Tối muộn ngày 10/3, Liên bộ Công Thương - Tài chính chính thức điều chỉnh giá xăng RON 95-III tăng 2.080 đồng, lên 29.120 đồng một lít. Tương tự, E5 RON 92 cũng tăng thêm 1.350 đồng lên mới 26.570 đồng.

Dầu diesel được điều chỉnh tăng 478 đồng/lít lên 30.717 đồng/lít, dầu hỏa giảm 2.706 đồng/lít về 32.385 đồng/lít; dầu mazut tăng 3.380 đồng/lít lên 24.707 đồng/kg. Như vậy, chỉ trong một tuần từ ngày từ 5 đến 11/3, giá xăng dầu đã tăng ít nhất 30%.

Áp lực lớn đối với giá bán sản phẩm 

Hoạt động trong lĩnh vực vận tải, theo ông Trần Đức Nghĩa, Chủ tịch Hiệp hội Logistics Hà Nội (HNLA), chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng chi phí hoạt động của doanh nghiệp. Vì vậy, khi giá dầu tăng mạnh trong thời gian ngắn, nhiều doanh nghiệp gần như buộc phải điều chỉnh giá cước để bù đắp chi phí vận hành.

“Trong cơ cấu chi phí vận tải đường bộ, nhiên liệu chiếm khoảng 40%. Do đó, khi giá dầu tăng mạnh, các doanh nghiệp khó có thể giữ nguyên giá cước. Thực tế, nhiều đơn vị đã phải điều chỉnh tăng khoảng 25% để bù đắp chi phí”, ông Nghĩa cho biết.

Tác động từ chi phí vận tải tăng nhanh chóng lan sang các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh. Theo TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội, đối với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa trong các lĩnh vực như xây dựng, thương mại phân phối, sản xuất công nghiệp nhẹ hay nông sản, chi phí nhiên liệu và vận chuyển chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu chi phí.

Khi chi phí này tăng đột biến, biên lợi nhuận của doanh nghiệp bị thu hẹp đáng kể. Giá xăng dầu tăng cũng kéo theo sự gia tăng của nhiều loại nguyên vật liệu khác trong nền kinh tế, tạo thêm áp lực lên giá thành sản phẩm và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

“Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp phải cân nhắc giữa việc tăng giá bán để bù đắp chi phí và việc giữ giá nhằm duy trì thị phần. Tuy nhiên, trong bối cảnh sức mua còn nhiều thách thức, đặc biệt ở các ngành tiêu dùng, việc tăng giá không phải lúc nào cũng khả thi. Không ít doanh nghiệp nhỏ và vừa phải chấp nhận giảm lợi nhuận, thậm chí thu hẹp quy mô sản xuất để duy trì hoạt động”, ông Mạc Quốc Anh quan ngại.

Ở cấp độ hộ kinh doanh, áp lực chi phí cũng bắt đầu xuất hiện. Chị Nguyễn Tuyết, chủ cửa hàng kinh doanh hải sản tại Vân Canh (Hà Nội) cho biết sau khi giá xăng tăng, giá nhập hàng hiện chưa có thông tin điều chỉnh, nhưng một số chi phí phụ trợ đã bắt đầu nhích lên.

Cụ thể, giá túi nilon dùng để đóng hàng tăng khoảng 3.000 – 5.000 đồng/kg, trong khi chi phí vận chuyển cũng tăng nhẹ trong vài ngày gần đây, mỗi đơn hàng phải cộng thêm khoảng 5.000 – 10.000 đồng.

“Cửa hàng sẽ phải tính toán lại cơ cấu chi phí để xem xét phương án điều chỉnh giá bán cho phù hợp, vừa bù đắp chi phí vừa giữ được khách hàng. Thực tế hiện nay người dân cũng đang tiết kiệm chi tiêu do nhiều chi phí sinh hoạt tăng lên”, chị Tuyết chia sẻ.

