Dưới đây là phần hỏi nhanh - đáp gọn những nội dung được quan tâm nhất.

1. Sàn đã khấu trừ và nộp thuế thay thì người bán hàng có phải xuất hóa đơn điện tử không?

Có. Việc sàn thương mại điện tử khấu trừ, nộp thuế thay và nghĩa vụ lập hóa đơn điện tử là hai quy định hoàn toàn độc lập.

Hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên vẫn phải sử dụng hóa đơn điện tử. Người bán có thể yêu cầu sàn thương mại điện tử cung cấp thông tin giao dịch để tự xuất hóa đơn, hoặc ủy quyền cho sàn thương mại điện tử xuất thay.

2. Khách hủy đơn hoặc trả hàng sau khi đã xuất hóa đơn thì xử lý thế nào?

Nếu khách trả lại một phần hoặc toàn bộ hàng hóa, hộ kinh doanh lập hóa đơn điều chỉnh giảm theo quy định.

Trường hợp hai bên thỏa thuận người mua cần xuất hóa đơn trả hàng cho hộ kinh doanh thì căn cứ hóa đơn đó để điều chỉnh doanh thu và thuế. Với các đơn bị hủy hoặc hoàn trước khi giao thành công thì chưa phát sinh nghĩa vụ lập hóa đơn.

3. Doanh thu trong năm vượt ngưỡng có phải đổi phương pháp tính thuế ngay không?

Trả lời: Không. Phương pháp tính thuế được xác định ổn định trong cả năm. Nếu giữa năm doanh thu vượt ngưỡng thì chỉ áp dụng phương pháp mới từ năm tài chính tiếp theo. Tuy nhiên cơ quan thuế khuyến nghị các hộ kinh doanh nên chuẩn hóa sổ sách, hóa đơn chứng từ ngay trong năm cũ, để khi bước sang năm mới, quá chỉnh chuyển đổi phương pháp được thuận lợi hơn.

4. Đối với hộ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, khi tiền chuyển về đã bao gồm nhiều khoản khấu trừ như phí sàn, phí vận chuyển, voucher, quảng cáo, affiliate, thuế đã đã được sàn nộp thay... hộ kinh doanh cần căn cứ vào số liệu nào để xác định doanh thu kê khai thuế?

Để tổng hợp doanh thu, hộ kinh doanh cần xác định rõ khoản nào là doanh thu, khoản nào là chi phí liên quan. Ví dụ hộ kinh doanh bán sản phẩm 1 triệu đồng, sàn khấu trừ 100.000 đồng phí sàn, đơn vị vận chuyển khấu trừ tiếp 50.000 đồng tiền vận chuyển, doanh thu được xác định là 1 triệu đồng chứ không phải 850.000 còn lại.

Để xác định chính xác, hộ kinh doanh có thể yêu cầu các sàn cung cấp thông tin liên quan để đối chiếu, quan trọng là cần chủ động ghi lại để tránh thiếu doanh thu khi kê khai.

5. Đã kê khai thuế nhưng cuối năm doanh thu dưới 1 tỷ đồng thì có phải sửa tờ khai không?

Không phải điều chỉnh tờ khai đã nộp. Nếu doanh thu thực tế từ 1 tỷ đồng trở xuống, hộ kinh doanh không thuộc diện phải nộp thuế, khi đó toàn bộ số thuế đã nộp hoặc sàn đã khấu trừ nộp thay sẽ được xác định là nộp thừa. Người nộp thuế chỉ cần kê khai doanh thu thực tế và lựa chọn hoàn thuế hoặc bù trừ với nghĩa vụ thuế khác theo quy định.

6. Vì sao sàn đã quản lý toàn bộ dữ liệu nhưng người bán vẫn phải xuất hóa đơn cho từng giao dịch?

Theo cơ quan thuế, dữ liệu của sàn chỉ phục vụ quản lý đơn hàng, thanh toán và đối soát. Trong khi đó, hóa đơn điện tử là chứng từ pháp lý, căn cứ kế toán, căn cứ thuế, chứng minh nguồn gốc hàng hóa và bảo vệ quyền lợi của cả người mua lẫn người bán. Vì vậy, dữ liệu trên sàn không thể thay thế hóa đơn điện tử.

7. Mua hàng không có hóa đơn điện tử thì xử lý chi phí như thế nào?

Với hàng mua từ nông dân, ngư dân, người sản xuất hoặc người không thuộc diện phải xuất hóa đơn, hộ kinh doanh được lập bảng kê mua hàng. Đồng thời nên lưu thêm các chứng từ như phiếu nhập kho, phiếu giao nhận, phiếu cân, giấy xác nhận mua bán và chứng từ thanh toán để chứng minh chi phí hợp lệ.

8. Hàng tồn kho cũ chưa có hóa đơn đầu vào xử lý thế nào?

Đối với hàng tồn kho phát sinh trước khi áp dụng quy định mới, hộ kinh doanh được lập bảng kê hàng tồn kho, ghi rõ chủng loại, số lượng và đơn giá. Người nộp thuế tự chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu. Hàng nhập mới sau này phải có hóa đơn hoặc chứng từ hợp lệ.

9. Đã có mã số thuế cá nhân thì mở hộ kinh doanh có phải xin mã số thuế mới không?

Không. Mỗi cá nhân chỉ sử dụng một mã số thuế hoặc mã định danh duy nhất để thực hiện nghĩa vụ thuế cá nhân, hộ kinh doanh và hóa đơn điện tử.

10. Khách cung cấp tên, số điện thoại, địa chỉ, không cung cấp căn cước công dân thì ghi hóa đơn thế nào?

Người bán ghi theo thông tin khách hàng cung cấp như họ tên, địa chỉ và số điện thoại. Không bắt buộc phải có số căn cước công dân nếu khách không cung cấp.

