Việt Nam chuẩn bị nới lỏng các quy định hạn chế đối với nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực bán lẻ. Các tập đoàn đa quốc gia của Nhật Bản và nhiều quốc gia khác sẽ được miễn các thủ tục thẩm định bổ sung khi mở chuỗi cửa hàng. Đây là một tin vui lớn đối với những doanh nghiệp đang có tham vọng mở rộng mạnh mẽ tại thị trường Việt Nam như Aeon, tờ Nikkei Asia nhận định.

Cụ thể, Việt Nam sẽ nới lỏng quy định về Kiểm tra Nhu cầu Kinh tế (ENT) đối với các nhà bán lẻ nước ngoài khi họ mở từ cửa hàng thứ hai trở lên. Về bản chất, ENT là thủ tục đánh giá mức độ ảnh hưởng của các cửa hàng mới đối với khu vực xung quanh, và từng được xem như một công cụ nhằm bảo vệ các doanh nghiệp bán lẻ nội địa.

Trong một nghị định ban hành vào tháng 9 vừa qua, Việt Nam đã hiện thực hóa cam kết trong các hiệp định quốc tế về việc miễn thủ tục ENT cho doanh nghiệp đến từ một số quốc gia và vùng lãnh thổ nhất định. 

Các công ty Nhật Bản hoàn toàn đáp ứng điều kiện này do Nhật Bản là thành viên của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 18/10.

Trước đó, khi gia nhập CPTPP, Việt Nam từng cam kết sẽ bãi bỏ quy định ENT chậm nhất vào tháng 1/2024. Tuy nhiên, việc đưa cam kết này vào hệ thống pháp luật trong nước đã gặp phải một số chậm trễ, khiến các nhà bán lẻ Nhật Bản phải liên tục kiến nghị thúc đẩy tiến độ.

Ông Daisuke Tezuka, Tổng Giám đốc Aeon Việt Nam, chia sẻ: "Động thái này mang ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong bối cảnh chúng tôi đang theo đuổi kế hoạch trung hạn nhằm tăng gấp ba lần quy mô kinh doanh tại Việt Nam trong vòng 5 năm tới."

Tập đoàn Aeon đặt mục tiêu vận hành 300 siêu thị tại Việt Nam tính đến năm tài chính kết thúc vào tháng 2/2031. Để đạt được con số này, họ sẽ phải duy trì tốc độ mở mới trung bình hơn một cửa hàng mỗi tuần.

Trước đây, những rào cản từ quy định ENT chính là một trong những nguyên nhân kìm hãm tốc độ mở rộng của các doanh nghiệp nước ngoài. Ông Tezuka cho biết, đối với Aeon, các thủ tục thường xuyên bị đình trệ mà không có lý do rõ ràng, và "quá trình thẩm định có khi mất đến vài tháng mới hoàn tất".

Tương tự, chuỗi cửa hàng tiện lợi FamilyMart cũng đặt mục tiêu mở 300 điểm bán chỉ tính riêng tại thủ đô Hà Nội vào năm tài chính 2031. Trong khi đó, chuỗi siêu thị FujiMart (có một phần vốn đầu tư từ tập đoàn thương mại Sumitomo Corp.) đang nhắm tới cột mốc 50 cửa hàng trên toàn quốc trong vài năm tới.

Quy định mới cũng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các thương hiệu bán lẻ khác, chẳng hạn như chuỗi thời trang Uniqlo, trong việc tự do mở các cửa hàng độc lập bên ngoài mặt phố. 

Trước đây, để lách luật và được miễn thủ tục ENT, nhiều nhà bán lẻ đã phải chấp nhận thuê mặt bằng bên trong các trung tâm thương mại và giới hạn quy mô cửa hàng ở mức nhỏ.

Với tốc độ tăng trưởng doanh thu bán lẻ đạt mức trên 10%, Việt Nam không chỉ là một trung tâm sản xuất toàn cầu mà còn là một thị trường tiêu dùng đầy hứa hẹn. Nắm bắt cơ hội này, các chuỗi nhà hàng nổi tiếng của Nhật Bản như Hama-Sushi và Torikizoku cũng đã bắt đầu đổ bộ vào Việt Nam trong năm nay.

Ông Haruhiko Ozasa, Trưởng đại diện Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) tại Hà Nội, cho biết: "Phần lớn các yêu cầu tư vấn mà chúng tôi nhận được về việc gia nhập thị trường Việt Nam hiện nay đều nhắm tới việc khai thác nhu cầu tiêu dùng nội địa. Bên cạnh đó, xu hướng mua bán và sáp nhập (M&A) các công ty bản địa cũng đang diễn ra sôi động nhằm phát triển kênh phân phối và rút ngắn thời gian xin các loại giấy phép cần thiết."

Tuy nhiên, một đại diện của Sumitomo Corp. cũng lưu ý rằng: "Vẫn cần phải đánh giá một cách cẩn trọng xem việc nới lỏng các quy định này sẽ mang lại hiệu quả thực tế đến đâu."

Dù vẫn còn một số e ngại về việc các chính sách mới có thể chưa được áp dụng triệt để trong thực tế, nhưng nhìn chung cộng đồng doanh nghiệp vẫn tỏ ra rất lạc quan.

Ông Yoshinori Kitajima, Giám đốc FamilyMart Việt Nam, kỳ vọng: "Chúng tôi mong đợi rằng các quy định hiện hành khác đang cản trở việc mở rộng mạng lưới cửa hàng cũng sẽ sớm được cơ quan chức năng xem xét lại."

Vào đầu tháng 9, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã khẳng định trước phái đoàn các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Nhật Bản rằng Chính phủ sẽ nỗ lực tạo ra một "môi trường đầu tư ổn định, minh bạch, công bằng và có tính dự báo".