Chỉ một nhịp tăng 1% của tỷ giá, lợi nhuận ngành thép bị ảnh hưởng thế nào?

Do phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu quốc tế và cơ chế định giá bằng USD, biến động tỷ giá được coi là một trong những rủi ro nhạy cảm hàng đầu cần theo dõi sát sao.

Theo báo cáo ngành thép của TCBS Research, ngành thép Việt Nam đang đối mặt với những tác động trực tiếp lên giá vốn sản xuất và biên lợi nhuận trong bối cảnh tỷ giá USD/VND có nhiều biến động.

Đối với các nhà sản xuất thép lò cao như Hòa Phát (HPG), quặng sắt và than mỡ là nguyên liệu chính và gần như phải nhập khẩu 100%, chiếm trên 70% giá vốn toàn Tập đoàn.Theo giá giữa tháng 11/2026, một tấn HRC lò cao tốn khoảng 451 USD thì quặng và than mỡ chiếm 331 USD trong giá thành.

Kim ngạch nhập quặng và khoáng sản 8 tháng 2026 đạt 3,1 tỷ USD, tăng 55%, còn than đá đạt 6,3 tỷ USD, tăng 35%, nhưng hai số này gồm cả hàng không dùng cho luyện thép nên chỉ phản ánh xu hướng.

 

Mỗi 1% mất giá VND, lợi nhuận các "ông lớn" sẽ ra sao?

Tính toán của TCBS cho thấy, mỗi 1% VND mất giá sẽ làm giá vốn của HPG tăng khoảng 1.255 tỷ đồng/năm, tương đương 3,4% lợi nhuận gộp và 3,7% lợi nhuận sau thuế (LNST) 4 quý gần nhất.

Giá HRC nội địa theo sát giá nhập khẩu quy đổi, nên phần lớn tác động này được chuyển sang người mua với độ trễ bằng số ngày tồn kho, khoảng 93 ngày ở quý III/2026.

Trong khi đó, rủi ro tỷ giá ở nhóm doanh nghiệp tôn mạ như Tập đoàn Hoa Sen (HSG), Thép Nam Kim (NKG) và Tôn Đông Á (GDA) cũng không giảm bớt dù họ thu mua 75–80% HRC từ các nhà sản xuất nội địa.

Nguyên nhân là cả Hoà Phát và Formosa định giá HRC bằng USD theo giá nhập khẩu, do đó doanh nghiệp tôn mạ vẫn trả theo giá USD dù mua trong nước. Tỷ giá trung tâm tăng 8,5% từ quý I/2023 đến quý IV/2026, vì vậy quặng giảm 26,2% tính bằng USD nhưng chỉ giảm 20,0% tính bằng đồng.

 

Theo ước tính của TCBS, trong nhịp quý III/2026 quy năm, Hòa Phát sản xuất 14,8 triệu tấn thép thô và bán 8,0 triệu tấn HRC. Mỗi 10 USD/tấn giá quặng tăng làm lợi nhuận trước thuế giảm khoảng 6.070 tỷ đồng/năm, sau thuế 20% bằng 17,7% lợi nhuận sau thuế (LNST) 4 quý gần nhất. Than mỡ tăng 10 USD/tấn làm lợi nhuận giảm 2.655 tỷ đồng, bằng 7,7% LNST.

Ở chiều ngược lại, giá HRC tăng 10 USD mang về 2.050 tỷ đồng và khi giá thép xây dựng và phôi tăng theo, phần lợi từ giá bán lên khoảng 3.900 tỷ đồng, bằng 64% tác động của quặng

Theo tổng hợp và ước tính của TCBS, khi VND mất giá 1%, lợi nhuận trước thuế (LNTT) của Hoà Phát giảm 1.255 tỷ đồng (LNST giảm 3,7%), Hoa Sen giảm 280 tỷ đồng (LNST giảm 36%), NKG giảm 127 tỷ đồng (LNST giảm 41,8%) và GDA giảm 115 tỷ đồng (LNST giảm 35,8%).

Với Tổng công ty Thép Việt Nam (TVN), 1% biến động tỷ giá tương đương mức giảm 204 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, LNST giảm 9,2%.

