Ngày 26/10/2025, bên lề Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 47 tại Kuala Lumpur, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã công bố việc ra mắt một giải đấu mới dành cho khu vực Đông Nam Á mang tên FIFA ASEAN Cup.

Được định hướng theo khuôn mẫu của giải đấu FIFA Arab Cup 2021, dự án này ban đầu mang theo những kỳ vọng lớn về mặt tài chính và quy mô thương mại.

FIFA ASEAN Cup 2026 không chỉ là một sự kiện thể thao mà còn là một dự án nhắm đến việc thương mại hóa thị trường. 

Giải đấu quy tụ 14 đội bóng, được chia làm hai hạng đấu (Division 1 và Division 2) thi đấu vòng tròn một lượt, dựa trên bảng xếp hạng thế giới. 

Việc FIFA từng hướng tới sự góp mặt của những thị trường lớn như Trung Quốc và Ấn Độ cho thấy giải đấu được kỳ vọng mở rộng sức hút thương mại ra ngoài Đông Nam Á. Tuy nhiên, hai đội tuyển này cuối cùng không góp mặt. Ba đội khách tham dự giải là Bangladesh, Pakistan và Hong Kong (Trung Quốc).

Quy mô dân số lớn của khu vực ASEAN cùng các thị trường khách mời được kỳ vọng tạo ra một tệp khán giả đáng kể, qua đó mở rộng dư địa thương mại hóa bản quyền truyền hình và các hoạt động thương mại liên quan đến giải đấu.

Tuy nhiên, bài toán dòng tiền của giải đấu đã gặp trở ngại khi bước vào giai đoạn thực thi. Yếu tố cốt lõi ảnh hưởng đến mức thưởng của đội vô địch nằm ở doanh thu bán bản quyền truyền hình.

Theo Straits Times, FIFA đã đối mặt với khó khăn trong việc tìm kiếm đối tác mua bản quyền phát sóng. Ban đầu, mức giá bản quyền truyền hình được FIFA định giá ở mức 3 triệu USD. 

Tuy nhiên, do không có đơn vị nào bày tỏ sự quan tâm, cơ quan này buộc phải giảm giá chào bán xuống mức 2 triệu USD. Tính đến cuối tháng 9, mới chỉ có hai quốc gia là Indonesia và Lào hoàn tất việc chốt danh sách nhà đài phát sóng chính thức.

Còn theo các nguồn tin khác, một số thị trường như Australia,Bangladesh và Hong Kong (Trung Quốc) cũng đã có bản quyền.

Cú "quay xe" phút chót tại thị trường Việt Nam

Tình trạng ế ẩm của bản quyền FIFA ASEAN Cup 2026 được thể hiện rất rõ qua quá trình đàm phán tại thị trường Việt Nam. 

Ngay sau khi FIFA chào bán bản quyền vào hồi tháng 8/2026, các đài truyền hình trong nước đã bày tỏ sự quan tâm. Tuy nhiên, mức giá ban đầu phía cung cấp đưa ra quá cao, được cho là lên tới gần 3 triệu USD (tương đương khoảng 78 tỷ đồng). Với mức giá hàng triệu USD này, không một đơn vị nào tại Việt Nam đủ sức mua.

Trong khi đó, FIFA thể hiện lập trường cứng rắn khi chỉ bán trọn gói toàn bộ giải đấu. Cơ quan này không chấp nhận bán lẻ các trận vì hiệu quả kinh tế mang lại không cao.

Trưa 26/9, chỉ vài tiếng trước khi tuyển Việt Nam đá trận ra quân gặp Philippines, nhiều thông tin cho thấy thương vụ đã đổ bể. Cụ thể, 12h trưa 26/9, trên Fanpage có tích xanh của BLV Tạ Biên Cương thông báo Việt Nam chính thức không có bản quyền FIFA ASEAN Cup 2026.

Theo vị bình luận viên, các đơn vị truyền hình Việt Nam đã đàm phán đến sát giờ song không có kết quả. Nguyên nhân chủ yếu vẫn là do giá bản quyền quá cao và FIFA không chấp nhận nhượng bộ, khiến người hâm mộ lo ngại sẽ không thể theo dõi đội tuyển trên sóng truyền hình.

