Dù Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột, thị trường và các dòng cung ứng vẫn cần thời gian để phục hồi và trở lại bình thường, giữa bối cảnh những lo ngại về hoạt động giao thương qua Eo biển Hormuz – tuyến đường kinh tế huyết mạch – vẫn tiếp diễn, theo AFP, Taipei Times. 

Tại chợ Tùng Giang ở Đài Bắc, bà Li Yu-ping, 52 tuổi, một tiểu thương bán thịt gà, hồi đầu tháng 6 cho biết  rằng giá túi nilon đã tăng gần 60%, trong khi giá khay nhựa tăng thêm khoảng 30%.

“Chúng tôi dùng chúng ở khắp mọi nơi,” bà nói về những chiếc túi. “Hộp đựng thức ăn của chúng tôi cũng bằng nhựa, tất cả đều là loại dùng một lần.”

Vì e ngại việc tăng giá bán, “tất cả những khoản này đều trở thành chi phí mà tiểu thương phải tự gánh chịu,” bà nói.

Nguyên liệu thô chính để sản xuất nhiều mặt hàng nhựa này là ethylene, được chiết xuất từ naphtha – một phụ phẩm của dầu mỏ. Khoảng 60% lượng naphtha nhập khẩu vào châu Á đến từ vùng Vịnh.

Đối mặt với tình trạng nguồn cung thắt chặt và giá cả leo thang do Eo biển Hormuz bị đóng cửa suốt nhiều tháng, các công ty hóa dầu – chủ yếu ở Hàn Quốc và Nhật Bản – đã phải cắt giảm công suất sản xuất, khiến giá các mặt hàng cơ bản như túi nilon tăng vọt.

Tại Bangkok, ông Nikorn Sai-inthara, 60 tuổi, người bán rau trên một chiếc xe đẩy lề đường, ước tính chi phí hoạt động của mình đã tăng 30%.

“Tôi phụ thuộc vào túi nilon cho công việc của mình vì tôi bán rau dạo cho những người bận rộn và nhân viên văn phòng,” ông Nikorn, một người bán rau dạo chia sẻ.

“Kể từ khi giao tranh bắt đầu ở Trung Đông, lợi nhuận của tôi đã giảm sút, nhưng tôi không dám tăng giá đối với khách hàng,” ông nói với AFP.

Nhiều tiểu thương trên khắp khu vực chia sẻ với AFP rằng họ không có giải pháp thay thế khả dĩ nào cho các sản phẩm nhựa mà họ vẫn sử dụng hàng ngày.

“Chúng tôi không có lựa chọn nào khác. Nếu không đưa túi nilon cho khách, họ sẽ phàn nàn,” ông Chang Chiu-hsiang, một chủ tiệm tạp hóa 78 tuổi ở Đài Bắc, cho biết.

“Tôi nghĩ không thực sự có cách nào để tránh sử dụng chúng,” bà Li, người bán thịt gà, nói thêm, mặc dù vậy bà cũng lưu ý rằng một số khách hàng đã bắt đầu sử dụng túi dùng nhiều lần.

Ông Somsak Jaidee, 62 tuổi, người bán cháo gạo đựng trong túi buộc dây chun tại một ngôi chợ ở Bangkok, cho biết dù “mọi thứ đều đắt đỏ hơn... tôi vẫn phải cam chịu.”

“Tôi không thể nghĩ ra thứ gì khác có thể mang lại sự tiện lợi cho khách hàng như túi nilon.”

Việc mở cửa trở lại một cách thận trọng tại Eo biển Hormuz kể từ khi thỏa thuận giữa Mỹ và Iran được ký kết vào tuần trước vẫn chưa tác động đầy đủ đến giá naphtha. Giá mặt hàng nguyên liệu này mới chỉ giảm nhẹ trong khi các nhà sản xuất vẫn tiếp tục xử lý lượng naphtha đã mua từ trước với mức giá cao hơn.

Đầu tháng này, Tập đoàn Hóa dầu Formosa báo cáo đã cắt giảm công suất hoạt động của lò cracker hơi nước ethylene xuống còn 35%, từ mức 53% hồi tháng 3 - thời điểm cuộc chiến vừa bắt đầu.

“Tại thời điểm này, tình hình không hoàn toàn là do thiếu nguyên liệu thô. Vấn đề lớn hơn hiện nay là nguyên liệu đã trở nên quá đắt đỏ, và một số khách hàng của chúng tôi không thể chịu đựng được mức giá cao hơn đó,” Chủ tịch Formosa, ông Lin Keh-yen chia sẻ với AFP.

Tại Hàn Quốc, căng thẳng nguồn cung vẫn ở mức nghiêm trọng hồi đầu tháng này.

“Thông thường, nếu chúng tôi đặt 10.000 túi nilon, chúng sẽ được giao trong khoảng một tuần. Giờ đây, các nhà cung cấp bảo chúng tôi rằng có thể phải đợi hơn một tháng” với mức giá cao hơn 30%, một nhân viên cửa hàng tại Seoul cho biết.

Một tiệm giặt là khô gần đó cho biết giá màng bọc quần áo bằng nhựa đã tăng hơn gấp đôi, trong khi một chủ quán cà phê ghi nhận mức tăng 50% đối với chi phí cốc nhựa.

Hiệp hội ngành nhựa Hàn Quốc cho biết cuộc chiến ở Trung Đông đã buộc các nhà sản xuất phải tăng giá, mặc dù các tuyến cung ứng “thay thế” đã phần nào giúp ổn định tình hình.

Ông Fajar Budiyono, Tổng thư ký Hiệp hội Công nghiệp Nhựa Indonesia, cho biết việc chuyển hướng sang các nhà cung cấp ở những nơi như Trung Quốc và châu Phi đã giúp kìm giữ giá cả không bị tăng quá cao.

Trong khi đó, tại Philippines, các nhà sản xuất cho biết họ đã phải hấp thụ một phần chi phí phát sinh.

“Lợi nhuận của chúng tôi bị siết chặt. Chúng tôi không thể đơn giản tăng giá vì sẽ bị hàng nhập khẩu tràn ngập vào thị trường,” ông Steve Tavera, một thành viên của Hiệp hội Công nghiệp Nhựa Philippines, cho biết.

Kết quả là, các đợt tăng giá cho đến nay vẫn ở mức “thận trọng,” ông nói.