Báo cáo tăng trưởng kinh tế Việt Nam quý I/2026 củaNgân hàng United Overseas Bank (UOB) nêu rõ theo số liệu từ Cục Thống kê, tăng trưởng GDP quý I/2026 đạt 7,83% so với cùng kỳ, thấp hơn mức 8,46% của quý IV/2025 nhưng vượt các dự báo trước đó (7% của UOB và 7,60% của Bloomberg). Mức tăng này được đánh giá phù hợp với xu hướng chung khi quý đầu năm thường chịu tác động của kỳ nghỉ Tết làm giảm số ngày làm việc. 

Động lực tăng trưởng tiếp tục đến từ các lĩnh vực chủ chốt như công nghiệp chế biến, chế tạo, xây dựng và dịch vụ, trong bối cảnh xuất khẩu tăng trưởng mạnh. Đáng chú ý, sản lượng ngành chế biến, chế tạo tăng 9,73% so với cùng kỳ, gần tương đương mức 10,6% của quý trước và cao hơn cùng kỳ năm 2025 cho thấy khu vực sản xuất - trụ cột chính của nền kinh tế - vẫn duy trì ổn định.

Hoạt động thương mại quốc tế tăng mạnh với kim ngạch xuất khẩu đạt 122,93 tỷ USD, tăng 19,1%, trong khi nhập khẩu tăng 27% lên 126,57 tỷ USD, khiến cán cân thương mại thâm hụt 3,64 tỷ USD, đảo chiều so với mức thặng dư 3,09 tỷ USD của quý IV/2025. Tuy nhiên, nhập khẩu tăng nhanh chủ yếu phản ánh nhu cầu nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất gia tăng. Các nhà phân tích của UOB nhận định đây là tín hiệu tích cực cho triển vọng các quý sau.

Trong quý đầu năm 2026, Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất với kim ngạch 33,9 tỷ USD, tăng 24,2% và chiếm khoảng 28% tổng xuất khẩu. Cùng với đó, vốn FDI thực hiện đạt 5,41 tỷ USD, tăng 9,1%, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài đối với môi trường kinh doanh Việt Nam tiếp tục được củng cố.

Động lực trong nước được kỳ vọng sẽ hỗ trợ ứng phó rủi ro bên ngoài

Một điểm đáng chú ý trong quý I/2026 là áp lực lạm phát gia tăng nhanh khi CPI tháng 3 tăng 4,65% so với cùng kỳ, vượt mục tiêu 4,5% và cao hơn rõ rệt so với mức bình quân 2,94% của hai tháng đầu năm.

Đà tăng chủ yếu đến từ giá năng lượng, kéo theo chi phí nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ đi lên. Trong đó, chi phí vận tải (chiếm khoảng 9,7% rổ CPI) tăng 10,8%, đảo chiều so với xu hướng giảm trước đó.

Trước áp lực này, Chính phủ đã triển khai nhiều biện pháp theo tinh thần Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị để ổn định thị trường, đảm bảo an ninh năng lượng. Theo đó, Quỹ bình ổn giá xăng dầu được sử dụng để hạn chế biến động giá, đồng thời một số loại thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay cũng được tạm thời dừng áp dụng.

Đồng thời, Chính phủ đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi nhanh hơn sang xe điện và nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào các sản phẩm dầu mỏ nhập khẩu.

Trước đó, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết nguồn cung nhiên liệu trong nước hiện “đủ để đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng đến hết tháng 4”.

Báo cáo của UOB nhấn mạnh dù nhu cầu bên ngoài và hoạt động sản xuất trong quý I/2026 vẫn duy trì tích cực, song cú sốc năng lượng từ Trung Đông đang tạo áp lực ngắn hạn đối với Việt Nam và nhiều nền kinh tế châu Á khác.

Trước hết là việc giá dầu Brent dao động quanh 100 - 110 USD/thùng đã đẩy chi phí năng lượng tăng cao, tác động trực tiếp đến vận tải và logistics. Đồng thời, rủi ro về nguồn cung gia tăng khi tồn kho dần suy giảm, trong khi eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nghẽn quan trọng của vận tải biển toàn cầu.

Không chỉ năng lượng, Trung Đông còn là nguồn cung lớn của nhiều nguyên liệu đầu vào như hóa dầu, nhựa, nhôm, phân bón, lưu huỳnh hay linh kiện thép. Do đó, nếu xung đột kéo dài, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng trên diện rộng là hiện hữu. 

Tại báo cáo, UOB đã hạ dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 xuống 7%, từ mức 7,5% trước đó, đồng thời nhận định giai đoạn khó khăn nhất có thể rơi vào quý II/2026 và quý III/2026, khi giá năng lượng toàn cầu duy trì ở mức cao và nguồn cung hạn chế đạt đỉnh, trước khi có xu hướng hạ nhiệt vào cuối năm 2026.

Trong đó, các chuyên gia UOB dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam sẽ giảm xuống 6,5% so với cùng kỳ trong quý II/2026, 6,8% trong quý III/2026 và 7% trong quý IV/2026, thấp hơn so với các dự báo trước đó lần lượt là 7,5%, 7,8% và 7,6%. Nhìn chung, các dự báo này vẫn đối mặt với mức độ bất định cao và rủi ro điều chỉnh giảm, tùy thuộc vào diễn biến và thời điểm giải quyết tình hình tại Trung Đông.

Theo ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu của UOB, trong giai đoạn 2026 - 2027, Việt Nam vẫn đối mặt nhiều thách thức lớn có thể cản trở mục tiêu tăng trưởng trên 10%, trong đó nổi bật là nguy cơ Mỹ áp thuế và tác động từ xung đột Trung Đông khiến giá năng lượng tăng cao, thậm chí đe dọa nguồn cung. Điều này làm chi phí đầu vào gia tăng, gây áp lực lên hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp.

Tuy nhiên ở mặt tích cực, chuyên gia đến từ UOB cũng đánh giá Chính phủ đã xác định rõ một trong những “nút thắt” lớn nhất kìm hãm tăng trưởng là hạ tầng. Đây là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất, hiệu quả và đồng thời thúc đẩy tổng cầu của nền kinh tế.

Vì vậy, đầu tư công đang được đẩy mạnh trong nhiều lĩnh vực, từ giao thông, logistics, cảng biển và sân bay, điện, nước, hạ tầng số, y tế, giáo dục đến đào tạo nguồn nhân lực. Việc tinh gọn bộ máy hành chính trong năm qua, như sáp nhập các tỉnh và bộ ngành hay áp dụng tiếng Anh trong công vụ, cũng được xem là những bước đi tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả và năng suất hoạt động.

Bước sang năm 2026, bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định với chi phí hợp lý đã trở thành ưu tiên hàng đầu, nhằm giúp các nhà máy, doanh nghiệp, người tiêu dùng và hoạt động logistics vận hành thông suốt, đồng thời duy trì tăng trưởng kinh tế và kiểm soát lạm phát.