Tuy nhiên, thị trường đã ghi nhận một bất ngờ lớn vào phút chót. Chỉ khoảng một tiếng trước giờ bóng lăn (19h30 tối 26/9), thông tin bản quyền tại thị trường Việt Nam cuối cùng đã có kết quả. Các nền tảng FPT Play, TV360 và MyTV xác nhận hoàn tất việc sở hữu bản quyền phát sóng giải đấu. 

Dù việc chốt thỏa thuận vào phút chót có thể khiến các đơn vị phát sóng gặp khó khăn trong việc khai thác quảng cáo để bù đắp chi phí, nhưng sức hút thương mại từ tư cách đương kim vô địch Đông Nam Á của đội tuyển Việt Nam, cùng nhu cầu xem trực tiếp tăng mạnh của người hâm mộ, đã thúc đẩy các nhà đài đi đến quyết định này.

Hệ lụy tới quỹ tiền thưởng và áp lực tài chính của giải đấu

Sự chật vật trong việc tiêu thụ bản quyền trực tiếp giáng một đòn mạnh vào cơ cấu tài chính ban đầu. 

Theo các thông tin được công bố vào tháng 5/2026, đội vô địch giải đấu được kỳ vọng sẽ nhận mức tiền thưởng 1 triệu USD. Để so sánh, mức thưởng này cao gấp hơn ba lần con số 300.000 USD mà Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF) đã trao cho đội tuyển Việt Nam khi giành chức vô địch Asean Championship 2024. 

Theo tài liệu lưu hành nội bộ tại đại hội FIFA ở Vancouver (Canada) vào tháng 4/2026, tổng quỹ tiền thưởng của giải đấu dự kiến vượt mức 4 triệu USD. 

Trong đó, mỗi đội tham gia được đảm bảo nhận khoản phí 125.000 USD, chưa kể các khoản tiền thưởng thêm cho mỗi trận thắng hoặc hòa. Đội vô địch Hạng 1 sẽ nhận 1 triệu USD, trong khi nhà vô địch Hạng 2 sẽ nhận 300.000 USD.

Thế nhưng, hệ quả trực tiếp của việc thâm hụt doanh thu bản quyền là sự điều chỉnh về quỹ thưởng. Các nguồn tin báo cáo rằng phần thưởng cho đội vô địch đã bị cắt giảm từ mốc 1 triệu USD ban đầu xuống còn 650.000 USD. 

Tính đến thời điểm hiện tại, FIFA vẫn chưa đưa ra tuyên bố chính thức để xác nhận hay bác bỏ thông tin về việc suy giảm quỹ thưởng này.

Vấn đề chi phí cơ hội cũng được đặt ra. Các đội bóng được yêu cầu triệu tập đội hình mạnh nhất do giải đấu diễn ra trong lịch thi đấu quốc tế của FIFA (FIFA days). 

Chuyên gia bóng đá Khairul Asyraf tại Malaysia nhận định, ngân sách của các liên đoàn bóng đá trong khu vực hiện đang ở trạng thái eo hẹp. Mức tiền thưởng từ FIFA ASEAN Cup được đánh giá là không đủ lớn khi đặt lên bàn cân với chi phí mà các đội bóng phải bỏ ra để chuẩn bị cho giải đấu.

Bất chấp những biến động về tài chính, FIFA ASEAN Cup 2026 đã chính thức vận hành. 

Hạng 2 của giải diễn ra tại Hong Kong (Trung Quốc) từ ngày 24/9 đến 3/10 ở hai sân vận động Kai Tak và Mong Kok. Hạng 1 được tổ chức tại Indonesia từ ngày 25/9 đến 5/10 tại sân Gelora Bung Karno (Jakarta) và Si Jalak Harupat (Bandung). 

Thể thức quy định các đội nhất bảng Hạng 1 sẽ tiến thẳng vào chung kết không qua bán kết, các đội nhì bảng đá trận tranh hạng ba, và mỗi đội sẽ chơi từ 2 đến 4 trận.

Ở Hạng 1, bảng A bao gồm chủ nhà Indonesia, Malaysia, Singapore và Bangladesh. Bảng B có sự góp mặt của Việt Nam, Thái Lan, Philippines và Pakistan. 

Tối 26/9, trong trận ra quân tại bảng B trên sân Si Jalak Harupat, đội tuyển Việt Nam dưới sự dẫn dắt của HLV Kim Sang-sik đã giành chiến thắng 1-0 trước Philippines.