Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho biết trong tháng 1 năm nay, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt khoảng 874 triệu USD, tăng 13% so với cùng kỳ năm 2025.

Theo VASEP, mức tăng này cho thấy các doanh nghiệp vẫn nỗ lực duy trì nhịp độ đơn hàng đầu năm dù thương mại thủy sản toàn cầu tiếp tục chịu sức ép từ các rào cản kỹ thuật và yếu tố thuế quan tại một số thị trường lớn.

Tôm chiếm gần 40% tổng kim ngạch

Về cơ cấu sản phẩm, tôm tiếp tục là mặt hàng chủ lực với kim ngạch đạt 331 triệu USD, tăng 6,4%, chiếm gần 38% tổng xuất khẩu. Sự tăng trưởng đến từ Trung Quốc và Nhật Bản, trong khi Mỹ có xu hướng chững lại do yếu tố thuế chống bán phá giá sắp công bố.

Cùng với đó, cá tra cũng là điểm sáng nổi bật khi đạt hơn 177 triệu USD, tăng mạnh 33,2%. Nhu cầu tốt từ Trung Quốc, ASEAN và Nhật Bản đã giúp mặt hàng này trở thành nhóm tăng trưởng cao nhất trong tháng.

Xuất khẩu mực, bạch tuộc đạt gần 69 triệu USD, tăng 30,9%, nhờ thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc tiêu thụ tốt. Ngược lại, cá ngừ chỉ đạt khoảng 57 triệu USD, giảm 14%, chịu tác động trực tiếp từ những vướng mắc về MMPA và COA tại Mỹ.

Nhóm cua ghẹ và giáp xác khác giảm 10,6%, còn khoảng 31 triệu USD, trong khi nhuyễn thể có vỏ giảm 11,7%, xuống khoảng 20 triệu USD, do tiêu thụ chậm tại EU.

Xuất khẩu sang Mỹ giảm do ảnh hưởng từ MMPA và COA

Tăng trưởng trong tháng đầu năm chủ yếu đến từ thị trường Trung Quốc, Nhật Bản, ASEAN và từ nhóm sản phẩm cá tra, mực - bạch tuộc. Trong khi đó, thị trường Mỹ ghi nhận sự sụt giảm đáng kể, đặc biệt ở nhóm cá ngừ, do tác động từ quy định MMPA và những vướng mắc trong việc thực thi Thông tư 74 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường liên quan đến cấp chứng nhận COA.

Trong tháng đầu năm, Trung Quốc - Hong Kong tiếp tục là thị trường lớn nhất của thủy sản Việt Nam với kim ngạch đạt gần 250 triệu USD, tăng tới 28,7% so với cùng kỳ. Động lực chính đến từ nhu cầu nhập khẩu tôm phục vụ Tết Nguyên đán.

Đáng chú ý, tôm hùm là mặt hàng đóng góp đáng kể cho mức tăng trưởng 28,7%, khi phân khúc tôm cao cấp được tiêu thụ mạnh trong dịp lễ. Nhiều doanh nghiệp đã đẩy nhanh tiến độ giao hàng sang Trung Quốc trong tháng 1, tận dụng nhu cầu tăng cao trước kỳ nghỉ.

Kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam sang ASEAN đạt khoảng 69 triệu USD, tăng tới 32,2% so với cùng kỳ. Mức tăng trưởng này đã phản ánh xu hướng gia tăng thương mại nội khối và nhu cầu cao tại các thị trường như Thái Lan, Philippines, Singapore.

Thị trường Nhật Bản tiếp tục giữ ổn định với nhu cầu về tôm chế biến, cá tra phi lê đông lạnh và mực, bạch tuộc vẫn ở mức tốt. Theo đó, kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản từ Việt Nam sang thị trường này trong tháng 1 đạt gần 146 triệu USD, tăng 21,3% so với cùng kỳ.

Ngược lại, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường EU chỉ đạt gần 72 triệu USD, giảm 6,3%, do nhu cầu còn yếu và tồn kho từ cuối năm trước, đặc biệt ở nhóm nhuyễn thể và cua ghẹ. Trung Đông cũng giảm 9,4%, xuống còn khoảng 21 triệu USD, sau giai đoạn nhập khẩu mạnh cuối năm 2025.

Trong tháng 1, xuất khẩu sang thị trường Mỹ cũng ghi nhận kim ngạch giảm 9,9% so với cùng kỳ, chỉ đạt hơn 96 triệu USD. Sự sụt giảm này tập trung rõ ở nhóm cá ngừ.

Theo VASEP, nguyên nhân chính là tác động đến kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản sang thị trường Mỹ là từ quy định MMPA. Việc thực thi Thông tư 74 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường liên quan đến cấp COA (Certificate of Admissibility) đang phát sinh nhiều bất cập, khiến quá trình xác nhận hồ sơ bị đình trệ, làm gián đoạn đáng kể hoạt động xuất khẩu cá ngừ và các hải sản khác sang Mỹ ngay từ đầu năm.

Đối với tôm xuất khẩu sang Mỹ, VASEP cho biết nhiều doanh nghiệp đã chủ động giao hàng sớm trong tháng 1 nhằm giảm rủi ro trước thời điểm công bố kết quả thuế chống bán phá giá vào ngày 17/2. Nhờ đó, kim ngạch tôm sang Mỹ chưa giảm sâu trong tháng đầu năm, nhưng điều này đồng nghĩa với việc áp lực sẽ dồn sang các tháng tiếp theo.