 

Dự báo cho năm 2027, với kịch bản cơ sở, lợi nhuận trước thuế của Hòa Phát giảm khoảng 2.840 tỷ đồng, tức 8,3% LNST 4 quý, chủ yếu do mốc so sánh cao của giá HRC. Giá HRC bình quân 4 quý gần nhất là 547 USD/tấn, nên HRC 520 năm 2027 làm lợi nhuận giảm 10.380 tỷ đồng, lớn hơn 7.540 tỷ đồng tiết kiệm được từ quặng và than.

Với các doanh nghiệp tôn mạ, kịch bản cơ sở có lợi vì HRC 2027 thấp hơn mốc 4 quý 27 USD/tấn, còn kẽm chỉ cao hơn bình quân khoảng 5%. Ở tỷ lệ chuyển giá 67%, lợi nhuận Hoa Sen tăng 262 tỷ đồng và Nam Kim tăng 172 tỷ đồng. Mô hình này chưa tính lỗ tồn kho.

HRC giảm 27 USD/tấn gây lỗ một lần trên HRC tồn kho khoảng 250 tỷ đồng ở Hoa Sen và 210 tỷ đồng ở Nam Kim, ngang hoặc vượt phần lợi cả năm. Trong trường hợp kẽm không chuyển được sang giá bán, lợi nhuận Hoa Sen có thể giảm 33% ở kịch bản cơ sở và 129% ở kịch bản bất lợi.

 

Tỷ giá là rủi ro chuyển giao

Dù tạo ra áp lực ngắn hạn, các chuyên gia phân tích nhận định tỷ giá thực chất là rủi ro chuyển giao, không phải rủi ro biên lợi nhuận dài hạn. Do giá bán HRC và thép thanh nội địa bám sát giá nhập khẩu quy đổi, phần lớn chi phí tăng thêm do tỷ giá sẽ được chuyển sang giá bán cho người mua.

Tác động này thường khiến biên lợi nhuận thu hẹp trong khoảng một quý và sẽ phục hồi khi giá bán điều chỉnh, tương ứng với độ trễ vòng quay hàng tồn kho (khoảng 93 ngày ở HPG vào quý III/2026).

Tuy nhiên, khả năng chuyển giao chi phí này chỉ duy trì khi cầu tiêu thụ nội địa đủ tốt. Mức tỷ giá trung tâm USD/VND trọng yếu mà nhà đầu tư cần theo dõi sát hiện nay là ngưỡng 26.000 VND/USD.Tỷ giá gần như không đổi trong vùng 25.620–25.650 từ cuối tháng 9, cao hơn mức ngày 5/11 khoảng 1,5%.

Lê Anh
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giá tiêu hôm nay 20/11: Giảm ngày thứ ba liên tiếp

Giá tiêu hôm nay tiếp tục giảm 1.000–2.000 đồng/kg so với ngày hôm trước, xuống còn 130.000–132.000 đồng/kg. Theo VPSA, tính đến hết tháng 10/2026, Trung Quốc đã nhập khẩu 28.328 tấn hồ tiêu từ Việt Nam, tăng 71% so với cùng kỳ năm 2025.

Giá cao su hôm nay 20/11: Nhật Bản giảm ba phiên liên tiếp

Giá cao su kỳ hạn tại Nhật Bản giảm phiên thứ ba liên tiếp do giá dầu đi xuống và sản lượng lốp xe của Trung Quốc suy yếu.

Giá thép hôm nay 20/11: Quặng sắt đảo chiều sau 6 phiên giảm liên tiếp

Giá thép thanh trên Sàn SHFE tăng trở lại trên mức 3.000 nhân dân tệ/tấn, quặng sắt cũng chấm dứt chuỗi 6 phiên đi xuống nhờ lượng hàng cập cảng giảm.

Giá xăng dầu hôm nay 20/11: Ổn định khi rủi ro gián đoạn nguồn cung bù đắp áp lực dư cung

Giá dầu thô tăng trở lại trong phiên sáng ngày thứ Sáu (20/11) sau khi gần như không thay đổi vào hôm trước, vì những thông tin về tình trạng gián đoạn hoạt động của các tàu chở dầu tại Eo biển Hormuz bù đắp áp lực từ lượng dự trữ dầu thô của Mỹ tăng và các dự báo về tình trạng dư cung dầu mỏ toàn cầu.