Trong khi giới đầu tư vẫn mải mê theo đuổi những dòng code hay các mô hình ngôn ngữ phức tạp, một dòng tiền khổng lồ khác đang âm thầm đổ vào xưởng đúc thủy tinh, nhà máy sản xuất máy xúc và cả những dây chuyền gốm sứ vệ sinh. Ít ai ngờ rằng, vận mệnh của AI lại đang nằm trong tay những “gã khổng lồ” làm trái ngành này. 

Lịch sử luôn lặp lại: Trong cơn sốt vàng, kẻ giàu nhất không phải người đi đào vàng, mà là kẻ bán cuốc xẻng. Ngày nay, trong cuộc đua AI, “cuốc xẻng” chính là sợi quang, máy phát điện và hệ thống làm mát.

Chỉ số S&P 500 vừa xác lập đỉnh cao mới, một phần nhờ sự bùng nổ của nhóm cổ phiếu bán dẫn. Thế nhưng, ẩn sau sự hào nhoáng của Nvidia hay AMD là sự trỗi dậy ngoạn mục của Corning - nhà sản xuất thủy tinh có tuổi đời gần hai thế kỷ. 

Từ việc chế tạo bóng đèn cho Thomas Edison, Corning nay trở thành “mạch máu” của các trung tâm dữ liệu. Khoản đầu tư 500 triệu USD từ Nvidia để mở rộng sản xuất sợi quang chính là lời khẳng định: Không có thủy tinh của Corning, AI chỉ là một bộ não không có dây thần kinh dẫn truyền.

Nếu việc một hãng thủy tinh hưởng lợi từ công nghệ là điều dễ hiểu, thì câu chuyện của công ty máy xúc Caterpillar và hãng bồn cầu Toto thực sự là một cú sốc cho giới phân tích.

Với Caterpillar, những chiếc máy xúc màu vàng nay không chỉ xuất hiện trên các công trường xây dựng, mà còn trở thành “vị cứu tinh” cho các trung tâm dữ liệu AI. Nhu cầu về máy phát điện công suất lớn đã đẩy lợi nhuận của hãng tăng vọt, buộc gã khổng lồ này phải chi 725 triệu USD để mở rộng nhà máy - đợt đầu tư lớn nhất trong vòng 15 năm.

Còn tại Toto, đại diện đến từ Nhật Bản vốn nổi tiếng với những chiếc bồn cầu thông minh, nay lại trở thành “ngựa ô” trong chuỗi cung ứng bán dẫn. Mảng gốm sứ kỹ thuật dùng trong linh kiện chip của hãng đã tăng trưởng gấp đôi, kéo cổ phiếu phi mã 50% chỉ trong vài tháng. AI đã đánh thức một “gã khổng lồ ngủ quên” tại châu Á, biến những vật liệu gốm sứ bình dân thành linh kiện công nghệ đắt đỏ.

Trí tuệ nhân tạo là một “con quái vật” ngốn năng lượng và tỏa nhiệt khủng khiếp. Điều này tạo cơ hội vàng cho những công ty như Vertiv - đơn vị cung cấp hệ thống làm mát trung tâm. Với mức tăng trưởng cổ phiếu 2.000% trong 3 năm, Vertiv là minh chứng cho việc: AI càng thông minh, thế giới càng cần những hệ thống tản nhiệt khổng lồ.

Ngay cả các công ty pin xe điện như QuantumScape cũng đang nhanh chóng chuyển hướng, định vị lại mình là nhà cung cấp năng lượng cho các kho dữ liệu AI để hứng trọn dòng vốn đầu tư.

Cảnh báo về bóng ma Dot-com

Sự hưng phấn quá đà đôi khi dẫn đến những biến tướng nực cười. Thị trường đang chứng kiến những màn đổi tên ăn theo AI để cứu vãn giá cổ phiếu, gợi nhớ về thời kỳ bong bóng Dot-com năm 2000.

• Một hãng giày (Allbirds) đổi tên thành NewbirdAI và tăng 582% trong một ngày.

• Một công ty Karaoke (Algorhythm Holdings) vụt sáng thành "ngôi sao logistics AI".

Những hiện tượng này đặt ra một câu hỏi lớn: Đâu là giá trị thực và đâu chỉ là lớp sơn phủ bóng bẩy?

Kỷ nguyên AI đang tạo ra một bản đồ quyền lực mới. Ở đó, những giá trị cũ của ngành sản xuất truyền thống được tái định nghĩa.

Khi các trung tâm dữ liệu mọc lên như nấm, những doanh nghiệp nắm giữ hạ tầng vật lý, từ sợi quang, máy phát điện cho đến gốm sứ kỹ thuật, chính là những kẻ nắm giữ “long mạch” mới. Cuộc chơi AI hiện tại không chỉ diễn ra trong các phòng lab, mà đang thực sự sôi sục cả trong những nhà máy rực lửa và những xưởng cơ khí lâu đời.