Ông Neel Kashkari, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chi nhánh Minneapolis. (Ảnh: Reuters).
Ông Neel Kashkari, Chủ tịch Fed chi nhánh Minneapolis, nhận xét đà tăng giá cả tại Mỹ vẫn là một vấn đề đáng lo ngại, bất chấp dữ liệu lạm phát tháng 8 thấp hơn dự đoán.
Cụ thể, báo cáo do Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày 30/9 cho thấy chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCEPI) lõi tháng 8 - không kể giá năng lượng và thực phẩm dễ biến động - tăng 0,2% so với tháng liền trước và 3% so với cùng kỳ. Các mức dự báo tương ứng lần lượt là 0,3% và 3,3%. PCEPI lõi là thước đo lạm phát ưa thích của Fed.
Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn với CNBC sau khi báo cáo được công bố, ông Kashkari đánh giá: “Lạm phát vẫn quá cao”.
Ông nói tiếp: “Có nhiều thước đo khác nhau về lạm phát, nhưng mức lạm phát hiện đang dao động quanh ngưỡng 3%. Tỷ lệ lạm phát đã duy trì ở mức cao trong hơn 5 năm qua. Dữ liệu ngày hôm nay thực sự làm thay đổi đáng kể nhận định của tôi về câu chuyện này”.
Ngoài ra, ông Kashkari cho biết những dữ liệu kinh tế khác được công bố cùng ngày, bao gồm chi tiêu tiêu dùng và GDP quý II cho tháy nền kinh tế vẫn “bền bỉ”.
Bên cạnh đó, ông nhận xét thị trường lao động có vẻ đang hoạt động "khá tốt" nhưng chưa đến mức "xuất sắc". Trước đó cùng ngày, công ty ADP thông báo số lượng việc làm trong khu vực tư nhân đã tăng trưởng vượt mức dự báo của các nhà kinh tế trong tháng 9.
Tại một cuộc thảo luận bàn tròn cách đây vài năm, vị quan chức cho biết ông đã nghe một lãnh đạo công đoàn chia sẻ rằng đối với các thành viên của họ, lạm phát còn "tồi tệ" hơn cả suy thoái kinh tế. Cuộc trò chuyện đó đã ảnh hưởng đáng kể đến cách nhìn nhận của ông về sự đánh đổi giữa ổn định giá cả và việc làm.
Trong tháng 9, Fed đã tiến hành đợt tăng lãi suất đầu tiên trong ba năm nhằm nỗ lực khống chế lạm phát. Các quan chức cũng báo hiệu một đợt tăng lãi suất nữa có thể sẽ sớm diễn ra.
Ông Kashkari cho biết sức mạnh của nền kinh tế trước các cú sốc trong những năm gần đây đã khiến ông nâng mức ước tính đối với lãi suất trung tính lên 3,25%. Lãi suất trung tính là mức lãi suất không thúc đẩy cũng không kìm hãm tăng trưởng kinh tế.
Vị quan chức lưu ý mức lãi suất trung tính này có thể đang tăng cao tạm thời do nhu cầu về vốn đầu tư trong bối cảnh đầu tư cho AI bùng nổ.
Nếu việc phát triển cơ sở hạ tầng AI thành công, ông Kashkari dự đoán năng suất của nền kinh tế Mỹ có thể được cải thiện. Tuy nhiên, lượng vốn đầu tư lớn mà doanh nghiệp đổ vào AI có thể sẽ không tạo ra kết quả như kỳ vọng, hoặc sẽ không thành công sớm như mong muốn. Cả hai kịch bản này đều có nguy cơ gây áp lực lên nền kinh tế.
Ông cảnh báo: “Kết quả thực tế vẫn chưa lộ rõ. Nếu khoản đầu tư khổng lồ này rốt cuộc không mang lại hiệu quả nâng cao năng suất như chúng ta kỳ vọng, thì đó sẽ là một khoản đầu tư sai lầm, và nền kinh tế nói chung có thể phải gánh chịu những hậu quả kinh tế nghiêm trọng.”
Ông nhận xét ngành AI có thể cần học cách sử dụng tiền bạc và nguồn lực một cách "hiệu quả" hơn, đặc biệt là trong bối cảnh chính sách tiền tệ đang thắt chặt lại.
Ông Kashkari thừa nhận động thái tăng lãi suất của Fed có thể sẽ không kìm hãm đáng kể làn sóng đầu tư AI của các tập đoàn công nghệ quy mô siêu lớn. Tuy nhiên, những thay đổi về chi phí vay vốn vẫn có thể ảnh hưởng đáng kể đến các lĩnh vực khác trong nền kinh tế.
Mỹ thâm hụt tài khóa triền miên 6% GDP và thâm hụt tài khoản vãng lai 3% GDP mỗi năm, nghĩa là toàn bộ nền kinh tế Mỹ đang tiêu dùng vượt quá khả năng sản xuất. Để không sụp đổ cán cân thanh toán, nước Mỹ bắt buộc phải hút ròng vốn ngoại về bù đắp. Vốn ngoại thường đổ vào trái phiếu Kho bạc Mỹ vì coi đây là tài sản phi rủi ro, nhưng năm 2026, dòng tiền lại đổ mạnh vào thị trường cổ phiếu.
Các chỉ số chính của chứng khoán Mỹ kết thúc tháng 9 và quý III với kết quả trái chiều: S&P 500, Dow Jones cùng giảm trong khi Nasdaq Composite đi lên.
Kinh tế toàn cầu hiện chịu tác động của giá năng lượng và hàng hóa tăng; chu kỳ đầu tư vào công nghệ, đặc biệt là AI đang tạo động lực cho nhu cầu và tăng trưởng tại một số nền kinh tế.
Sau khi Bộ Thương mại Mỹ công bố số liệu lạm phát tháng 8 thấp hơn dự kiến, giới đầu tư đã hạ thấp kỳ vọng Fed tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 10.