Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Getty Images)
Trong những tuần gần đây, Tổng thống Donald Trump đã miễn trừ thuế đối ứng cho hàng chục sản phẩm và đề xuất hỗ trợ thêm hàng trăm mặt hàng khác, từ nông sản cho đến phụ tùng máy bay, khi các nước đạt thoả thuận thương mại với Mỹ.
Chẳng hạn, vào tháng trước, ông Trump đã ký sắc lệnh nhằm ban hành miễn trừ thuế quan mới cho một loạt sản phẩm từ vàng, đèn LED đến một số loại khoáng sản, hoá chất và sản phẩm kim loại nhất định thông qua một danh sách có tên “Phụ lục II”.
Vị tổng thống cũng xem xét hàng trăm trường hợp miễn trừ tiềm năng trong tương lai. Theo đó, một loạt sản phẩm có thể được hưởng mức thuế suất 0% theo hiệp định thương mại mà Mỹ đang đàm phán với các nước.
Danh sách đó, được đặt tên là “Phụ lục III”, tập trung vào “các sản phẩm mà Mỹ không thể trồng trọt, khai thác hoặc sản xuất tự nhiên”. Sản phẩm nông nghiệp, máy bay và phụ tùng máy bay,... là một vài ví dụ.
Sắc lệnh kể trên còn cho phép Bộ Thương mại và Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ tự cấp miễn trừ thuế quan mà không cần đích thân ông Trump ban hành các sắc lệnh hành pháp tương tự.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết các miễn trừ sẽ giúp hợp lý hoá chính sách thuế quan, do đó ông Trump không cần phải ban hành sắc lệnh hành pháp cho mọi miễn trừ khi thực hiện hàng chục thoả thuận thương mại mà Mỹ đã công bố hoặc sắp công bố.
Gã khổng lồ ngành kẹo Hershey đang nỗ lực vận động chính quyền Tổng thống Trump miễn trừ thuế quan đối ứng với ca cao nhập khẩu. (Ảnh minh hoạ: Getty Images).
Hiện tại, chính quyền ông Trump đã đạt thoả thuận thương mại với hơn một chục đối tác, bao gồm các nước Đông Nam Á như Việt Nam, Indonesia cũng như các nền kinh tế lớn như Nhật Bản và Liên minh châu Âu.
Trong một cuộc họp ăn trưa tuần này, Đại diện Thương mại Jamieson Greer cho biết Mỹ sẽ sớm công bố thêm các thoả thuận mới. Đây là thông tin do Thượng nghị sĩ John Kennedy, người cũng tham gia bữa trưa, chia sẻ với tờ Wall Street Journal.
Hiệp hội Thương hiệu Tiêu dùng đại diện cho các nhà sản xuất thực phẩm lớn tại Mỹ đã gửi thư cho chính quyền ông Trump vào tháng 3. Trong thư, họ kêu gọi các quan chức cấp miễn trừ cho những mặt hàng như cà phê, yến mạch, ca cao, gia vị và trái cây nhiệt đới.
Một số mặt hàng đã được đưa vào Phụ lục III và có khả năng đủ điều kiện hưởng miễn trừ nếu hàng hoá được nhập khẩu từ các quốc gia có thoả thuận thương mại với Mỹ.
Đến tháng 5, gã khổng lồ ngành kẹo Hershey cho biết họ đang “làm việc với chính phủ” để xin miễn trừ cho ca cao. Thuế quan đối với mặt hàng này đã làm tăng thêm khó khăn cho công ty có trụ sở tại Pensylvania, bên cạnh các chi phí đầu vào khác.
Một số công ty thực phẩm khác tuyên bố họ sẽ tăng giá bán để bù đắp chi phí tăng thêm do thuế quan. Tuy vậy, một số khác đang cố gắng cầm cự.
Công ty hải sản Chicken of the Sea cho biết họ đang nỗ lực duy trì mức giá ổn định cho sản phẩm cá ngừ đóng hộp, bất chấp thuế quan đối với cá ngừ. Song, một số sản phẩm cá ngừ cũng có khả năng đủ điều kiện được miễn trừ thuế quan.
Lời đề nghị miễn trừ thuế quan cho hàng trăm mặt hàng của ông Trump cho thấy các quan chức chính phủ Mỹ đang ngày càng ủng hộ giảm thuế suất đối với những hàng hoá mà nước này không thể sản xuất được.
Và các động thái mới của Nhà Trắng diễn ra không lâu trước khi Toà án Tối cao mở phiên toà về thuế quan đối ứng vào đầu tháng 11 tới. Phiên toà có thể buộc chính quyền ông Trump phải huỷ bỏ nhiều mức thuế quan nếu thua kiện.
Thông qua các miễn trừ thuế quan, có khả năng chính quyền ông Trump muốn phòng ngừa rủi ro nếu chính sách thuế đối ứng bị toà án huỷ bỏ. Hiện tại, Nhà Trắng đang nỗ lực áp thuế quan mới dựa trên Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962.
Cho đến nay, ông Trump đã sử dụng Mục 232 để áp thuế quan đối với một số kim loại và ô tô. Trong tháng 10, ông cũng dựa vào quy định này để công bố đợt thuế quan mới nhắm vào xe tải hạng nặng, dược phẩm và đồ nội thất.
Một số đồng minh theo chủ nghĩa bảo hộ của Tổng thống Trump cho rằng việc tăng cường áp thuế quan theo Mục 232 sẽ góp phần đưa lĩnh vực sản xuất quay trở lại Mỹ.
“Áp thuế đối với các sản phẩm mà Mỹ không có khả năng sản xuất là không hợp lý. Mục 232 là công cụ hiệu quả nhất”, ông Nick Iacovella, Phó Giám đốc Liên minh vì một nước Mỹ thịnh vượng, nhấn mạnh.
Sau cú sốc COVID-19 và đợt tăng giá năng lượng do căng thẳng tại Trung Đông, nước Mỹ có thể đang bước vào một làn sóng lạm phát mới. Khác với hai lần trước, áp lực lần này không bắt nguồn từ chiến tranh hay đứt gãy chuỗi cung ứng, mà từ cuộc chạy đua đầu tư quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng công nghệ.
Các hoạt động kinh doanh và đầu tư liên quan đến tiền mã hóa đem lại cho Tổng thống Donald Trump hơn 1 tỷ USD trong năm 2025.
Các chỉ số chính của chứng khoán Mỹ khép lại nửa đầu năm với kết quả mạnh mẽ trong bối cảnh xung đột Trung Đông hạ nhiệt và chi tiêu cho AI tiếp tục mạnh mẽ.
Cục diện hỗn loạn này dường như đang mang đến cho Trung Quốc một lợi thế cạnh tranh vô tiền khoáng hậu, cho thấy thế giới không thể sống thiếu nền kinh tế lớn nhất châu Á.
