Báo cáo từ SSI cũng đánh giá Việt Nam vẫn còn dư địa để hỗ trợ chu kỳ đầu tư dồn lực từ sớm, nhưng việc cân bằng giữa tăng trưởng, lạm phát và ổn định tài chính đang trở nên khó khăn hơn.

"Việc S&P giữ nguyên xếp hạng Việt Nam ở mức BB+ với triển vọng ổn định phản ánh sự căng thẳng này: Tăng trưởng xu hướng cao, FDI bền vững và nợ chính phủ tương đối thấp vẫn là những điểm mạnh quan trọng, trong khi rủi ro từ hệ thống ngân hàng và khả năng mở rộng tài khóa nhanh hơn là những rủi ro trung hạn", SSI Research cho biết.

Dù vậy, thanh khoản VND đã cải thiện. Chính phủ không chỉ cân nhắc điều hành linh hoạt hơn tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại, mà còn triển khai hỗ trợ tài khóa (giảm thuế, gia hạn thuế) để hỗ trợ thanh khoản hệ thống.

Sự cải thiện này chưa phải là sự nới lỏng chính sách. Khoảng cách giữa tăng trưởng huy động và tín dụng vẫn còn, trong khi hệ thống tài chính Việt Nam tiếp tục phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn ngân hàng kỳ hạn tương đối ngắn.

Kế hoạch đầu tư công đòi hỏi nguồn vốn dài hạn hơn cho hạ tầng, công nghệ và phát triển kinh doanh (ví dụ như trái phiếu cơ sở hạ tầng, trái phiếu PPP). Do đó, việc phát triển thị trường vốn một cách sâu hơn là cần thiết để giảm sự lệch pha kỳ hạn và sự phụ thuộc quá mức vào tín dụng ngân hàng.

Trong bối cảnh đó, lạm phát là rào cản chính sách trong ngắn hạn. CPI toàn phần tăng 0,47% so với tháng trước và 4,89% so với cùng kỳ trong tháng 8, chủ yếu do giá nhiên liệu, trong khi lạm phát cơ bản hạ nhiệt về 4,55%.

Cấu phần này cho thấy một cú sốc năng lượng từ bên ngoài hơn là tình trạng quá nóng từ phía cầu, nhưng lạm phát gần 5% vẫn giới hạn dư địa nới lỏng tiền 8 tệ mạnh tay, đặc biệt trong bối cảnh áp lực tỷ giá còn tiếp diễn, SSI cho hay. 

Vì vậy, theo các nhà phân tích của SSI Research, vấn đề của Việt Nam không phải là thiếu hụt thanh khoản. Nhiệm vụ khó hơn là hướng nguồn vốn sẵn có vào các mục đích sản xuất kinh doanh trong khi kiểm soát lạm phát, đòn bẩy và rủi ro kỳ hạn.

Quản lý thanh khoản ngắn hạn có thể giảm áp lực tức thời, nhưng tăng trưởng bền vững đòi hỏi chiều sâu của thị trường vốn và phân bổ hiệu quả hơn.

Tăng trưởng GDP quý III có thể đạt 8,7 - 9,3%

Theo SSI, số liệu tháng 8 tích cực khi sản xuất công nghiệp duy trì trên 14% so với cùng kỳ, xuất khẩu tăng tốc trong khi thâm hụt thương mại tháng gần như khép lại, giải ngân đầu tư công phục hồi sau một tháng 7 yếu hơn, và FDI thực hiện đạt mức cao nhất 5 năm.

Tuy nhiên, nếu tăng trưởng sản lượng mạnh không tạo ra giá trị gia tăng nội địa cao hơn, nếu đầu tư tiếp tục mở rộng trong khi hiệu quả vốn không đổi, nếu việc huy động đất đai và vốn Nhà nước diễn ra mà không có tái phân bổ thực chất, hoặc nếu các nút thắt thực thi vẫn tồn tại dù nguồn vốn tổng thể dồi dào.

Báo cáo từ SSI cũng chỉ ra rằng hai rủi ro xuyên suốt quá trình chuyển đổi là định giá đất và mức độ tập trung.

Bởi lẽ, đất đai, quyền sử dụng biển và tài sản Nhà nước không thể được huy động một cách hiệu quả nếu thiếu cơ chế định giá đáng tin cậy. Đồng thời, nếu không tập trung nguồn lực trong quá trình thực thi và chuyển đổi thì vẫn có thể để lại rủi ro đối tác, tín dụng, thực thi và tài sản.