Giá cước vận tải container kết thúc 6 tuần tăng liên tiếp

Theo Gcaptain, đợt tăng kéo dài 6 tuần của cước phí vận chuyển container toàn cầu đã kết thúc, khi số liệu mới nhất từ Chỉ số Container Thế giới (WCI) của Drewry cho thấy mức giảm 3%, xuống còn 2.246 USD/container 40 feet (FEU).

Sự điều chỉnh này diễn ra sau giai đoạn tăng mạnh do chi phí nhiên liệu hàng hải leo thang, bắt nguồn từ các gián đoạn cuối tháng Hai liên quan đến xung đột tại Trung Đông. Sau khi suy yếu trong tháng 1 và đầu tháng 2, giá cước tàu vận tải container đã bật tăng khi thị trường phản ứng với các cú sốc nguồn cung xuất phát từ bất ổn quanh Eo biển Hormuz. Hiện tại, đà tăng này đã đảo chiều.

Trên các tuyến thương mại chủ chốt Đông – Tây, giá cước giao ngay ghi nhận xu hướng giảm. Tuyến Thượng Hải – New York giảm 3% xuống 3.552 USD/FEU, trong khi tuyến Thượng Hải – Los Angeles giảm 3% còn 2.810 USD.

Theo Drewry, các hãng vận tải bắt đầu điều chỉnh công suất trên tuyến xuyên Thái Bình Dương, với 9 chuyến tàu dự kiến bị hủy trong tuần tới. Đồng thời, một số hãng đã thông báo áp dụng phụ phí mùa cao điểm (PSS) khoảng 2.000 USD/container, có hiệu lực từ ngày 1/5, nhằm ổn định mặt bằng giá trước mùa vận chuyển cao điểm mùa hè.

Trên tuyến Á – Âu, xu hướng suy yếu cũng tương tự. Giá cước từ Thượng Hải đến Rotterdam giảm 3% xuống 2.229 USD/FEU, trong khi tuyến Thượng Hải – Genoa giảm 2% còn 3.343 USD.

Khác với tuyến xuyên Thái Bình Dương, việc kiểm soát năng lực vận chuyển tại đây còn hạn chế, mới chỉ ghi nhận một chuyến tàu bị hủy, cho thấy nguồn cung đang có dấu hiệu nới lỏng hơn.

Tuy nhiên, so sánh với cuối tháng 2 - thời điểm căng thẳng Trung Đông bùng nổ, cước tàu tăng khoảng 6 - 28% tuỳ từng tuyến. 

Áp lực chi phí vẫn có thể tiếp diễn. Hãng vận tải Israel ZIM Integrated Shipping Services đã công bố mức phụ phí nhiên liệu mới 850 USD/container, áp dụng từ ngày 1/5, phản ánh chi phí nhiên liệu tăng cao tiếp tục ảnh hưởng đến giá cước vận tải.

Nỗi lo dư cung

Có thể thấy "điểm nghẽn" ở eo biển Hormuz đang chi phối nhiều đối với cước tàu ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, đó không phải nỗi lo lớn nhất đối với các hãng vận tải container. 

Chia sẻ tại ĐHĐCĐ ngày 15/4, ông Lê Anh Sơn - Tổng Giám đốc, Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC - Mã: MVN) cho biết mối quan tâm của thị trường hiện nay là bao giờ Hormuz mở cửa trở lại? Bao giờ giá nhiên liệu quay trở lại bình thường?

Tuy nhiên, mối lo lớn hơn đó là rủi ro dư cung khi hoạt động vận tải qua Biển Đỏ quay trở lại bình thường. 

"Vấn đề mà chúng tôi lo nhất không phải là Hormuz, bởi vì eo biển Hormuz sớm muộn cũng quay trở lại bình thường. Có thể là chậm nhất là cuối năm nay và chúng ta phải kéo dài sự chịu đựng thêm vài tháng nữa. Nhưng vấn đề lớn hơn là nếu giao thông ở khu vực Biển Đỏ quay trở lại bình thường, nguồn cung lưu lượng tàu lập tức tăng lên 20% và thị trường dư cung", ông Sơn nói. 

