Quyết định giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc này được thực hiện căn cứ trên Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, Thông tư 30/2019/TT-NHNN và Nghị quyết 102/NQ-CP của Chính phủ.
Theo đề xuất của Cục Quản lý giám sát Ngân hàng Nhà nước (NHNN), các tổ chức tín dụng là bên nhận chuyển giao bắt buộc (CGBB) ngân hàng thuộc diện kiểm soát đặc biệt được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc trong thời gian thực hiện phương án tái cơ cấu đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Danh sách các ngân hàng được hưởng ưu đãi gồm Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) và Ngân hàng TMCP Phát triển TP HCM (HDBank).
Thời điểm bắt đầu áp dụng ưu đãi được thực hiện theo đề nghị của từng ngân hàng hoặc theo thông báo của Sở Giao dịch NHNN.
Trong ngày hôm nay, cổ phiếu nhóm ngân hàng có sự tăng mạnh đồng loạt, 4 cổ phiếu nói trên đều ghi nhận mức tăng trưởng tốt so với trung bình thị trường. Kết phiên, MBB tăng 4,31%; VPB tăng 6,39%; HDB tăng 3,73%; VCB tăng 2,54%.
Việc giảm dự trữ bắt buộc giúp các ngân hàng được giải phóng một phần nguồn vốn đang gửi tại NHNN, từ đó gia tăng nguồn lực cho hoạt động kinh doanh, cho vay và đầu tư.
Theo số liệu từ báo cáo tài chính, 4 ngân hàng nói trên hiện có dư nợ khoảng 4,25 triệu tỷ đồng (tính đến 31/12/2025), chiếm khoảng 23% tổng dư nợ cho vay khách hàng của nền kinh tế (18,58 triệu tỷ).
Theo quy định này, các tổ chức tín dụng chỉ phải trích lập dự trữ bắt buộc ở mức 1,5% với tiền gửi dưới 12 tháng và 0,5% với tiền gửi từ 12 tháng trở lên, thay vì mức 3% và 1% như hiện tại. Qua đó giải phóng một lượng vốn đáng kể cho các nhà băng nói trên.
Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất và cạnh tranh huy động vốn vẫn ở mức cao, chính sách này được đánh giá là sẽ góp phần giảm chi phí vốn và cải thiện biên lợi nhuận cho các ngân hàng tham gia tái cơ cấu.
Chia sẻ với người viết, chuyên gia Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, nhận định quy định giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với 4 ngân hàng nhận CGBB có thể xem là một hình thức nới lỏng chính sách tiền tệ.
Trước đó, cơ quan quản lý đã có một số điều kiện hỗ trợ cho các ngân hàng tham gia sáp nhập với TCTD yếu kém, trong đó tiêu chí về dự trữ bắt buộc cũng đã được đề cập. Việc áp dụng quy định lần này theo vị chuyên gia sẽ mở ra điểm đáng chú ý.
Theo ông Minh, chính sách này ghi nhận quyền lợi cho các ngân hàng khi chấp nhận rủi ro từ việc sáp nhập TCTD yếu kém. Chuyên gia Thế Minh phân tích, gánh nặng đối với các ngân hàng nhận sáp nhập là rất lớn, bao gồm xử lý nợ xấu, tái cấu trúc và mất nhiều thời gian để đưa đơn vị mới về quỹ đạo ổn định.
Trong nhiều trường hợp, các ngân hàng còn phải bơm thêm nguồn lực tài chính để xử lý và đạt mục tiêu trong tương lai.
Vị chuyên gia cho biết trước đây quyền lợi của các ngân hàng được chỉ định tiếp nhận chưa nhiều, dẫn đến sự e ngại trong việc nhận nhiệm vụ này. Do đó, việc giảm dự trữ bắt buộc sẽ là động lực hiện thực hóa chủ trương xử lý TCTD yếu kém trong tương lai.
"Trong trường hợp, giả sử có ngân hàng yếu kém tiếp tục xảy ra, chính sách này sẽ khuyến khích các ngân hàng chủ động hơn trong việc tìm kiếm và xử lý các trường hợp tương tự", ông nhận định.
Ông Minh cho biết động lực chính sách này mang lại lợi ích rõ nét hơn với khối ngân hàng tư nhân. Theo chuyên gia, khi trao cho họ một “miếng bánh” lớn hơn, đủ để bù đắp phần rủi ro phát sinh từ việc tiếp nhận ngân hàng yếu kém, các ngân hàng tư nhân sẽ có thêm lý do để chủ động tham gia.
