Gần đây, Philippines đã công bố gói hỗ trợ 1 tỷ USD nhằm thúc đẩy ngành sản xuất ô tô nội địa và thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Động thái này sẽ tăng thêm sức nóng cho cuộc đua giành vị thế trung tâm sản xuất xe điện của Đông Nam Á.

Vào ngày 29/7, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đã ký sắc lệnh thành lập khung chính sách mới với mục tiêu biến đất nước thành trung tâm sản xuất ô tô trong khu vực. Sáng kiến này là bước tiếp nối chính sách từ năm 2022, khi Manila cắt giảm thuế nhập khẩu xuống 0% đối với xe điện nguyên chiếc và nhiều linh kiện quan trọng nhằm thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng.

Theo Chương trình Chiến lược khuyến khích xe điện (EVIS), chính phủ sẽ đồng tài trợ cho các khoản đầu tư vào nghiên cứu, phát triển, đào tạo nhân lực và các hạng mục vốn khác. Cụ thể, Philippines sẽ hỗ trợ tối đa 40% chi phí đầu tư đối với xe điện chạy pin và các linh kiện liên quan, trong khi xe hybrid, hybrid sạc điện (plug-in hybrid) và xe chạy bằng pin nhiên liệu được hỗ trợ tới 30%.

Đổi lại, EVIS cũng đặt ra các yêu cầu gia nhập khắt khe. Doanh nghiệp muốn tham gia phải đầu tư tối thiểu 5 tỷ peso (khoảng 81 triệu USD) hoặc cam kết sản xuất ít nhất 10.000 xe điện.

Khoản hỗ trợ được giới hạn ở mức 15 tỷ peso cho mỗi mẫu xe, và mỗi doanh nghiệp được phép đăng ký tối đa hai mẫu. Khoản hỗ trợ này sẽ được cấp dưới dạng tín dụng thuế để khấu trừ thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng và thuế nhập khẩu.

Tuyên bố của chính phủ Philippines viết: “Chương trình EVIS sẽ cung cấp khoản hỗ trợ tài chính minh bạch, có thời hạn, có trọng tâm và dựa trên hiệu quả hoạt động nhằm khuyến khích các khoản đầu tư chiến lược vào lĩnh vực sản xuất xe điện trong nước”. 

Hiện nay, Đông Nam Á đã trở thành một trong những chiến trường cạnh tranh trọng điểm của ngành xe điện toàn cầu. Nhiều nước trong khu vực đang ra sức thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và xây dựng chuỗi cung ứng nội địa. Thái Lan và Indonesia đã triển khai các chính sách ưu đãi thuế hào phóng, quy định nghiêm ngặt về sản xuất tại chỗ cùng năng lực chế biến niken để thu hút đầu tư.

Philippines vẫn là thị trường xe điện tương đối nhỏ so với Việt Nam, Thái Lan, và Indonesia, nhưng doanh số đang tăng nhanh nhờ sự mở rộng của các thương hiệu nước ngoài.

Chẳng hạn, doanh số xe VinFast đã vượt qua Tesla tại thị trường này trong nửa đầu năm 2026 (tính trong số các hãng xe có công bố dữ liệu). Điều đó cho thấy nhu cầu với xe điện ngày càng tăng.

Trên khắp Đông Nam Á, các chính phủ đang ngày càng nỗ lực chuyển đổi nhu cầu sử dụng xe điện thành năng lực sản xuất trong nước. Thái Lan đã áp dụng các biện pháp trợ cấp, ưu đãi thuế và quy định bắt buộc sản xuất trong nước để thu hút những nhà sản xuất ô tô như BYD. Việt Nam cũng thúc đẩy xe điện thông qua những chính sách ưu đãi thuế.

Chương trình mới của Philippines cũng đi theo hướng tương tự nhằm nội địa hóa sản xuất và xây dựng chuỗi cung ứng xe điện.

Mitsubishi Motors Philippines đã hoan nghênh chính sách của Manila, gọi đây là "bước tiến quan trọng” nhằm đẩy nhanh quá trình điện hóa xe cộ.

Trước đó, nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đã bày tỏ ý định tham gia chương trình. Hồi tháng 4, Mitsubishi Motors công bố kế hoạch đầu tư 7 tỷ peso để sản xuất một mẫu xe hybrid mới tại nhà máy ở Laguna, phía nam Manila, vào giữa năm 2028.