Hồi tháng 3, nhiều hãng tàu lớn phải chuyển hướng tàu đi vòng qua châu Phi, tránh kênh đào Suez và eo biển Bab el-Mandeb, sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz, theo Reuters.

“Do tình hình an ninh tại khu vực Trung Đông xấu đi sau khi xung đột quân sự leo thang, chúng tôi đã quyết định… tạm dừng các chuyến tàu đi qua kênh đào Suez qua eo biển Bab el-Mandeb trong thời điểm hiện tại,” tập đoàn vận tải container Đan Mạch Maersk cho biết. 

Tháng 2, công ty đã thông báo kế hoạch từng bước khôi phục một số dịch vụ qua tuyến Suez. Đây được xem là bước quan trọng nhằm chấm dứt hai năm gián đoạn thương mại toàn cầu do các cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Yemen nhằm vào tàu thuyền trên Biển Đỏ.

“Nguồn cung tăng 7 - 8% đã rất kinh khủng rồi, đằng này mức tăng lên tới 20%. Điều này đồng nghĩa là giá cước vận tải container rơi vào vùng nguy hiểm đối với những doanh nghiệp đầu tư rất lớn trong thời gian qua. Do đó, chúng tôi sẽ cân nhắc rất kỹ về lựa chọn thời điểm đầu tư tàu trong thời gian tới ", ông Sơn nói.  

Còn ở thời điểm hiện tại, ngành vận tải đang chịu áp lực chi phí tăng lên giá giá nhiên liệu tăng mạnh trong khi cước tàu vẫn chưa thể tăng tương xứng. 

Số liệu từ chuyên trang về ngành hàng hải Ship & Bunker cho thấy giá nhiên liệu cho tàu (VLSFO) hồi giữa tháng 3 đạt đỉnh nhiều năm 1.120 USD/tấn. Con số này cao gấp ba lần so với hồi đầu năm. 

Đây là điều mà doanh nghiệp vận tải biển như VIMC không ngờ đến khi xây dựng kế hoạch kinh doanh cho năm 2026. 

Theo ông Sơn, việc giá nguyên liệu tăng lên khiến tỷ trọng chi phí này tăng từ mức 30% lên tới 50%. Việc chuyển chi phí nhiên liệu tăng vào giá cước cũng đang trở nên khó khăn hơn bởi phục thuộc từng tuyến. 

Ông Sơn lấy ví dụ tại các khu vực như Đông Nam Á, do có sự chuyển dịch tàu từ Trung Đông về khu vực này, gây ra tình trạng dư cung. Điều này dẫn đến tình hình cước tàu không thể tăng quá 30% dù giá nhiên liệu đã tăng gấp ba.

Trong ngắn hạn, Drewry dự báo mặt bằng giá sẽ tương đối ổn định, với mức biến động được kiểm soát cho đến khi các khoản phụ phí mới chính thức có hiệu lực.

Tuy nhiên, rủi ro địa chính trị vẫn là yếu tố chi phối. Cuộc phong tỏa hải quân do Mỹ dẫn đầu nhằm vào các tàu có liên hệ với Iran đã làm gián đoạn hoạt động vận tải trên toàn khu vực Vịnh Ba Tư, buộc nhiều tàu phải quay đầu. Diễn biến này đẩy giá năng lượng tăng cao, làm gia tăng chi phí vận hành và rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng.

Drewry cảnh báo, nếu căng thẳng không được hạ nhiệt thông qua các kênh đàm phán, thị trường có thể đối mặt với tình trạng lịch trình vận tải kém ổn định hơn, gia tăng hiện tượng bỏ cảng, kéo dài thời gian vận chuyển và áp lực tăng giá cước quay trở lại.