Không phải cá hồi hay cá ngừ, lần đầu tiên cá rô phi phi lê của Việt Nam đã được xuất khẩu sang Nhật Bản để phục vụ chế biến sushi và sashimi, những món ăn vốn nổi tiếng với yêu cầu khắt khe về chất lượng nguyên liệu.

Lô hàng do CTCP Thủy sản sạch Việt Nam (TP. Cần Thơ) thực hiện sau khoảng 6 tháng đầu tư hoàn thiện quy trình nuôi và chế biến theo tiêu chuẩn dành cho phân khúc thực phẩm giá trị gia tăng. Đây được xem là cột mốc đáng chú ý đối với ngành thủy sản Việt Nam, bởi Nhật Bản là một trong những thị trường khó tính nhất thế giới về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Để một miếng cá rô phi có thể được sử dụng cho các món ăn sống như sushi hay sashimi, sản phẩm phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu nghiêm ngặt, từ vùng nuôi, chất lượng nguồn nước, quy trình chăm sóc, chế biến, cấp đông, kiểm soát ký sinh trùng cho đến hệ thống truy xuất nguồn gốc.

VTV dẫn lời ông Võ Văn Phục, Tổng Giám đốc CTCP Thủy sản sạch Việt Nam, cho biết đối với sản phẩm cá rô phi phi lê, hiện chưa có quốc gia nào được thị trường Nhật Bản chấp nhận rộng rãi. Tuy nhiên, sản phẩm phi lê cá rô phi của doanh nghiệp đã được phân phối tại hơn 70 cửa hàng và siêu thị của nước này.

Sau thành công từ lô hàng đầu tiên, doanh nghiệp cho biết sẽ tiếp tục mở rộng hoạt động xuất khẩu sang Mỹ, Canada và nhiều thị trường khác. Đồng thời, công ty cũng lên kế hoạch phát triển vùng nuôi, tăng cường kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của những thị trường nhập khẩu.

Việc phi lê cá rô phi Việt Nam lần đầu tiên được đưa vào sử dụng trực tiếp trong sản phẩm sasimi Nhật Bản cũng phản ánh sự thay đổi về chiến lược của doanh nghiệp thủy sản. Thay vì chủ yếu xuất khẩu cá nguyên con hoặc sản phẩm sơ chế, nhiều đơn vị đang hướng đến chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị.

Xu hướng này ngày càng rõ nét khi tại Cần Thơ, một doanh nghiệp khác là Công ty TNHH Tài Kim Anh vừa đưa vào vận hành nhà máy chế biến cá rô phi với công suất khoảng 200 tấn mỗi ngày, cung cấp các sản phẩm phi lê, cá nguyên con cùng nhiều mặt hàng giá trị gia tăng.

Theo Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam, 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi Việt Nam đạt khoảng 62 triệu USD, tăng 101% so với cùng kỳ năm 2025.

Hiện Việt Nam có khả năng sản xuất khoảng 1,4 tỷ con giống cá rô phi mỗi năm và sở hữu khoảng 510 cơ sở chế biến thủy sản đủ điều kiện xuất khẩu. Đây được xem là nền tảng quan trọng để phát triển các sản phẩm chế biến sâu, phục vụ những thị trường có yêu cầu cao như Nhật Bản, Mỹ hay EU.

Theo các chuyên gia, một trong những lợi thế của cá rô phi Việt Nam là chuỗi sản xuất ngày càng được quản lý chặt chẽ. Toàn bộ quá trình từ con giống, vùng nuôi, thu mua, chế biến đến xuất khẩu đều phải tuân thủ các quy định của Luật Thủy sản cùng các quy định liên quan về thú y, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Các cơ sở nuôi phải đăng ký vùng nuôi, ghi chép nhật ký sản xuất, quản lý việc sử dụng thức ăn, thuốc thú y, hóa chất cũng như thực hiện các quy định về phòng chống dịch bệnh và quan trắc môi trường. Song song đó, doanh nghiệp xuất khẩu phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ nguyên liệu, quy trình sản xuất để đáp ứng yêu cầu kiểm soát chất lượng của cả cơ quan quản lý trong nước lẫn thị trường nhập khẩu.

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đánh giá cá rô phi là một trong những loài nuôi thủy sản có tiềm năng lớn nhất để đáp ứng nhu cầu protein bền vững trong tương lai. Nhờ tốc độ sinh trưởng nhanh, dễ nuôi, khả năng thích nghi tốt và chi phí sản xuất hợp lý, cá rô phi đang ngày càng được xem là lựa chọn thay thế cho nhiều loài cá thịt trắng truyền thống trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu có xu hướng thu hẹp.