Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Reuters).
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết có rất ít khả năng ông sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn hai tuần với Iran. Điều này làm tăng thêm áp lực buộc các nhà đàm phán phải đạt được thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn chiến sự.
Trong cuộc phỏng vấn với tờ Bloomberg qua điện thoại, ông Trump lưu ý lệnh ngừng bắn được công bố ngày 7/4 sẽ kết thúc vào “tối thứ Tư theo giờ Washington” - có lẽ nhằm tạo thêm thời gian cho quá trình đàm phán. Nhưng Tổng thống Mỹ cũng nhấn mạnh “có rất ít khả năng" về việc gia hạn nếu Washington và Tehran không đạt được thỏa thuận trước thời điểm đó.
“Tôi sẽ không để bị thúc ép đến mức phải lập một thỏa thuận tồi. Chúng tôi có rất nhiều thời gian”, ông Trump nói thêm.
Ông Trump cũng tái khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz. Ông giải thích: “Iran rất muốn eo biển đó được mở. Nhưng tôi sẽ không làm vậy cho đến khi ký được thỏa thuận”.
Các chi tiết về vòng đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran, dự kiến diễn ra tại Pakistan, bắt đầu được hé lộ từ ngày 20/4. Nguồn tin của Bloomberg cho biết Iran cũng sẽ gửi một phái đoàn, nhưng chưa rõ ai sẽ làm người dẫn đầu. Trước đó, Tehran phát tín hiệu họ ngần ngại tham gia các cuộc đàm phán hòa bình tiếp theo với Mỹ.
Về phía Mỹ, ông Trump thông báo Phó Tổng thống JD Vance sẽ khởi hành trong ngày 20/4 để tiếp nối việc đàm phán vào tối 21 hoặc sáng 22/4 theo giờ Mỹ. Dự kiến những thành viên khác của phái đoàn Mỹ sẽ bao gồm Đặc phái viên về khu vực Trung Đông Steve Witkoff và con rể ông Trump, Jared Kushed.
Ông Trump tỏ ra lạc quan về triển vọng đạt thỏa thuận. Ông còn nói muốn tham dự trực tiếp, nhưng nói thêm là điều đó không cần thiết.
“Một cuộc gặp mặt trực tiếp sẽ được tổ chức. Iran muốn điều đó - họ nên cảm thấy như vậy. Và cuộc gặp có thể mang lại kết quả tốt”, ông Trump cho biết.
Cùng lúc đó, cả Mỹ và Iran đều đang cố gắng giành lấy lợi thế trước thềm đàm phán. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian viết trên mạng xã hội X rằng nước này vẫn còn “sự ngờ vực sâu sắc” đối với chính phủ Mỹ vì những hành động trong quá khứ. Ông cũng tuyên bố: “Người Iran sẽ không khuất phục trước vũ lực”.
Thông điệp trên được đưa ra sau khi ông Trump cảnh báo sẽ “tấn công rất mạnh” vào Iran nếu hai bên không đi đến thỏa thuận.
Dù vậy, các phát biểu từ ông Trump cùng quyết định cử phái đoàn của Tehran cho thấy nỗ lực tìm kiếm thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột bắt đầu từ cuối tháng 2 vẫn đang tiếp diễn.
Chứng khoán Mỹ đã mất mốc cao nhất mọi thời đại sau khi ông Trump bình luận về lệnh ngừng bắn. Giá dầu thô bật tăng trong phiên đầu tuần, dầu thô Brent giao dịch gần mức 95 USD/thùng vào lúc 14h10 theo giờ New York (tức khoảng 1h10 sáng 21/4 giờ Việt Nam).
Giới đầu tư đang theo dõi sát sao khi nào dòng chảy năng lượng qua Hormuz mới được khôi phục đáng kể.
Diễn biến trong vài ngày qua đã thay đổi nhanh chóng, cho thấy rõ những rủi ro nếu các cuộc đàm phán bị đổ vỡ. Ban đầu Iran thông báo sẽ mở cửa Hormuz, nhưng sau đó đã đổi ý sau khi Mỹ không gỡ lệnh phong tỏa. Cuối tuần qua, Hải quân Mỹ đã bắt giữ một tàu chở hàng treo cờ Iran ở Vịnh Oman.
Ngoài vấn đề Hormuz, nút thắt khó tháo gỡ nhất giữa các bên là chương trình hạt nhân của Iran. Ông Trump yêu cầu Iran từ bỏ mọi tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân và giao lại kho dự trữ uranium đã được làm giàu. Tehran từ chối và khẳng định chương trình hạt nhân của họ nhằm mục đích hòa bình.
Chủ tịch Tập Cận Bình nêu rõ: “Việc duy trì hoạt động hàng hải bình thường qua eo biển Hormuz là vì lợi ích chung của các quốc gia trong khu vực và cộng đồng quốc tế."
Các chỉ số chính của chứng khoán Mỹ quay đầu giảm nhẹ trong phiên giao dịch đầu tuần sau khi Mỹ tiến hành bắt giữ tàu hàng của Iran, khiến căng thẳng giữa hai nước một lần nữa leo thang.
Những cú sốc địa chính trị nối tiếp nhau, từ xung đột quân sự, đứt gãy chuỗi cung ứng đến cạnh tranh quyền lực giữa các cường quốc, đang buộc các quốc gia phải đặt câu hỏi làm thế nào để tự bảo vệ mình khi thị trường toàn cầu không còn đáng tin cậy?
Chiều 20/4, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) đã yêu cầu người dân sơ tán ngay lập tức khỏi các khu vực ven biển và ven sông sau khi ghi nhận trận động đất mạnh, làm rung chuyển miền Bắc nước này.