“Mới đầu chương trình, ông già béo đẹp chào tất cả mọi người trên live. Chúc các tình yêu buổi tối tràn đầy niềm vui, hạnh phúc nha”, ông Trần Quang Sỹ, tiểu thương chợ truyền thống Bắc Ninh (TP HCM) mở màn như vậy trong một chương trình livestream bán váy đầm trên TikTok thời gian gần đây.

Kinh doanh 8 năm tại chợ Bắc Ninh, ông Sỹ chứng kiến cảnh buôn bán ngày càng ế ẩm. Ông kể có những ngày ngồi từ 7h sáng đến 10h tối mà không ra đơn, khiến bản thân ông lo lắng đến mức tóc rụng "tàn canh”. Thậm chí ông cũng từng nghĩ đến chuyện chuyển ra ngã tư bán nước.

Tuy nhiên, sau thời gian trăn trở, ông quyết định học livestream. Chỉ với một cái điện thoại, một cái đèn, phòng livestream của ông chính là gian hàng ngay tại chợ truyền thống, xung quanh là 3 con manocanh và mớ quần áo lộn xộn.

Những ngày đầu không có người xem ông Sỹ vẫn kiên trì thử nghiệm. Có nhiều người ghé qua, trọc ghẹo, gợi ý ông thử mặc đầm rồi sẽ mua ủng hộ. Tưởng đâu người đàn ông lớn tuổi sẽ ngại ngùng, ai ngờ ông làm theo thật.

Dần dần livestream của ông Sỹ được nhiều người biết đến. Mỗi ngày ông bán được 5-7 đơn, và gần đây bắt đầu được ủng hộ nhiệt tình, đến mức có ngày bận rộn khiến ông tâm sự “chỉ kịp ăn trái bắp”.

Mỗi buổi livestream của ông Sỹ từ chỗ không có người xem, hiện tại mở ra là ngay lập tức có hơn 1.000 mắt xem. Nhiều buổi đã 11h đêm, ông vẫn không nỡ “xuống live” vì vẫn còn khách hàng ủng hộ.

Theo ông Trần Quang Sỹ, chợ truyền thống ngày càng trở nên vắng khách. Các tiểu thương tại chợ đa phần là người lớn tuổi, muốn chuyển sang công việc khác cũng không dễ. Vì vậy, ông nhắn nhủ mọi người cố gắng vượt lên chính mình, cùng cố gắng học hỏi cách livestream bán hàng trên mạng để thay đổi tình thế, thay vì mãi ngồi dậm chân tại chỗ.

“Mình muốn nhắn gửi bạn nào gần đây, cần học livestream thì qua mình chỉ, biết đến đâu chỉ đến đấy. Thời đại 4.0 rồi, chúng ta cố gắng học hỏi, dù chậm nhưng chắc, từ từ sẽ có cơ hội”, ông Sỹ gửi lời đến các tiểu thương khác.

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, số lượng chợ trên cả nước có xu hướng giảm nhẹ từ 8.549 chợ năm 2021 xuống còn khoảng trên 8.000 chợ năm 2025. Đa phần các chợ là chợ hạng III (chợ có dưới 200 điểm kinh doanh), chiếm tới 86%. Nếu phân theo địa bàn, các chợ chủ yếu tập trung ở khu vực nông thôn lên tới 76%, còn chợ thành thị chiếm 24%.

Chợ truyền thống vẫn là kênh phân phối quan trọng, chiếm khoảng 35-40% lượng hàng hóa lưu thông trên cả nước; riêng khu vực nông thôn, tỷ lệ này lên tới 50-70%.

Tuy nhiên, Bộ Công Thương đánh giá lượng khách đến chợ truyền thống đang có xu hướng sụt giảm do sự cạnh tranh gay gắt của siêu thị, trung tâm thương mại, các kênh bán lẻ trực tuyến và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Người mua ngày càng kỳ vọng cao hơn về trải nghiệm mua sắm cũng như chất lượng sản phẩm.

Nhiều chợ hoạt động kém hiệu quả do chất lượng quy hoạch chưa tốt, việc lựa chọn địa điểm xây dựng chưa tính toán đầy đủ quy mô thị trường, mật độ dân cư và tập quán tiêu dùng. Một số chợ được đầu tư nhưng giá thuê quầy sạp cao, bố trí mặt bằng chưa hợp lý, trong khi chính quyền địa phương chưa xử lý dứt điểm tình trạng chợ cóc, chợ tạm, khiến nhiều hộ kinh doanh bỏ điểm bán.

Bộ Công Thương đang xây dựng Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 60/2024/NĐ-CP về phát triển và quản lý chợ và lấy ý kiến của các đối tượng chịu tác động.

Trong dự thảo nghị định, Bộ để xuất một số biện pháp để cải thiện tình hình hoạt động của chợ truyền thống, tiêu biểu là việc cần bổ sung quy định về chuyển đổi số, hiện đại hóa và chuyên nghiệp hóa hệ thống chợ, nhằm giúp chợ truyền thống cạnh tranh với thương mại điện tử, phát huy vai trò là không gian văn hóa, điểm đến du lịch và tạo sinh kế bền vững cho người dân.