11. Cá nhân chưa đăng ký hộ kinh doanh có được xuất hóa đơn điện tử không?

Có. Theo quy định hiện hành, cá nhân kinh doanh vẫn có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử nếu thuộc đối tượng áp dụng.

12. Vừa bán hàng vừa làm Affiliate trên cùng một mã số thuế cá nhân thì tính doanh thu thế nào?

Doanh thu bán hàng và doanh thu Affiliate được tính riêng theo từng hoạt động. Tuy nhiên, khi xác định ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng thì phải cộng gộp doanh thu của cả hai hoạt động, sau đó áp dụng thuế suất tương ứng với từng loại thu nhập.

13. Hàng khuyến mại, mua 2 tặng 1 có phải xuất hóa đơn không?

Có. Hàng khuyến mại vẫn phải thể hiện trên hóa đơn. Nếu chương trình khuyến mại đúng quy định thì giá tính thuế bằng 0. Hộ kinh doanh cũng được phép lập hóa đơn tổng hợp hàng khuyến mại theo tháng hoặc theo quý thay vì xuất riêng từng lần.

14. Trường hợp bán hàng đa kênh, có bắt buộc chỉ dùng một tài khoản ngân hàng để kinh doanh không?

Không. Hộ kinh doanh được sử dụng nhiều tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, các tài khoản này phải được thông báo đầy đủ với cơ quan thuế theo quy định.

15. Tài khoản nhận doanh thu có bắt buộc phải là tài khoản dùng để thanh toán chi phí không?

Không bắt buộc. Tài khoản nhận tiền bán hàng không nhất thiết phải là tài khoản dùng để nhập hàng, thanh toán vận chuyển, quảng cáo hay các chi phí khác. Hộ kinh doanh có thể sử dụng nhiều tài khoản khác nhau, miễn có đầy đủ chứng từ và đã thông báo với cơ quan thuế.

Đối với các khoản chi phục vụ hoạt động kinh doanh, người nộp thuế nên lưu giữ sao kê ngân hàng, hóa đơn, hợp đồng, phiếu giao nhận, phiếu nhập kho và các chứng từ thanh toán liên quan để chứng minh chi phí.

16. Đã dùng chung tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh thì xử lý thế nào?

Theo cơ quan thuế, đây là tình trạng khá phổ biến. Trong thời gian tới, hộ kinh doanh nên chủ động tách riêng tài khoản dành cho kinh doanh và tài khoản phục vụ chi tiêu cá nhân. Đối với các giao dịch đã phát sinh, cần rà soát sao kê, phân loại từng khoản thu, chi và đối chiếu với hóa đơn, đơn hàng, dữ liệu từ sàn. Nếu phát hiện doanh thu kê khai còn thiếu thì nên thực hiện kê khai bổ sung theo hướng dẫn của cơ quan thuế để hạn chế rủi ro.

17. Hộ kinh doanh thuê người lao động có phải đóng bảo hiểm xã hội không?

Việc tham gia bảo hiểm xã hội được thực hiện theo quy định của pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội.

Đối với hộ kinh doanh tính thuế theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất, các khoản tiền lương trả cho người lao động phải đi kèm với nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội thì mới được khấu trừ vào chi phí.

18. Doanh số sụt giảm thì hộ kinh doanh có được xin giảm thuế không?

Không. Doanh số giảm không đồng nghĩa tự động được giảm thuế. Số thuế phải nộp được xác định theo doanh thu thực tế, phương pháp tính thuế, ngưỡng doanh thu không chịu thuế và tỷ lệ hoặc thuế suất áp dụng.

Nếu nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu thì doanh thu giảm sẽ kéo theo số thuế phải nộp giảm tương ứng.

19. Doanh thu đã vượt 1 tỷ đồng nhưng chưa đăng ký hóa đơn điện tử thì xử lý thế nào?

Theo cơ quan thuế, hộ kinh doanh cần sớm đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định.

Việc sàn thương mại điện tử khấu trừ và nộp thuế thay không thay thế nghĩa vụ lập hóa đơn của người bán. Nếu chậm đăng ký hoặc không lập hóa đơn đúng quy định có thể phát sinh rủi ro và bị xử phạt hành chính.

20. Đã lập hóa đơn nhưng dữ liệu truyền lên cơ quan thuế bị chậm thì ai chịu trách nhiệm?

Việc xác định trách nhiệm phụ thuộc vào nguyên nhân. Nếu lỗi thuộc hệ thống của cơ quan thuế, người bán không cần chịu trách nhiệm và cơ quan thuế sẽ công bố công khai trên các phương tiện thông tin. Nếu lỗi thuộc về nhà cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử thì phía nhà cung cấp phải có trách nhiệm thông báo với khách hàng cũng như thông báo với cơ quan thuế để xác định nguyên nhân. Trong mọi trường hợp, người bán cần lưu giữ thông tin để chứng minh lỗi truyền dữ liệu là lỗi khách quan, không phải lỗi chủ quan.

21. Làm Affiliate cho công ty nước ngoài thì thời điểm xác định doanh thu là khi nào? Có cần lập hóa đơn điện tử không?

Thời điểm xác định doanh thu là khi người kinh doanh thực nhận khoản hoa hồng từ nước ngoài.

Hộ hoặc cá nhân kinh doanh cung cấp dịch vụ qua nền tảng số cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài có thể thuộc trường hợp không phải lập hóa đơn điện tử. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa được miễn kê khai thu nhập. Khoản hoa hồng từ hoạt động Affiliate vẫn phải xác định doanh thu, quy đổi sang tiền Việt Nam, kê khai thuế thu nhập cá nhân và tổng hợp cùng các nguồn thu khác để xác định ngưỡng áp dụng thuế.