Giới quan sát đang theo dõi sát sao triển vọng hòa bình tại Trung Đông sau khi tờ Axios đưa tin ngày 6/5 rằng Mỹ và Iran đang tiến rất gần đến một biên bản ghi nhớ (MOU) gồm 14 điểm nhằm chấm dứt chiến sự.

Các nguồn tin của Axios cho biết dự kiến nội dung MOU sẽ bao gồm Iran cam kết tạm ngừng làm giàu uranium, Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran, cả hai bên cùng chấm dứt phong tỏa tại eo biển Hormuz.

Trong ngày 6/5, Iran xác nhận nước này đang xem xét đề xuất hòa bình của Mỹ nhưng chưa đưa ra kết luận cuối cùng.

Ông Esmaeil Baghaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, tiết lộ với hãng thông tấn ISNA: “Kế hoạch và đề xuất của Mỹ vẫn đang được Iran xem xét, và sau khi hoàn thiện quan điểm của mình, Iran sẽ chuyển chúng cho nước trung gian Pakistan”.

Tuy nhiên, trên mạng xã hội X, ông Baghaei dường như nhận định rằng Mỹ không đàm phán với thiện chí.

Ông viết: “Khái niệm “đàm phán” đòi hỏi nỗ lực chân thành để tham gia vào các cuộc thảo luận nhằm giải quyết vấn đề... Nó cần có 'thiện chí', có nghĩa 'đàm phán' không phải là 'tranh cãi' cũng không phải 'áp đặt', 'lừa dối' hay 'cưỡng ép'". 

Ông Baghaei đăng bài viết trên vào gần thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ ném bom Iran dữ dội nếu nước này không chấp nhận thỏa thuận hòa bình.

Sau đó, ông Mohammad Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, đã cảnh báo người dân về những khó khăn phía trước qua một loạt thông điệp audio được đăng tải trên truyền thông nhà nước. Ông là một trong những đại diện của Tehran trong vòng đàm phán với Washington hồi tháng 4 tại Pakistan.

Vị chính trị gia tuyên bố: “Mỹ đang tìm cách phá vỡ sự đoàn kết của chúng ta để buộc Iran đầu hàng. Tất nhiên, tôi cũng muốn nói rằng chúng tôi không đánh giá thấp khả năng bị tấn công quân sự...”

Phần lớn thông điệp âm thanh của ông Ghalibaf xoay quanh kêu gọi người dân thắt chặt chi tiêu. Ông nói rằng Mỹ có ý định đánh bại Iran thông qua "áp lực kinh tế" - có lẽ ám chỉ đến việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran. 

Ông kêu gọi người dân “tiết kiệm và tằn tiện”, đồng thời khuyến khích những người khác làm điều tương tự.

Mặt khác, ông Ghalibaf cũng lưu ý chính người dân Mỹ “cũng đang đối mặt với thách thức nghiêm trọng” vì chi phí sống gia tăng.

Ông nhấn mạnh: “Các chuyên gia chuyên về Iran thừa nhận rằng bất kể người dân Iran phải đối mặt với áp lực kinh tế đến mức nào... họ cũng sẽ vượt qua những khó khăn này”.

Phát biểu trước báo giới tại Phòng Bầu dục, ông Trump khẳng định Iran muốn lập thỏa thuận với Mỹ. Đồng thời, ông ngầm cảnh báo Mỹ sẽ có động thái mạnh tay nếu Iran từ chối.

Tổng thống Mỹ đánh giá: “Chúng ta đang làm tốt, chúng ta sẽ đạt được những gì mình cần. Nếu không, chúng ta sẽ phải tiến thêm một bước lớn. Nhưng dù sao thì, Iran muốn có một thỏa thuận với Mỹ”. 

“Rất có thể chúng ta sẽ lập thỏa thuận”, ông nói thêm.

Khi phóng viên hỏi liệu Nhà Trắng có đặt hạn chót để Iran phản hồi hay không, ông Trump đáp: “Không có hạn chót nào cả, Iran rồi sẽ phản hồi. Điều đó sẽ xảy ra, nhưng không có hạn chót nào ở đây”.

Tổng thống Mỹ cũng một lần nữa tuyên bố Iran đã đồng ý với yêu cầu chính của ông là không sở hữu vũ khí hạt nhân. Nhưng ngoài ra, ông không cho biết đề xuất 14 điểm của Mỹ gồm những nội dung gì. Phía Iran cũng giữ im lặng về vấn đề này.

Đáng chú ý, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết họ dự kiến ​​sẽ duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào ngày 6/5, lược lượng này tuyên bố họ sẽ đảm bảo an toàn cho các tàu thuyền tuân thủ quy định một khi mối đe dọa từ Mỹ “bị vô hiệu hóa”.