Theo tờ trình của Chính phủ, diễn biến xung đột tại Trung Đông thời gian qua đã khiến giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt, biến động mạnh, nguồn cung xăng dầu gián đoạn, giá dầu thô thế giới có xu hướng tăng cao. Những yếu tố này tác động trực tiếp đến thị trường trong nước, khiến giá xăng dầu tăng nhanh trong thời gian ngắn, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp cũng như đời sống, thu nhập của người dân.

Chính phủ cho biết đã triển khai nhiều công cụ chính sách tài khóa nhằm đa dạng hóa nguồn cung và bình ổn giá xăng dầu. Tuy nhiên, các giải pháp này chủ yếu mang tính ngắn hạn, trong khi tình hình địa chính trị quốc tế vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, khó lường.

Do đó, việc xây dựng một chính sách có hiệu lực dài hơn là cần thiết nhằm góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, ổn định tâm lý thị trường và đời sống người dân. Bộ Tài chính đã trình Chính phủ để báo cáo Quốc hội xem xét, thông qua dự thảo Nghị quyết ngay đầu Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Theo dự thảo, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut được đề xuất giảm về 0 đồng/lít. Các mặt hàng này cũng thuộc diện không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào. Đồng thời, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại được đề xuất ở mức 0%.

Thảo luận tại phiên họp, nhiều ý kiến đề nghị Chính phủ cần có giải pháp tổng thể, đồng bộ hơn, từ điều hành giá đến minh bạch các yếu tố cấu thành giá cơ sở, bảo đảm chuỗi cung ứng xăng dầu. Cùng với đó, cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng; kiểm soát chặt chẽ hóa đơn điện tử nhằm bảo đảm tính minh bạch, tránh trục lợi chính sách.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành một Nghị quyết riêng về điều chỉnh các sắc thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay theo đề xuất của Chính phủ. Chính sách này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực từ biến động giá năng lượng, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân, qua đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và duy trì mục tiêu tăng trưởng.

Theo đó, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định áp dụng các mức thuế nêu trên trong thời gian từ ngày 16/4 đến hết ngày 30/6. Đồng thời, giao Chính phủ chủ động điều chỉnh mức thuế và thời hạn áp dụng trong trường hợp cần thiết, báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Bên cạnh đó, cơ quan này đề nghị Chính phủ tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ dự án Nghị quyết, trong đó bổ sung các giải pháp điều hành giá, minh bạch cấu phần giá, bảo đảm nguồn cung và tăng cường quản lý thị trường. Việc thực hiện chính sách cũng phải gắn với bảo đảm cân đối ngân sách trong phạm vi bội chi đã được Quốc hội quyết định, đồng thời phối hợp đồng bộ với các chính sách tài khóa, tiền tệ và quản lý giá nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội giao Uỷ ban Kinh tế và Tài chính hoàn thiện báo cáo thẩm tra và giao Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội sắp xếp bố trí nội dung này vào chương trình Kỳ họp thứ Nhất.