Tiền nhàn rỗi thường là một trong những chỉ tiêu quan trọng với nhà đầu tư khi đánh giá về doanh nghiệp.

Nếu một doanh nghiệp tích lũy được lượng tiền mặt lớn trong nhiều năm, điều đó thường phản ánh chu kỳ kinh doanh tạo ra dòng tiền mạnh, có khả năng vượt qua giai đoạn suy thoái tốt hơn đối thủ và có thể tận dụng thời điểm thị trường khó khăn để mở rộng hoặc mua tài sản giá rẻ, từ đó tạo lợi thế trong chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.

Theo dữ liệu thống kê của người viết, có 13 doanh nghiệp trên sàn chứng khoán có lượng tiền nhàn rỗi (bao gồm các khoản tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, đầu tư trái phiếu hay cho vay lấy lãi) trên 1 tỷ USD.

Tổng lượng tiền nhàn rỗi của 13 đơn vị này lên tới 564.154 tỷ đồng cuối quý II. Con số này vượt xa lượng tiền gửi tại ngày 30/6 của LPBank (353.513 tỷ) và gần bằng lượng tổng tiền gửi khách hàng của ACB (576.604 tỷ đồng).

Tập đoàn Vingroup (Mã: VIC) là doanh nghiệp sở hữu lượng tiền nhàn rỗi lớn nhất tính tới cuối quý II với 105.829 tỷ đồng, tăng 17% sau một quý.

Trong đó, tập đoàn tư nhân lớn nhất Việt Nam có 85.688 tỷ tiền và tiền gửi ngân hàng. Thuyết minh cho biết các khoản tiền gửi ngân hàng có kỳ hạn trên 3 tháng đến 1 năm được hưởng lãi suất từ 3,4% đến 8,3%/năm. Còn với kỳ hạn từ 1 đến 3 tháng có lãi suất từ 2,1% - 5%/năm.

Ngoài ra, tập đoàn còn có khoản cho vay tổng cộng 20.141 tỷ đồng nằm ở khoản mục đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn nhưng không được thuyết minh chi tiết.

Kể cả sau khi loại trừ đi khoản cho vay thì Vingroup vẫn đứng ở vị trí số 1 trên sàn về lượng tiền mặt nắm giữ.

Xếp sau Vingroup là công ty con Vinhomes (Mã: VHM) với lượng tiền nhàn rỗi đạt 68.899 tỷ đồng cuối quý II, tăng 13% sau một quý. Riêng tiền mặt và tiền gửi của Vinhomes ghi nhận 55.745 tỷ đồng.

Xét trong 13 doanh nghiệp trên, CTCP Đầu tư Thế Giới Di Động (Mã: MWG) là doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng tiền mặt cao nhất sau một quý, tăng 35% lên 66.623 tỷ, cao thứ ba trên sàn chứng khoán. Tiền mặt của MWG tăng vọt trong bối cảnh công ty thu về hơn 13.000 tỷ từ thương vụ IPO Điện Máy Xanh trong quý.

Riêng khoản tiền mặt, tiền gửi ngân hàng của MWG có giá trị 43.191 tỷ đồng. Ngoài ra, MWG còn hơn 23.400 tỷ dùng để đầu tư trái phiếu, cho vay các đơn vị đối tác để hưởng lãi.

Xét về tỷ trọng lượng tiền nhà rỗi trên tổng tài sản thì MWG có tỷ lệ cao nhất trong 13 đơn vị kể trên, chiếm 64% tài sản. 

Ngoài ra, một số doanh nghiệp nhà nước khác có tỷ trọng tiền nhàn rỗi cao trong cơ cấu tài sản như Lọc hoá dầu Việt Nam (Mã: BSR), Viettel Global (Mã: VGI), PV GAS (Mã: GAS).

Tại ngày 30/6, Lọc hoá dầu Việt Nam nắm giữ 53.776 tỷ đồng tiền nhàn rỗi, toàn bộ là tiền mặt và tiền gửi ngân hàng. 

Dù nắm giữ lượng tiền nhàn rỗi lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, phần lớn doanh nghiệp trong nhóm này vẫn duy trì quy mô vay nợ rất lớn.

Việc vừa nắm giữ lượng tiền mặt lớn vừa duy trì dư nợ vay cao là hiện tượng khá phổ biến ở các tập đoàn quy mô lớn. Doanh nghiệp thường không sử dụng toàn bộ nguồn tiền sẵn có để trả nợ mà cân đối giữa nhu cầu thanh khoản, vốn lưu động, kế hoạch đầu tư dài hạn và chi phí sử dụng vốn.

Trong khi nguồn tiền nhàn rỗi được gửi ngân hàng, đầu tư trái phiếu hoặc cho vay để sinh lãi, các khoản vay vẫn được duy trì nhằm tài trợ hoạt động với chi phí vốn phù hợp.

Đặc biệt, không ít doanh nghiệp gửi tiền với mức lãi suất cao hơn chi phí của một số khoản vay được huy động từ trước hoặc có điều kiện ưu đãi, qua đó vừa ghi nhận doanh thu tài chính đáng kể từ lãi tiền gửi, vừa tối ưu cấu trúc vốn.