Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo tạm hoãn kế hoạch áp thuế đối ứng trong 90 ngày với tất cả đối tác thương mại không trả đũa Mỹ, trong đó có Việt Nam, đã giải tỏa phần nào áp lực đối với các doanh nghiệp tôm Việt Nam. Tuy nhiên, các doanh nghiệp tôm cần tận dụng khoảng lặng này để tái cơ cấu chiến lược và chuẩn bị ứng phó với những diễn biến khó lường trong thời gian tới.

Trước tình hình này, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã đưa ra một số khuyến nghị để giúp các doanh nghiệp tôm vượt qua khó khăn, duy trì đà tăng trưởng cũng như giữ vững thị phần tại thị trường Mỹ.

Theo đó, doanh nghiệp tôm Việt Nam cần:

Tăng cường kiểm soát xuất xứ và phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm quyền của Mỹ để ngăn chặn hành vi gian lận thương mại.

Chủ động giảm giá thành sản phẩm bằng việc rà soát toàn bộ chi phí đầu vào, đặc biệt là thức ăn chăn nuôi – vốn chiếm đến 60-70% giá thành. Tận dụng cơ hội hợp tác với các doanh nghiệp trong nước để phát triển nguồn vật tư nội địa.

Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu thông qua việc đẩy mạnh khai thác các hiệp định thương mại tự do (FTA) như EVFTA, CPTPP, RCEP để giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ và tăng sự hiện diện của tôm Việt tại châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Đông.

Tăng năng lực dự trữ bằng việc đầu tư mở rộng hệ thống kho lạnh và kho bãi để có thể linh hoạt hơn trong điều phối xuất khẩu khi thị trường biến động.

Chuẩn hóa sản phẩm – kỹ thuật, đảm bảo tuân thủ chặt chẽ tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế, tránh nguy cơ bị kiện phòng vệ thương mại.

Củng cố nội lực, xây dựng chiến lược dài hạn không chỉ để chống đỡ rủi ro ngắn hạn mà còn để thích ứng tốt hơn trong một trật tự thương mại mới với chủ nghĩa bảo hộ đang được nhiều nước áp dụng.

Đầu tư chế biến sâu và xây dựng thương hiệu “Tôm Việt” gắn với chất lượng, bền vững và minh bạch.

Các doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn điều chỉnh chiến lược, củng cố nội lực và tái cấu trúc hoạt động. Tuy nhiên, sức ép về chi phí, kỹ thuật và thị trường rất lớn, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh nội khối gia tăng và thị trường Mỹ dần thu hẹp.

Để vượt qua thách thức, cộng đồng doanh nghiệp đang mong chờ kết quả tích cực từ cuộc đàm phán của Chính phủ Việt Nam với Mỹ. Đồng thời mong muốn nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ Chính phủ, các bộ ngành về các chính sách cụ thể hỗ trợ về quy định, tài chính, thuế, logistics…