nhận xét: “Rất đúng!!!”.
Trước đó, Chủ tịch Quốc hội Iran đã tuyên bố Iran sẽ không bao giờ mở lại eo biển Hormuz trước khi Mỹ dỡ lệnh phong tỏa.
Lực lượng Mỹ đã chặn và đổ quân lên một siêu tàu chở dầu Iran ở Ấn Độ Dương vào tối 22/4.
Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết con tàu bị chặn có tên là Majestic X, vốn đang nằm trong danh sách trừng phạt. Tàu này còn có một tên gọi khác là Phonix, là một tàu chở dầu thô cỡ siêu lớn với năng lực vận chuyển 2 triệu thùng dầu. Các cơ sở dữ liệu trong ngành cho thấy tàu này đang hoạt động dưới cờ giả.
Ngoài việc ngăn chặn các tàu tìm cách rời khỏi Vịnh Ba Tư, Mỹ còn ngăn chặn và khám xét các tàu chở hàng cách vùng biển Iran hàng nghìn km, tờ Bloomberg cho hay. Điều này đang cắt đứt nguồn cung dầu của Iran tới khách hàng.
Để lệnh phong tỏa phát huy hiệu quả, Washington cần gây đủ sức ép kinh tế buộc Iran phải chấp nhận các điều kiện đàm phán. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, Tehran vẫn duy trì việc đóng cửa gần như toàn bộ hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, làm thắt chặt nguồn cung dầu toàn cầu và gia tăng áp lực lên kinh tế thế giới.
Trong thời bình, mỗi ngày có hơn 100 con tàu đi qua eo biển Hormuz, bao gồm hàng chục tàu chở dầu. Tuy nhiên, lưu lượng tàu thuyền đã giảm xuống còn một chữ số sau khi Iran áp đặt lệnh phong tỏa Hormuz.
Thị trường chứng khoán có vẻ đang miễn nhiễm với nỗi sợ từ xung đột Trung Đông.
Các chỉ số chính của chứng khoán Mỹ giảm điểm trong phiên 23/4 khi cổ phiếu công nghệ đồng loạt đi xuống và giá dầu duy trì trên mốc 100 USD/thùng.
Iran đang thả thủy lôi GPS vào eo biển Hormuz và động thái trên đồng nghĩa với việc nước này đang cân nhắc cắt đứt các đường cáp internet dưới nước để cô lập vùng Vịnh.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tập trung nỗ lực cho việc đạt thỏa thuận hòa bình với Iran. Tuy nhiên, ngay cả khi xung đột chấm dứt, những đứt gãy sâu trong logistics, sản xuất và rủi ro địa chính trị có thể khiến giá năng lượng duy trì ở cao hơn trước chiến sự.