Tìm cách tiết giảm chi phí

Tuy vậy, hiện nay người dân đang có xu hướng tiết kiệm chi tiêu do nhiều chi phí sinh hoạt tăng lên. Vì vậy, để bù đắp phần chi phí phát sinh từ giá xăng dầu, cửa hàng của chị Tuyết cũng phải chủ động tiết giảm chi phí vận hành.

Chẳng hạn, gom đơn theo khung giờ để giảm số chuyến giao hàng, ưu tiên giao nhiều đơn trong cùng một tuyến nhằm tiết kiệm chi phí vận chuyển. Bên cạnh đó, cửa hàng cũng tăng cường nhập hàng theo lô lớn để giảm chi phí vận chuyển, đồng thời sử dụng tiết kiệm vật tư đóng gói như túi nilon, thùng xốp.

Ngoài ra, cửa hàng cũng chủ động làm việc lại với các đơn vị vận chuyển để thương lượng mức phí hợp lý hơn, đồng thời khuyến khích khách hàng trong khu vực đến lấy hàng trực tiếp nhằm giảm chi phí giao nhận. Một số khâu trong quá trình sơ chế, bảo quản hàng hóa cũng được sắp xếp lại để hạn chế hao hụt và tiết kiệm điện, nước.

“Những biện pháp này hi vọng có thể phần nào bù đắp chi phí do giá nhiên liệu tăng, qua đó hạn chế việc phải tăng giá bán trong ngắn hạn", chị Tuyết cho hay. .

Còn theo Chủ tịch Hiệp hội Logistics Hà Nội, điều khiến các doanh nghiệp vận tải lo ngại hơn cả là nguy cơ bất ổn về nguồn cung nhiên liệu. Nếu nguồn cung bị thắt chặt hoặc xảy ra các biến động địa chính trị lớn kéo dài làm suy giảm nguồn cung dầu, hoạt động vận tải sẽ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng.

Vì vậy, một trong những giải pháp quan trọng giúp các doanh nghiệp vận tải lớn giảm bớt tác động từ biến động thị trường xăng dầu là chủ động duy trì nguồn dự trữ nhiên liệu.

“Chẳng hạn tại một số doanh nghiệp, lượng dự trữ có thể lên tới vài chục nghìn lít dầu diesel, nhờ đó có thể hạn chế những tác động tức thời khi thị trường biến động”, ông Nghĩa cho biết.

Ngoài các công cụ tài khóa và dự trữ năng lượng, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội cho rằng việc tăng cường cạnh tranh và minh bạch trong hệ thống phân phối xăng dầu cũng là yếu tố quan trọng.

Khi thị trường vận hành minh bạch, nguồn cung đa dạng và cạnh tranh lành mạnh, giá cả sẽ phản ánh sát hơn diễn biến của thị trường quốc tế và hạn chế những biến động bất thường. Điều này giúp doanh nghiệp có thể dự đoán tốt hơn xu hướng chi phí năng lượng, từ đó chủ động trong kế hoạch sản xuất và kinh doanh.

Về dài hạn, doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng mong muốn các chính sách khuyến khích chuyển đổi sang mô hình sử dụng năng lượng hiệu quả và năng lượng sạch. Các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi phương tiện vận tải thân thiện môi trường hoặc ứng dụng các giải pháp quản trị năng lượng sẽ giúp giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

“Khi doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, khả năng chống chịu trước biến động giá nhiên liệu cũng sẽ được cải thiện đáng kể”, ông Mạc Quốc Anh nêu rõ.

Ngoài ra, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng cơ chế điều hành năng lượng mang tính chủ động, linh hoạt và có tính dự báo cao.

“Khi các công cụ chính sách như thuế, quỹ bình ổn, dự trữ năng lượng và quản lý thị trường được phối hợp đồng bộ, nền kinh tế sẽ giảm bớt tác động tiêu cực từ biến động giá dầu thế giới, đồng thời tạo ra môi trường ổn định hơn để doanh nghiệp nhỏ và vừa duy trì sản xuất, mở rộng đầu tư và đóng góp vào tăng trưởng chung của nền kinh tế”, ông Mạc Quốc Anh kỳ vọng.