Việt Nam cần dựa nhiều hơn vào lợi thế tăng trưởng để bù đắp bất lợi về chênh lệch lợi suất

13/10/2026 06:49

Việt Nam cần dựa nhiều hơn vào lợi thế tăng trưởng để bù đắp bất lợi về chênh lệch lợi suất

Theo S&I Ratings, nếu môi trường lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, Việt Nam sẽ phải dựa nhiều hơn vào các lợi thế về tăng trưởng, cải cách thể chế và chất lượng tín dụng quốc gia để bù đắp cho bất lợi về chênh lệch lợi suất trong cuộc cạnh tranh thu hút vốn toàn cầu.

Những nền kinh tế mới nổi như Việt Nam sẽ phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ sự dịch chuyển của dòng vốn quốc tế, biến động tỷ giá và chi phí huy động vốn gia tăng. Đó là nhận định của các nhà phân tích từ S&I Ratings tại báo cáo vĩ mô mới nhất.

Mới đây, tại cuộc họp tháng 9/2026, Fed đã nâng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản lên 3,75% - 4,00%, đồng thời phát tín hiệu duy trì mặt bằng lãi suất cao trong thời gian dài hơn.

Theo S&I Ratings, đây là một điểm đảo chiều chính sách đáng chú ý của Fed sau giai đoạn nới lỏng 2024 - 2025 với 6 đợt hạ lãi suất.

Bước sang năm 2026, phần lớn nhà đầu tư kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ để hỗ trợ kinh tế với 2 - 3 đợt hạ lãi suất trong năm. Tuy nhiên, diễn biến kinh tế Mỹ trong những tháng gần đây cho thấy áp lực lạm phát vẫn dai dẳng hơn dự kiến, buộc Fed phải thay đổi cách tiếp cận.

Trong khi đó, làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, bán dẫn và hạ tầng công nghệ tiếp tục đóng vai trò động lực quan trọng đối với đầu tư tư nhân. Điều này giúp nền kinh tế Mỹ duy trì tăng trưởng dù chi phí vốn đang ở mức cao.

Dù lạm phát toàn cầu đã giảm đáng kể so với giai đoạn 2022 - 2023, quá trình giảm lạm phát đang có dấu hiệu chững lại khi các rủi ro từ chiến tranh, giá năng lượng và tái cấu trúc chuỗi cung ứng vẫn hiện hữu.

Những lo ngại về việc lạm phát giảm chậm hơn kỳ vọng đã nhanh chóng phản ánh vào thị trường trái phiếu toàn cầu trong tháng 9/2026, thúc đẩy làn sóng bán trái phiếu, khiến lợi suất trái phiếu chính phủ tăng trên diện rộng.

Lợi suất trái phiếu chính phủ (TPCP) Mỹ kỳ hạn 10 năm đã đạt 5,3%, vượt qua mức đỉnh năm 2007 và đạt mức cao nhất trong 24 năm. Lợi suất TPCP Anh cũng đang tiệm cận mức đỉnh năm 2007 là 5,55%, trong khi Nhật Bản ghi nhận mức cao nhất trong 30 năm.

Trong quý III/202, lợi suất TPCP Việt Nam tiếp tục duy trì ở mức thấp hơn đáng kể so với lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ. Trong khi Fed nâng lãi suất và phát tín hiệu duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt nhằm kiểm soát lạm phát, Việt Nam vẫn duy trì mặt bằng lãi suất ở mức tương đối thấp nhằm hỗ trợ phục hồi tăng trưởng kinh tế.

Điều này khiến lợi suất trái phiếu Chính phủ Việt Nam kỳ hạn 10 năm duy trì quanh 4,45%, liên tục thấp hơn lợi suất trái phiếu Mỹ cùng kỳ hạn và thậm chí nới rộng khoảng cách so với một số thị trường phát triển.

Cẩn trọng với rủi ro tỷ giá

S&I Ratings đánh giá mức chênh lệch âm với Mỹ không phản ánh rủi ro của Việt Nam thấp hơn Mỹ, mà chủ yếu phản ánh sự khác biệt trong điều kiện thanh khoản, định hướng chính sách tiền tệ giữa hai nền kinh tế, cũng như cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường TPCP hai nước.

Tuy nhiên, mức chênh lệch này sẽ khó tạo sức hút cho các tài sản bằng VND, đặc biệt trong giai đoạn Việt Nam đang cần huy động thêm nguồn vốn từ bên ngoài để bổ sung cho nhu cầu trong nước.

S&I Ratings đánh giá nếu môi trường lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, Việt Nam sẽ phải dựa nhiều hơn vào các lợi thế về tăng trưởng, cải cách thể chế và chất lượng tín dụng quốc gia để bù đắp cho bất lợi về chênh lệch lợi suất trong cuộc cạnh tranh thu hút vốn toàn cầu.

Hơn nữa, chênh lệch lãi suất bất lợi khiến áp lực lên tỷ giá USD/VND gia tăng, khiến NHNN phải cân nhắc giữa mục tiêu duy trì mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng và mục tiêu ổn định tỷ giá, kiềm chế lạm phát nhập khẩu.

Trên thị trường quốc tế, đồng USD tiếp tục được hỗ trợ bởi mặt bằng lợi suất trái phiếu Mỹ cao và kỳ vọng Fed duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt trước áp lực lạm phát từ giá năng lượng.

Tuy nhiên, ở trong nước, tỷ giá USD/VND tại các ngân hàng thương mại giảm khá mạnh, trái chiều với xu hướng tăng của USD.

Các nhà phân tích tại Chứng khoán Yuanta Việt Nam dự báo, trong thời gian tới, USD/VND có khả năng tiếp tục duy trì ổn định nhưng rủi ro tăng tỷ giá vẫn hiện hữu.

"Sự cải thiện cung – cầu ngoại tệ trong nước và việc tỷ giá NHTM giảm liên tiếp đang tạo điều kiện thuận lợi cho VND. Tuy nhiên, USD vẫn ở vùng cao và thị trường tiếp tục chờ đợi số liệu lạm phát Mỹ để đánh giá khả năng Fed tăng lãi suất trở lại. Do đó, áp lực tăng có khả năng quay trở lại nếu giá năng lượng và lợi suất Mỹ tiếp tục đi lên", báo cáo từ Yuanta nêu rõ.

Hạ An