Công ty tư vấn GMK Center dẫn báo cáo mới nhất của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) "Triển vọng Ngành thép 2026" cho biết, công suất sản xuất thép dư thừa trên toàn cầu sẽ lên tới 745 triệu tấn vào năm 2026.

Con số này cao hơn sản lượng thép hiện tại của các quốc gia thành viên thuộc khối OECD là 319 triệu tấn.

Dự kiến năng suất sản xuất sẽ tăng thêm 139 triệu tấn vào năm 2028, tương đương mức tăng 5,7% so với năm 2025. Trong khi đó, tăng trưởng nhu cầu tiêu thụ lại được dự báo ở mức khá khiêm tốn, chỉ khoảng 0,9% mỗi năm.

Báo cáo chỉ ra rằng phần lớn công suất tăng thêm phát sinh tại các quốc gia ngoài khối OECD và thường nhận được sự hỗ trợ từ chính phủ. Vào năm 2024, một doanh nghiệp thép quy mô trung bình của Trung Quốc đã nhận được khoản trợ cấp tính trên tổng tài sản cao gấp 15 lần so với các nhà sản xuất ở những quốc gia khác.

Ngược lại, năng suất tại các nước thành viên OECD đã giảm 2,8 triệu tấn (-0,4%) trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2025. Trong đó, mức sụt giảm đặc biệt nghiêm trọng được ghi nhận tại Vương quốc Anh (-39,7%) và Nhật Bản (-7,2%).

“Tình trạng dư thừa công suất sản xuất thép đang gây ra hệ lụy cho tất cả mọi người. Nó làm bóp méo thị trường toàn cầu, suy giảm an ninh cũng như khả năng phục hồi kinh tế, đồng thời cản trở các nỗ lực đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững”, Tổng thư ký OECD Matthias Cormann nhận định.

Ông nhấn mạnh thêm rằng cần phải giải quyết triệt để các nguyên nhân gốc rễ, đặc biệt là trợ cấp và các hoạt động phi thị trường khác, điều này đòi hỏi sự tăng cường hợp tác quốc tế một cách mạnh mẽ hơn.

Báo cáo cũng nêu bật áp lực ngày càng gia tăng đối với nguồn cung nguyên liệu thô. Hiện tại, có 42 quốc gia đang áp đặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu thép phế liệu. Bên cạnh đó, giá năng lượng leo thang do cuộc xung đột tại Trung Đông đang tạo thêm gánh nặng cho ngành, bởi chi phí năng lượng có thể chiếm tới 40% giá thành sản xuất thép. Áp lực này đang ảnh hưởng trực tiếp đến các quyết định đầu tư, khiến nhiều dự án sản xuất thép có hàm lượng phát thải carbon thấp buộc phải tạm hoãn.

Trước đó, Viện Sắt thép Mỹ (AISI) cũng từng lưu ý rằng tình trạng dư thừa năng suất toàn cầu đang làm xói mòn tính kỷ cương của thị trường. Điều này gây ra những trở ngại lớn cho các nhà sản xuất thép Mỹ, đặc biệt là khi họ đang tìm cách đầu tư vào các cơ sở sản xuất mới và hiện đại hóa hệ thống nhà xưởng.